Bất ngờ với loại vũ khí lần đầu được quân đội Mỹ sử dụng tấn công Iran

[troopy]

Trong một lát cắt đầy trớ trêu của chiến tranh thiết bị bay không người lái (UAV) hiện đại, bản sao UAV Shahed-136 của Iran đã được Lầu Năm Góc sử dụng để tấn công chính Tehran.


Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ, ông Pete Hegseth đang kiểm tra một thiết bị bay không người lái LUCAS. Ảnh: US Army

Chuyên trang quân sự TWZ ngày 1/3 cho biết vào hôm 28/2, Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) thuộc quân đội Mỹ xác nhận rằng họ đã lần đầu tiên sử dụng các thiết bị bay không người lái cảm tử tầm xa một chiều LUCAS trong tác chiến.

Những thiết bị này phát triển dựa trên UAV Shahed-136 của Iran, đã được phóng từ mặt đất bởi Lực lượng Đặc nhiệm Scorpion Strike (TFSS).

Đây là lực lượng được thành lập vào tháng 12 năm ngoài và theo lời một quan chức Mỹ vào thời điểm đó là nhằm “đảo ngược thế trận với Iran”.

Việc phóng LUCAS đánh dấu một trường hợp hiếm hoi khi Mỹ áp dụng đúng cách thức tác chiến bằng thiết bị bay không người lái của Iran và dùng chính loại thiết bị bay không người lái tương tự của Iran để tấn công Iran.

LUCAS được thiết kế để trở thành vũ khí tấn công có chi phí thấp hơn rất nhiều so với tên lửa, vốn không chỉ đắt đỏ mà còn khó sản xuất và mất nhiều thời gian hơn.

Trong một phát biểu với TWZ hồi tháng 12 năm ngoái, Đại úy Hải quân Tim Hawkins, phát ngôn viên của CENTCOM cho biết: “Với chi phí khoảng 35.000 USD cho mỗi nền tảng, LUCAS là một hệ thống chi phí thấp, có thể mở rộng, cung cấp năng lực tiên tiến với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ so với các hệ thống tầm xa truyền thống của Mỹ có thể tạo ra hiệu quả tương tự. Hệ thống này có tầm hoạt động rất xa và khả năng vận hành ngoài tầm nhìn trực tiếp, mang lại năng lực đáng kể trên toàn bộ khu vực tác chiến rộng lớn của CENTCOM.”

Ngoài ra, theo một quan chức Mỹ, thiết kế của LUCAS còn bao gồm các tính năng cho phép “phối hợp tự động, phù hợp với chiến thuật bầy đàn và các đòn đánh lấy mạng làm trung tâm”.

CENTCOM cho biết trong thông cáo báo chí công bố việc thành lập Lực lượng Đặc nhiệm Scorpion Strike rằng các thiết bị bay không người lái LUCAS “có tầm hoạt động rất xa và được thiết kế để vận hành tự động.. Chúng có thể được phóng bằng nhiều cơ chế khác nhau, bao gồm máy phóng, cất cánh có trợ lực tên lửa, và các hệ thống mặt đất di động hoặc gắn trên phương tiện”.

Mặc dù các LUCAS tấn công Iran lần này được phóng từ mặt đất, nhưng Hải quân Mỹ tại Trung Đông trước đó đã thử nghiệm phóng một chiếc từ tàu tác chiến ven bờ lớp Independence USS Santa Barbara.

Cuộc thử nghiệm diễn ra hai tuần sau khi quân đội Mỹ thông báo thành lập Lực lượng Đặc nhiệm Scorpion Strike.

Nhìn chung, theo một quan chức Mỹ, thiết kế cốt lõi của LUCAS được xây dựng trực tiếp dựa trên UAV Shahed-136.

Vào tháng 12 năm ngoái, quan chức này nói rằng: “Quân đội Mỹ đã thu giữ được một chiếc Shahed của Iran. Chúng tôi xem xét và tiến hành đảo ngược thiết kế. Chúng tôi đang làm việc với một số công ty Mỹ trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo”.

Quan chức này cho biết thêm: “Thiết bị bay không người lái LUCAS là sản phẩm của nỗ lực (đảo ngược thiết kế) đó. Về cơ bản, nó bám sát thiết kế Shahed”.

LUCAS do SpektreWorks thiết kế. Trang web của công ty cung cấp các thông số cơ bản cho một thiết kế thiết bị mục tiêu liên quan mang tên FLM 136, với tầm hoạt động tối đa được nêu là 444 dặm (1 dặm = 1,60934km) và khả năng bay liên tục tới sáu giờ.

Tải trọng tối đa (không tính nhiên liệu) là 40 pound (1 pound = 0.453592kg), và tốc độ hành trình khoảng 74 knot, tốc độ tăng tốc lên tới 105 knot (1knot = 1,85km). Tuy nhiên, chưa rõ những thông số này có phản ánh đầy đủ năng lực của phiên bản LUCAS đã được đưa vào tác chiến hay không.

