BA TÍN HIỆU TỪ TEHRAN TRONG 48 GIỜ VÀ NHỮNG MÂU THUẪN CHƯA CÓ LỜI GIẢI

[nguoiduatinabc]

Trong vòng 48 giờ, ba thông điệp phát ra từ Tehran đã tạo nên một bức tranh đầy nghịch lý. Theo Wall Street Journal ngày 1 tháng 3, Iran đã tiếp cận Hoa Kỳ qua trung gian Oman để nối lại đàm phán hạt nhân, và giới chức Hoa Kỳ xác nhận có động thái liên hệ.

Cùng thời điểm đó, theo Reuters dẫn Trung tâm An ninh Hàng hải Oman, hai drone được cho là từ phía IRGC đã tấn công cảng Duqm của Oman, làm bị thương một lao động nước ngoài và buộc 20 thủy thủ trên một tàu chở dầu phải di tản. Duqm chính là lãnh thổ của quốc gia đang đóng vai trò trung gian.

Đến ngày 2 tháng 3, Ali Larijani, Tổng Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, trả lời Al Jazeera rằng Iran sẽ không đàm phán với Hoa Kỳ, theo TBS News. Như vậy, một cơ cấu được cho là tiếp cận đàm phán, một cơ cấu khác tiến hành tấn công trung gian, và một tiếng nói thứ ba phủ nhận hoàn toàn khả năng đàm phán.



Nhiều nhà phân tích cho rằng đây không đơn thuần là chiến thuật tín hiệu chiến lược, mà có thể phản ánh sự phân tán quyền lực sau cái chết của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei ngày 28 tháng 2. Trước đây, những mâu thuẫn giữa nhánh ngoại giao và Vệ binh Cách mạng vẫn được dung hòa dưới quyền điều phối tối cao. Lãnh tụ không chỉ mang tính biểu tượng mà giữ vai trò trọng tài tối hậu giữa các trung tâm quyền lực.

Sau khi cơ chế lãnh đạo tập trung bị thay thế bằng Hội đồng Lãnh đạo Lâm thời, cấu trúc chỉ huy có thể đang trong giai đoạn điều chỉnh. Theo các nguồn báo chí, Hội đồng này gồm Ayatollah Ali Reza Arafi, Tổng thống Masoud Pezeshkian và một chánh án tư pháp. Tuy nhiên, quyền kiểm soát thực tế đối với IRGC và Lực lượng Quds được cho là phức tạp và mang tính thể chế sâu rộng từ nhiều thập niên.

Vấn đề trở nên nhạy cảm hơn khi Reuters trước đó dẫn một phúc trình mật của IAEA ngày 27 tháng 2, cho biết khoảng 440 kg uranium làm giàu 60 phần trăm đã được chuyển xuống các đường hầm ngầm trước khi các cuộc không kích bắt đầu. Nếu thông tin này chính xác, câu hỏi về cơ chế quản lý và kiểm soát vật liệu nhạy cảm trong bối cảnh cấu trúc quyền lực biến động sẽ thu hút sự quan tâm quốc tế.

Giới quan sát nhắc lại rằng sau khi Liên Xô tan rã năm 1991, cộng đồng quốc tế đã phải mất nhiều năm và nguồn lực đáng kể để bảo đảm an toàn vật liệu hạt nhân phân tán trên lãnh thổ các quốc gia kế nhiệm. Dù bối cảnh Iran khác biệt, sự ổn định của chuỗi chỉ huy luôn là yếu tố trọng yếu trong mọi quốc gia ở ngưỡng hạt nhân.

Trong lúc chiến dịch Epic Fury tiếp diễn và Tehran phát đi những tín hiệu trái chiều, câu hỏi trung tâm không chỉ là chiến sự, mà còn là sự rõ ràng trong cơ chế ra quyết định và kiểm soát tài sản chiến lược.