Sau mốc 2.000 tỷ đồng của Trấn Thành, lấy gì để đo thành công cho phim Việt?

[PinaColada]

Với 5 bộ phim cán mốc tổng doanh thu hơn 2.000 tỷ đồng, Trấn Thành đang trở thành trường hợp đặc biệt của điện ảnh Việt.

Tuy nhiên, đằng sau con số ấn tượng ấy không chỉ là câu chuyện kỷ lục phòng vé, mà còn phản ánh sự thay đổi trong thị hiếu khán giả, tư duy sản xuất – tiếp thị và cả cách nhìn nhận giá trị điện ảnh trong giai đoạn mới.

Bài toán này có thể nhìn từ ba luận điểm lớn: khác biệt trong cách tiếp cận khán giả; sự cộng hưởng giữa thị hiếu và kỹ thuật kể chuyện; và thách thức phát triển bền vững của thị trường.

Bài học Từ Trấn Thành: Khả năng tạo sự khác biệt cùng thương hiệu cá nhân
Theo chuyên gia truyền thông phim Châu Quang Phước, riêng mùa phim Tết năm nay, tác phẩm của Trấn Thành cho thấy sự khác biệt rõ rệt so với ba phim Việt còn lại. Đơn cử, Thỏ ơi chấp nhận mức phân loại 18T – trở thành phim Việt duy nhất trong mùa cao điểm này mang nhãn kiểm duyệt “hạng nặng”.

Về nội dung, phim lựa chọn một câu chuyện đậm chất drama, tưởng như không phù hợp với không khí Tết vốn quen thuộc với yếu tố gia đình, hài hước và nhẹ nhàng. Trước đó, Mai của nam đạo diễn cũng từng ra rạp dịp Tết với phân loại 18T – cho thấy sự nhất quán trong lựa chọn không đi theo lối mòn an toàn.

"Thỏ ơi!" là phim thứ 5 doanh thu trăm tỷ đồng của Trấn Thành. Ảnh: NSX

Theo ông Phước, thực tế vài năm gần đây cho thấy nhóm “khán giả gia đình” không còn là lực lượng chủ đạo của mùa phim Tết. Lượng người xem chính vẫn là nhóm khán giả thường xuyên ra rạp trong năm – những người không chỉ tìm kiếm tiếng cười giải trí, mà còn mong muốn các câu chuyện có chiều sâu, phản ánh vấn đề xã hội để cùng bàn luận, suy ngẫm.

Việc mặc định đối tượng gia đình và cố gắng giữ mức phân loại T13 hoặc T16 dễ khiến phim rơi vào công thức an toàn. Kết quả phòng vé mùa Tết năm nay cho thấy ba phim Việt còn lại thất thế so với tác phẩm của Trấn Thành – vốn tập trung đẩy cao kịch tính và làm nổi bật tối đa câu chuyện muốn kể.

Ông Châu Quang Phước cho rằng tư duy quen thuộc khi làm phim Tết đã khiến một số dự án bị bỏ xa về doanh thu. Điểm mạnh của Trấn Thành nằm ở khả năng tạo khác biệt và xây dựng thương hiệu cá nhân rõ nét. Dù ngôn ngữ điện ảnh của anh chưa phải mới so với khu vực hay quốc tế, nhưng so với mặt bằng trong nước, đó vẫn là sự khác biệt đủ lớn để định vị.

“Khán giả ở đâu cũng vậy, họ muốn thưởng thức điều mới mẻ thay vì lặp lại công thức cũ. Với bối cảnh hiện tại, ai tạo được khác biệt người đó sẽ dẫn đầu. Sẽ có người vượt Trấn Thành, nhưng có lẽ chưa phải trong tương lai gần”, ông Phước nhận định.

Ở góc nhìn sản xuất, nhà sản xuất Cao Tùng cho rằng cột mốc 2.000 tỷ đồng không nên được xem là hiện tượng đơn lẻ, mà là kết quả của hai chuyển động song song trong điện ảnh Việt: sự dịch chuyển thị hiếu và sự hoàn thiện của công thức kể chuyện đại chúng.

“Khán giả Việt hôm nay không còn đến rạp chỉ để giải trí, mà để nhận diện chính mình trên màn ảnh”, NSX nói. Những câu chuyện về gia đình đô thị, tổn thương cá nhân, áp lực xã hội, mặc cảm giai cấp… đều là trải nghiệm quen thuộc trong đời sống đương đại. Khi điện ảnh chạm đúng vùng cảm xúc đó, nó tạo ra sự đồng cảm diện rộng.

Ở chiều ngược lại, Trấn Thành thể hiện sự nhất quán trong cấu trúc melodrama đại chúng: nhân vật bị kìm nén cảm xúc, xung đột gia đình mang tính xã hội, cao trào mạnh và cái kết giải tỏa. Đây là mô hình đã chứng minh hiệu quả tại nhiều nền điện ảnh châu Á, nhưng được nội địa hóa với chi tiết văn hóa Việt rõ nét.