Ngược lại, phiên bản Shahed-136 cơ bản, được trang bị động cơ đốt trong nhỏ công suất khoảng 50 mã lực, có tốc độ tối đa khoảng 100 knot (185 km/giờ) và tầm bắn tối đa xấp xỉ 1.242 dặm (2.000 km) khi mang đầu đạn nặng 88 pound (40 kg), theo cổng dữ liệu huấn luyện ODIN của Lục quân Mỹ.

Shahed-136 được thiết kế để tấn công các mục tiêu tĩnh dựa trên dữ liệu mục tiêu được lập trình trước khi phóng và Iran đã trình diễn thêm nhiều phiên bản trong những năm qua.

Shahed-238 có các hệ thống dẫn đường mới, bao gồm radar và quang–điện/hồng ngoại, cùng động cơ phản lực. Các phiên bản Shahed trước đó chủ yếu sử dụng kết hợp dẫn đường quán tính và GPS để đánh trúng mục tiêu cố định.

LIên bang Nga hiện cũng sản xuất một loạt biến thể và dẫn xuất ngày càng mở rộng của thiết kế này, được gọi là Geran.

Cả Iran và Liên bang Nga đều đang tích cực tích hợp các năng lực nhắm mục tiêu linh hoạt hơn vào các phiên bản thiết bị bay không người lái của mình.

Việc sử dụng LUCAS diễn ra trong bối cảnh Iran đã phóng Shahed-136 nhằm vào các mục tiêu trên khắp Trung Đông, qua đó làm nổi bật những hạn chế của các hệ thống phòng không.

Ngay cả hệ thống phòng không tích hợp nhiều tầng của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), được coi là tiên tiến nhất thế giới, cũng như các hệ thống phòng không trên bộ và trên biển của Mỹ quanh Trung Đông, đều không thể cung cấp sự bảo vệ tuyệt đối trước những vũ khí này và các loại khác.

Hiện chưa rõ Mỹ đã sử dụng bao nhiêu thiết bị bay không người lái LUCAS và chúng đã đánh trúng những mục tiêu nào, hay hiệu quả của các đòn đánh ra sao. Khi được hỏi, một quan chức Mỹ cũng từ chối bình luận.

Tuy nhiên, dù thế nào thì đây là cuộc chiến đầu tiên mà Mỹ chủ động sử dụng thiết bị bay không người lái tấn công một chiều tầm xa, và thật trùng hợp, mục tiêu lại chính là quốc gia nơi thiết kế và khái niệm tác chiến hiện đại của loại vũ khí này được “mượn” từ đó.

Cuộc không kích phối hợp giữa Mỹ và Israel tới nay đã khiến Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng

Sau khi xác nhận thông tin này, ngày 1/3/2026, Chính phủ Iran tuyên bố quốc tang trong 40 ngày, cùng 7 ngày không làm việc trên toàn quốc để tưởng nhớ ông.

Theo truyền thông nhà nước Iran, ông Khamenei đã thiệt mạng tại văn phòng làm việc hôm 28/2, khi “đang thực hiện các nhiệm vụ".

Cùng ngày, truyền thông nhà nước Iran đưa tin nước này đã tiến hành các cuộc tấn công mới bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái nhằm vào Israel và các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực, sau khi tấn công nhiều mục tiêu, trong đó có trụ sở Bộ Tổng tham mưu Israel.

Nước Cộng hòa Hồi giáo cho biết đây là động thái đáp trả sau cuộc tấn công quy mô lớn do Mỹ và Israel phối hợp thực hiện ngày 28/2.

Hãng thông tấn bán chính thức ISNA của Iran dẫn tuyên bố của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nêu rõ: "Đợt tấn công tên lửa và thiết bị bay không người lái thứ sáu vào lãnh thổ Israel và các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực đã bắt đầu". Đợt tấn công này nhắm vào 27 địa điểm, trong đó có căn cứ không quân Tel Nof, trụ sở Bộ Tổng tham mưu Israel và khu phức hợp công nghiệp quân sự lớn ở Tel Aviv. Tuyên bố của IRGC khẳng định sẽ kiên quyết đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

Trước đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định sẽ "không bỏ qua" các cuộc tấn công vào nước này, cũng như việc Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng, trong khi IRGC cũng tuyên bố sẽ “kiên quyết đáp trả”. Đây là các diễn biến tiếp theo sau khi truyền hình nhà nước Iran và hãng thông tấn IRNA xác nhận Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei đã thiệt mạng tại văn phòng làm việc ngày 28/2, khi “đang thực hiện các nhiệm vụ". Trước đó vài giờ, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông Khamenei đã thiệt mạng trong các vụ tấn công do Mỹ và Israel tiến hành ở Iran.

VietBF@sưu tập