Trung Quốc đang “tụt dốc trên mọi mặt trận”: Mỹ rời xa hàng nhập khẩu Trung Quốc

[nguoiduatinabc]

Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong quan hệ thương mại Mỹ–Trung. Dưới chính sách thuế quan quyết liệt của Tổng thống Donald Trump, tỷ trọng hàng hóa Trung Quốc trong tổng nhập khẩu của Mỹ đã giảm mạnh xuống chỉ còn 9%, so với 13,4% năm 2024. Đây là mức thấp nhất kể từ đầu những năm 2000. Chưa đầy một thập kỷ trước, Trung Quốc từng chiếm tới 20% tổng lượng hàng nhập khẩu của Mỹ.

Ở thời điểm cao trào, thuế quan Mỹ áp lên hàng hóa Trung Quốc có lúc lên tới ba con số phần trăm, làm thay đổi cấu trúc thương mại song phương. Tuy Tòa án Tối cao Mỹ vừa bác bỏ một số sắc thuế diện rộng của ông Trump, giới phân tích nhận định điều đó không làm thay đổi cục diện cơ bản, vì Nhà Trắng vẫn còn nhiều công cụ pháp lý khác để duy trì hoặc tái áp đặt thuế.



Phán quyết của Tòa án và thế cờ mới?

Phán quyết của Tòa án Tối cao có thể mang lại lợi thế tâm lý cho Bắc Kinh trước thềm chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump (31/3–2/4), nhưng Trung Quốc được cho là sẽ hành xử thận trọng. Bắc Kinh hiểu rằng Washington vẫn có thể triển khai “kế hoạch B” thông qua các cuộc điều tra thương mại đang diễn ra và các điều khoản pháp lý khác.

Ông Trump, sau phán quyết, tuyên bố áp mức thuế toàn cầu tạm thời 10% rồi nâng lên 15%, đồng thời nhấn mạnh rằng Trung Quốc là thách thức lớn nhất đối với vị thế kinh tế, công nghệ và quân sự của Mỹ. Ông cáo buộc thặng dư thương mại khổng lồ của Trung Quốc với Mỹ đã góp phần giúp Bắc Kinh củng cố sức mạnh quân sự.

Trong khi đó, Chủ tịch Trung Quốc Xi Jinping được dự đoán sẽ không công khai “khoe” lợi thế từ phán quyết tòa án, mà thay vào đó cố gắng duy trì thỏa thuận đình chiến thương mại mong manh và ổn định quan hệ song phương.

Đình chiến mong manh nhưng chưa chấm dứt đối đầu?

Sau nhiều vòng đàm phán và cuộc gặp thượng đỉnh tại Hàn Quốc vào tháng 10/2025, hai nước thống nhất đình chiến thương mại một năm với mức thuế cơ sở 10%. Mỹ cũng giảm “thuế fentanyl” xuống 10% sau khi Trung Quốc nối lại hợp tác kiểm soát xuất khẩu các tiền chất ma túy.

Tuy nhiên, Washington vẫn đang tiến hành điều tra việc Trung Quốc có tuân thủ thỏa thuận thương mại trước đó hay không. Nếu phát hiện vi phạm, Mỹ có thể tái áp thuế theo luật thương mại hiện hành.

Giới phân tích cho rằng Bắc Kinh hiểu rõ ông Trump sẵn sàng dùng nhiều cơ chế pháp lý khác nhau để duy trì sức ép thuế quan, giống như trong nhiệm kỳ đầu. Vì vậy, Trung Quốc vừa chuẩn bị cho khả năng thuế tiếp tục tồn tại, vừa hy vọng có thể thuyết phục Washington giảm thuế để đổi lấy cam kết mua hàng hoặc nhượng bộ khác.