“Công thức thì nhiều người biết, nhưng để triển khai thành công và vượt hẳn thế hệ hiện tại để cán mốc 2.000 tỷ đồng thì đó không phải ăn may. Đó là sự cộng hưởng giữa nhu cầu khán giả và kỹ thuật kể chuyện đại chúng hiệu quả”, NSX Cao Tùng nhấn mạnh.

Về truyền thông, các phim Việt đều đầu tư mạnh cho quảng bá, không hẳn phim của Trấn Thành có ngân sách vượt trội tuyệt đối. Tuy nhiên, hiệu ứng sau công chiếu cho thấy yếu tố quyết định vẫn là chất lượng tự thân và hiệu ứng truyền miệng. Một bộ phim tạo được tranh luận – khen chê đa chiều – thường duy trì sức nóng tốt hơn những tác phẩm “an toàn”.

Theo NSX Cao Tùng, marketing phim không thể bắt đầu khi phim đã xong, mà phải được đưa vào ngay từ giai đoạn phát triển dự án: thử nghiệm ý tưởng cốt lõi, xây dựng concept cảm xúc, tính toán teaser, trailer, xác định nhóm khán giả lõi cụ thể. Mọi phim ăn khách đều lan tỏa từ một cộng đồng trung tâm trước khi trở thành hiện tượng đại chúng.

Anh cũng thẳng thắn nhìn nhận Trấn Thành là người làm tiếp thị hiệu quả và chi đủ cho ngân sách phát hành – quảng bá, nhờ đó tạo ưu thế suất chiếu ngay từ tuần đầu công chiếu. Đây không chỉ là câu chuyện tài năng cá nhân, mà là bài học chiến lược cho toàn thị trường.

2000 tỷ đồng có được xem là “chuẩn mới” của doanh thu phim Việt
Ở cấp độ thị trường, 2.000 tỷ đồng được xem là một “chuẩn mới”, chứng minh phim Việt có thể trở thành sản phẩm đại chúng quy mô lớn, đủ sức cạnh tranh trực diện với bom tấn ngoại trong mùa cao điểm, đồng thời tạo niềm tin cho dòng vốn tư nhân.

Theo một nghiên cứu sơ bộ, Tết Bính Ngọ ghi nhận doanh thu 409,4 tỷ đồng sau 6 ngày đầu năm, tăng hơn 33% so với cùng kỳ 2025 (306 tỷ đồng). Con số này cho thấy sức mua ổn định và dư địa tăng trưởng rõ rệt của thị trường rạp chiếu.

Tuy nhiên, NSX Cao Tùng cảnh báo thành công quá lớn của một mô hình cũng tạo ra áp lực vô hình. Khi một dạng phim liên tục đạt doanh thu cao, thị trường dễ đồng nhất “phim Việt ăn khách” với một kiểu cảm xúc nhất định. Nguy cơ là khẩu vị đầu tư bị thu hẹp, các đạo diễn trẻ khó thử nghiệm thriller (giật gân), tội phạm hay khoa học viễn tưởng.


Phim Việt có nên quá đặt nặng doanh thu như thước đo giá trị nghệ thuật? Ảnh: NSX
“2.000 tỷ là cột mốc mở trần doanh thu, nhưng cũng là phép thử cho độ trưởng thành của thị trường: liệu chúng ta có cho phép nhiều kiểu phim cùng tồn tại hay không”, anh nói.

Với góc nhìn khác, đạo diễn – NSƯT Bùi Trung Hải cho rằng điện ảnh Việt không nên quá đặt nặng doanh thu như thước đo giá trị nghệ thuật. Theo ông, doanh thu chịu tác động của nhiều yếu tố ngoài chất lượng tác phẩm như PR, độ phủ truyền thông, đề tài, thị hiếu và đặc biệt là thời điểm phát hành – nhất là dịp Tết khi nhu cầu giải trí tăng cao và suất chiếu thường ưu tiên cho phim nội địa.

Vì vậy, doanh thu quan trọng ở góc độ thị trường, nhưng không thể đồng nhất với giá trị bền vững. Ông nhấn mạnh vai trò then chốt của giáo dục văn hóa điện ảnh: đào tạo đội ngũ làm nghề, đồng thời phổ biến các tác phẩm điện ảnh đỉnh cao của thế giới đến công chúng. Khi khán giả có nền tảng thẩm mỹ và hiểu biết về trào lưu quốc tế, họ sẽ đánh giá phim bản lĩnh và khách quan hơn, ít bị chi phối bởi hiệu ứng truyền thông ngắn hạn.

Chỉ khi cả người làm nghề lẫn người xem cùng nâng cao chuẩn mực, thị trường mới có thể phát triển bền vững và hội nhập.

Hiện tượng 2.000 tỷ đồng vì thế không chỉ là thành tích cá nhân, mà là dấu hiệu cho thấy điện ảnh Việt đang bước vào giai đoạn cạnh tranh bằng bản sắc, chiến lược và khả năng thấu hiểu khán giả. Cột mốc này mở ra cơ hội lớn, nhưng đồng thời đặt ra câu hỏi quan trọng hơn: sau ánh hào quang doanh thu, nền điện ảnh sẽ chọn con đường đa dạng và trưởng thành, hay tiếp tục dựa vào một công thức đã được chứng minh hiệu quả?

Vietbf @ Sưu tầm