Ngành hàng không vũ trụ, sản xuất chip của Mỹ "lao đao" vì thiếu đất hiếm

[Romano]

Hôm 26/2, Reuters dẫn thông tin từ các nhà cung cấp cho các công ty hàng không vũ trụ và bán dẫn của Mỹ cho biết họ đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt đất hiếm ngày càng trầm trọng, trong đó hai nhà cung cấp phải từ chối một số khách hàng, theo các nguồn tin trong ngành.

Tình trạng thiếu hụt này diễn ra chỉ vài tuần trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến ​​gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong một hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh.Theo đó, tình trạng thiếu hụt tập trung vào các loại đất hiếm như yttrium và scandium, những nguyên tố đặc thù trong nhóm 17 nguyên tố, đóng vai trò quan trọng trong công nghệ quốc phòng, hàng không vũ trụ và bán dẫn và hầu như được sản xuất hoàn toàn tại Trung Quốc.

Mặc dù Bắc Kinh đã cho phép nhiều hoạt động xuất khẩu đất hiếm được nối lại kể từ khi áp đặt các hạn chế vào tháng 4 năm ngoái, nhưng các lô hàng vật liệu này vẫn hiếm khi đến được Mỹ bất chấp thỏa thuận đình chiến thương mại với Washington vào tháng 10, theo dữ liệu hải quan Trung Quốc cho thấy.Việc giảm bớt căng thẳng thương mại, một phần dựa trên việc Trung Quốc tạm dừng các hạn chế xuất khẩu khoáng sản quan trọng, sẽ được đưa ra thảo luận khi ông Trump và ông Tập gặp nhau tại Bắc Kinh vào tháng 3.

Trong các nguyên tố đất hiếm này, một trong những nguyên tố quan trọng nhất là là yttrium, được sử dụng trong các lớp phủ giúp ngăn động cơ và tua bin bị nóng chảy ở nhiệt độ cao. Nếu không thường xuyên được phủ các lớp bảo vệ này, động cơ sẽ không thể hoạt động.

Kể từ khi tình trạng thiếu hụt yttrium nổi lên vào tháng 11/2025, giá của nó đã tăng 60% và hiện cao gấp khoảng 69 lần so với một năm trước. Theo các giám đốc điều hành và thương nhân, một số nhà sản xuất lớp phủ cũng đang bắt đầu phân phối hạn chế nguyên liệu.Giám đốc điều hành tại hai công ty khu vực Bắc Mỹ mua yttrium để sản xuất lớp phủ nói với hãng tin Reuters rằng họ đã phải tạm ngừng sản xuất do thiếu hụt. Một công ty cũng đang từ chối các khách hàng nhỏ hơn và ở nước ngoài để bảo tồn nguồn cung cho các khách hàng lớn hơn, bao gồm một số nhà sản xuất động cơ.

Một công ty khác trong chuỗi cung ứng lớp phủ gần đây đã hết nguyên liệu và ngừng bán các sản phẩm chứa oxit yttrium, theo một nguồn thạo tin.

Mặc dù tình trạng thiếu hụt yttrium và scandium chưa ảnh hưởng đến sản xuất động cơ phản lực hoặc chip, một quan chức chính phủ Mỹ nói với Reuters rằng một số nhà sản xuất Mỹ hiện đang phải đối mặt với "tình trạng thiếu hụt" một số nguyên tố đất hiếm từ Trung Quốc.

Trung Quốc đã xuất khẩu 17 tấn sản phẩm yttrium sang Mỹ trong 8 tháng sau khi các biện pháp kiểm soát được áp dụng vào tháng 4 năm ngoái, so với 333 tấn trong 8 tháng trước khi các biện pháp này được thực thi.

Một quan chức Nhà Trắng cho biết chính quyền ông Trump cam kết đảm bảo quyền tiếp cận các khoáng sản quan trọng cho tất cả các doanh nghiệp Mỹ.

"Điều này bao gồm đàm phán với Trung Quốc và giám sát việc tuân thủ thỏa thuận của Tổng thống Trump với Chủ tịch Tập Cận Bình, cũng như phát triển các chuỗi cung ứng thay thế khi cần thiết" - vị quan chức này nhấn mạnh.