Cà phê và sức khỏe tim mạch

[goodidea]

Với không ít người, nhất là bệnh nhân tim mạch, ly cà phê lại đi kèm nỗi lo: tim có đập nhanh hơn không, huyết áp có tăng không, có nên kiêng hẳn cho… an toàn?

Bị bệnh tim có cần bỏ cà phê?
Tôi là bác sĩ chuyên ngành tim mạch cũng khá lâu năm trong nghề. Và cũng giống rất nhiều người khác, tôi uống cà phê. Không phải để "chống chọi" với công việc, mà đơn giản vì tôi thấy dễ chịu hơn sau một ly cà phê buổi sáng vừa phải. Trong thực hành thường ngày, không ít lần tôi gặp bệnh nhân có cùng câu hỏi: "Bác sĩ ơi, tôi bị bệnh tim, có nên bỏ cà phê không?". Câu hỏi ấy cho thấy cà phê có thể đã bị "kết tội" khá nặng trong tâm trí nhiều người.


Phản ứng với caffeine khác nhau ở từng người, phụ thuộc cơ địa, bệnh nền và thuốc đang sử dụng

ẢNH: PHƯƠNG AN

Với đa số người trưởng thành khỏe mạnh, uống cà phê ở mức vừa phải là an toàn cho tim. Tuy nhiên, phản ứng với caffeine khác nhau ở từng người, phụ thuộc cơ địa, bệnh nền và thuốc đang sử dụng.

Thành phần được nhắc đến nhiều nhất trong cà phê là caffeine. Đây là chất kích thích hệ thần kinh trung ương, giúp tăng tỉnh táo, giảm mệt mỏi. Nhưng cũng chính vì là chất kích thích, caffeine có thể gây tim đập nhanh, hồi hộp, bồn chồn hoặc khó ngủ ở một số người.

Từ quan điểm tim mạch, điều quan trọng là phân biệt giữa tác động sinh lý ngắn hạn và nguy cơ bệnh tim mạch lâu dài. Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) cho biết: Với đa số người trưởng thành khỏe mạnh, uống cà phê ở mức vừa phải là an toàn cho tim. Tuy nhiên, phản ứng với caffeine khác nhau ở từng người, phụ thuộc cơ địa, bệnh nền và thuốc đang sử dụng.

Người tăng huyết áp uống cà phê có sao không?
Một nỗi lo phổ biến là cà phê làm tăng huyết áp. Trên thực tế, caffeine có thể làm huyết áp tăng nhẹ trong thời gian ngắn, đặc biệt ở người ít uống cà phê. Nhưng ở người uống thường xuyên, cơ thể thường thích nghi phần nào, và mức tăng này không kéo dài. Trong thực hành lâm sàng, tôi thường nhắc bệnh nhân không nên đánh giá huyết áp chỉ dựa trên một lần đo ngay sau khi uống cà phê.

Tuy nhiên, có những nhóm cần thận trọng hơn: người tăng huyết áp chưa kiểm soát, người rất nhạy với caffeine, hoặc người có triệu chứng hồi hộp, nhịp nhanh, khó chịu rõ rệt sau khi uống cà phê. Với những trường hợp này, bệnh nhân nên giảm liều, theo dõi triệu chứng và trao đổi trực tiếp với bác sĩ điều trị, thay vì tự áp dụng lời khuyên chung trên mạng.

Cách uống cà phê để "thân thiện" với trái tim
Trong nhiều năm, cà phê bị xem là "kẻ gây loạn nhịp". Người bị đánh trống ngực, rung nhĩ thường được khuyên kiêng cà phê cho chắc. Tuy nhiên, các nghiên cứu lớn trong thập niên gần đây lại cho thấy điều ngược lại.

Nhiều nghiên cứu quan sát trên hàng trăm nghìn người cho thấy uống cà phê mức vừa phải không làm tăng nguy cơ loạn nhịp tim, thậm chí còn liên quan với nguy cơ thấp hơn. Đặc biệt, một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên mang tên DECAF công bố gần đây tại Hội nghị Khoa học tim mạch Mỹ cuối năm 2025 lại cho thấy: Ở những người vốn uống cà phê và bị rung nhĩ, nhóm tiếp tục uống trung bình khoảng một ly cà phê mỗi ngày sau khi được điều trị nhịp tim lại có tỷ lệ tái phát rung nhĩ thấp hơn so với nhóm kiêng hoàn toàn cà phê.

Là bác sĩ tim mạch, tôi nhìn kết quả này với sự thận trọng cần thiết, nhưng cũng đủ để khẳng định một điều: Cà phê không còn có thể bị coi là "thủ phạm mặc định" của rối loạn nhịp tim.

Từ bằng chứng khoa học và kinh nghiệm nghề nghiệp, tôi thường tóm tắt cho bệnh nhân vài nguyên tắc uống cà phê đơn giản: uống vừa phải, khoảng 2 - 3 ly mỗi ngày. Với đa số người trưởng thành, không nên quá khoảng 400 mg caffeine mỗi ngày (không quá 6 ly cà phê espresso tiêu chuẩn nguyên chất).

Ưu tiên uống buổi sáng hoặc đầu trưa, tránh uống muộn gây mất ngủ. Hạn chế đường, kem béo và các chất thêm vào khác. Chú ý phản ứng của chính cơ thể mình.

VietBF@sưu tập