Trung Quốc rầm rộ quảng bá chiến đấu cơ mới J-35… nhưng khó tìm khách: Liên minh Mỹ quyết định cuộc chơi?

[vuitoichat]

Theo như sự triển vọng bán hàng rầm rộ quảng bá chiến đấu cơ mới J-35 nên không chắc chắn, khi Trung Quốc đang tìm kiếm khách hàng cho máy bay chiến đấu J-35, nhưng sự cạnh tranh từ F-35 của Mỹ và các máy bay rẻ hơn. Buổi giới thiệu sản phẩm báo hiệu nỗ lực của Bắc Kinh trong việc quảng bá loại máy bay phản lực này ra nước ngoài, mặc dù vẫn còn nhiều câu hỏi về sức hấp dẫn của nó đối với khách hàng quốc tế.

Chuyên trang công nghệ Interesting Engineering (IE) ngày 21/2 đưa tin, Trung Quốc đang giới thiệu máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm J-35 của nước này cho khách hàng trong khu vực, nhưng các chuyên gia cho rằng máy bay này có thể phải đối mặt với một cuộc cạnh tranh khó khăn trước F-35 của Mỹ và các lựa chọn thay thế có chi phí thấp hơn khác.

Các nhà phân tích lưu ý rằng những mối quan hệ chính trị và những cân nhắc kinh tế sẽ đóng vai trò quan trọng trong bất kỳ thương vụ mua bán tiềm năng nào, khiến thị trường thực tế cho mẫu máy bay chiến đấu mới của Trung Quốc trở nên không chắc chắn.

Tại Triển lãm Hàng không Singapore vào tháng 2 này, Tập đoàn Xuất nhập khẩu Công nghệ Hàng không Quốc gia Trung Quốc, đại diện cho Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc (AVIC) – công ty hàng không vũ trụ quân sự lớn nhất của Trung Quốc – đã trưng bày mô hình thu nhỏ của J-35A - một biến thể dành cho không quân.

Buổi giới thiệu sản phẩm báo hiệu nỗ lực của Bắc Kinh trong việc quảng bá loại máy bay phản lực này ra nước ngoài, mặc dù vẫn còn nhiều câu hỏi về sức hấp dẫn của nó đối với khách hàng quốc tế.

Mô hình máy bay chiến đấu J-35A của Trung Quốc tại Triển lãm Hàng không Singapore vào tháng 2/2026. Ảnh: National Defense

J-35A gia nhập PLA sau một thập kỷ phát triển

Theo IE, máy bay J-35A được phát triển trong hơn một thập kỷ bởi Tập đoàn Máy bay Thẩm Dương - một công ty con của AVIC, đã chính thức gia nhập Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) vào năm ngoái, sau màn ra mắt trong một lễ duyệt binh quy mô lớn kỷ niệm 80 năm kết thúc Thế chiến II.

Là máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm thứ hai của Trung Quốc, sau J-20 – loại máy bay chưa được phép xuất khẩu, J-35 được xem là câu trả lời của Bắc Kinh đối với F-35 của hãng Lockheed Martin (Mỹ).

Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã tích cực quảng bá loại máy bay này ra nước ngoài, trưng bày mô hình tại các sự kiện quốc tế lớn về quốc phòng, bao gồm các triển lãm hàng không tại Paris và Dubai, nhằm thu hút khách hàng quốc tế, theo báo cáo của tờ South China Morning Post (SCMP).

Liselotte Odgaard - một chuyên gia cao cấp tại Viện Hudson (Mỹ) - nhận định rằng J-35 mang lại lợi thế cho các quốc gia muốn giảm sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng của phương Tây, đồng thời nhấn mạnh rằng đây là máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm với hệ thống điện tử hàng không tiên tiến, tính năng tàng hình và các lựa chọn tài chính linh hoạt hơn.

Tuy nhiên, chuyên gia Odgaard chỉ ra những hạn chế chính: J-35 có khả năng tương tác hạn chế so với F-35 - vốn được hưởng lợi từ hệ sinh thái vũ khí phương Tây đã phát triển và khả năng tích hợp liền mạch với các nền tảng tình báo, giám sát, trinh sát (ISR) và mạng lưới chỉ huy và kiểm soát chung của Mỹ và các đồng minh.

Theo Timothy Heath - một nhà nghiên cứu quốc phòng cấp cao tại tổ chức nghiên cứu Rand Corporation (Mỹ), Trung Quốc đã thu hẹp khoảng cách với Mỹ trong việc phát triển máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm. Heath lưu ý rằng mặc dù J-35 có thể nhanh hơn và có khả năng cơ động hơn, nhưng F-35 của Mỹ được chế tạo cho các hoạt động tầm xa và để thực hiện nhiệm vụ cùng với các đồng minh và đối tác.

Máy bay chiến đấu F-35 của Mỹ (trên) và J-35A của Trung Quốc (dưới). Ảnh: AFP Máy bay chiến đấu F-35 của Mỹ (trên) và J-35A của Trung Quốc (dưới). Ảnh: AFP

Đồng minh của Mỹ ở châu Á - Thái Bình Dương mở rộng phi đội F-35

IE đưa tin, một số đồng minh của Mỹ ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương hiện đang vận hành máy bay F-35, bao gồm Australia, Nhật Bản, Singapore và Hàn Quốc.

Nhật Bản gần đây đã bổ sung thêm F-35B - biến thể cất cánh ngắn và hạ cánh thẳng đứng - vào phi đội của mình. Những máy bay này có khả năng hoạt động từ các tàu chiến, tăng cường tính linh hoạt chiến thuật của Tokyo trong bối cảnh căng thẳng leo thang với Bắc Kinh.

Theo lý giải của Bence Nemeth - giảng viên cao cấp về nghiên cứu quốc phòng và giám đốc điều hành của Trung tâm Kinh tế và Quản lý Quốc phòng King's tại Đại học King's London, J-35 có khả năng thu hút sự chú ý của các quốc gia không thể tiếp cận F-35, muốn giảm sự phụ thuộc vào Mỹ, hoặc không đủ khả năng chi trả toàn bộ chi phí vòng đời của F-35.

Nemeth nói với SCMP rằng những lợi thế từ Trung Quốc có thể bao gồm nguồn tài chính linh hoạt hơn và các điều kiện chính trị lỏng lẻo hơn, trong khi những nhược điểm có thể liên quan đến hệ thống nâng cấp phần mềm và chế độ bảo trì chưa hoàn thiện.

Ông nói thêm rằng tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, xuất khẩu máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm chủ yếu bị chi phối bởi liên minh chính trị hơn là các yếu tố thị trường thuần túy, khiến F-35 trở thành lựa chọn mặc định cho các đồng minh và đối tác thân cận của Mỹ.

Mặc dù có tính năng vượt trội, J-35 cũng có thể không hấp dẫn một số quốc gia Đông Nam Á - những nước thường lựa chọn các phương án rẻ hơn như FA-50 của Hàn Quốc (được Philippines sử dụng) hoặc JAS 39 Gripen của Thụy Điển (được Thái Lan vận hành).

Các nhà phân tích cũng lưu ý rằng KF-21 của Hàn Quốc - với các tính năng tàng hình và kế hoạch nâng cấp lên thế hệ thứ năm - có thể tiếp tục hạn chế triển vọng xuất khẩu của J-35 trong khu vực.

Máy bay tàu chó copy được cái vỏ, còn cái ruột tinh đồ dỏm.