Quan hệ Canada–Mỹ rạn nứt, hơn một nửa dân Canada coi Mỹ là mối đe dọa lớn nhất

[pizza]

Kết quả khảo sát cho thấy 55% người Canada xem Mỹ là mối đe dọa lớn nhất, phản ánh sự rạn nứt trong mối quan hệ lâu dài giữa hai đồng minh.

.
Quân đội Canada diễn tập đối phó cuộc xâm lược. Ảnh: The Globe and Mail.
Hơn một nửa số người Canada cho rằng Mỹ hiện đang là mối đe dọa lớn nhất đối với an ninh của Canada, cho thấy rõ sự rạn nứt ngày càng lớn giữa hai đồng minh thân thiết này.

Một cuộc khảo sát do Nanos Research Group ủy thác Bloomberg News thực hiện cho thấy 55% số người được hỏi cho rằng Mỹ là mối đe dọa lớn nhất đối với an ninh Canada, trong khi có khoảng 15% số người được hỏi cho rằng Trung Quốc, tiếp theo là 14% cho rằng Nga là mối đe dọa lớn nhất.

Cuộc thăm dò này, được tiến hành từ ngày 31/1 đến ngày 4/2, diễn ra ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra một loạt lời đe dọa chống lại Greenland, công khai phàn nàn về NATO và cho thấy sẵn sàng tăng thêm thuế quan đối với Canada.

Các chính sách thương mại của Tổng thống Trump, và đề xuất thỉnh thoảng của ông về việc biến Canada thành tiểu bang thứ 51 của Mỹ, đã gây ra sự phẫn nộ rộng rãi ở Canada.

Mỹ, từ lâu được coi là đồng minh quan trọng nhất của Canada, giờ đây đã trở thành nơi mà nhiều người Canada tránh né, với việc đi lại qua biên giới giảm đáng kể.

Roland Paris, giáo sư về quan hệ quốc tế tại Đại học Ottawa và cựu cố vấn chính sách đối ngoại cho cựu Thủ tướng Canada Justin Trudeau, cho biết kết quả khảo sát làm nổi bật “quan điểm chủ đạo” hiện nay ở Canada.


Bức ảnh chế ông Trump đăng họp với các nhà lãnh đạo châu Âu bên tấm bản đồ thể hiện Canada, Venezuela và Greenland là lãnh thổ Mỹ. Ảnh: QQnews.
“Điều này giúp giải thích tại sao, một năm sau khi ông Trump quay trở lại giữ chức tổng thống và bắt đầu nói về việc biến Canada thành tiểu bang thứ 51, người Canada vẫn tiếp tục tẩy chay du lịch và hàng hóa của Mỹ”, ông Paris nói trong một email. “Một số người có thể nghĩ rằng lời lẽ và những lời đe dọa kinh tế của Trump là một chiến thuật đàm phán khéo léo, nhưng những kết quả này cho thấy chúng đã gây tổn hại sâu sắc như thế nào đến các mối quan hệ quan trọng”.

Có sự khác biệt về giới tính trong vấn đề này. Nanos Research Group cho biết giới phụ nữ có xu hướng coi Mỹ là mối đe dọa nước ngoài lớn nhất đối với an ninh quốc gia, với 64% phụ nữ có quan điểm này, so với 45% của nam giới.

Thủ tướng Canada Mark Carney đã cố gắng giảm leo thang cuộc chiến thương mại với Mỹ sau khi thắng cử vào tháng 4/2025. Ngay sau đó, ông và Donald Trump đã có một cuộc gặp thân thiện tại Phòng Bầu dục.

Tuy nhiên, các cuộc đàm phán giữa Ottawa và Washington đã bế tắc trong nhiều tháng, không đạt được thỏa thuận về việc giảm thuế quan đối với thép, nhôm hoặc ô tô.

Trong bài phát biểu nổi tiếng của mình tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới tháng trước, ông Carney đã kêu gọi các quốc gia khác đoàn kết chống lại sự ép buộc từ một siêu cường hiếu chiến.

Mặc dù không nêu đích danh ông Trump, bài phát biểu này được cho là lời chỉ trích trực tiếp nhất của thủ tướng Canada đối với chính sách đối ngoại của Mỹ cho đến nay.

Ông Trump đã ghi nhận điều này. Ngày hôm sau tại Davos, khi nói về Canada, ông nói, "Họ nên biết ơn (Mỹ), nhưng họ lại không. Tôi đã xem bài phát biểu của thủ tướng các bạn hôm qua, và ông ấy không hề biết ơn". Ông Trump nói thêm: "Canada sống nhờ vào Mỹ".

Tuần này, ông Mark Carney đã công bố một chiến lược cho ngành công nghiệp quốc phòng nhằm hướng ngân sách quốc phòng ngày càng tăng của Canada nhiều hơn vào các doanh nghiệp trong nước thay vì các nhà thầu của Mỹ.

Trong một bài phát biểu, ông tuyên bố rằng: “Canada từ lâu đã dựa quá nhiều vào vị trí địa lý và các yếu tố khác để tự bảo vệ mình. Điều này đã tạo ra một điểm yếu mà chúng ta không thể nào chấp nhận được nữa và một sự phụ thuộc mà chúng ta không thể nào duy trì được nữa”.

Chính sách thuế quan của ông Trump cũng đã đẩy Canada xích lại gần Trung Quốc hơn. Hai nước đã đạt được thỏa thuận giảm thuế đối với xe điện Trung Quốc và thực phẩm Canada. Chính quyền Trump cũng đang tìm kiếm đầu tư liên doanh vào ngành ô tô của Trung Quốc – điều không thể tưởng tượng được trước khi ông Trump trở lại Nhà Trắng.

Cuộc thăm dò ý kiến ​​1.009 người Canada này được thực hiện trực tuyến và qua điện thoại. Kết quả có độ chính xác cộng hoặc trừ 3,1 điểm phần trăm và mức độ tin cậy là 95%.

Một cuộc khảo sát khác do Politico công bố hôm 19/2 công bố được xem là dấu hiệu mới nhất cho thấy quan hệ hai nước rạn nứt, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump phát động chiến tranh thương mại và công kích chủ quyền Canada. Kết quả này cũng tương đồng với một cuộc khảo sát gần đây do Global News ủy thác cho Ipsos thực hiện.

Khảo sát mới được Politico thực hiện phối hợp với công ty thăm dò dư luận Public First có trụ sở tại Anh, với hàng nghìn người trưởng thành tại Canada, Mỹ, Anh, Pháp và Đức tham gia.

Tại các quốc gia châu Âu, đa số người được hỏi cho rằng Nga là mối đe dọa lớn nhất đối với hòa bình trong bối cảnh chiến tranh Ukraine đang diễn ra. Tuy nhiên tại Canada, 48% người được hỏi chọn Mỹ là mối đe dọa lớn nhất — cao hơn 19 điểm phần trăm so với tỷ lệ chọn Nga.

Khảo sát của Politico cho thấy sự thay đổi trong cách nhìn về Mỹ đã lan rộng trong công chúng Canada. 58% người được hỏi cho biết họ không còn coi Mỹ là đồng minh đáng tin cậy — tỷ lệ này cao hơn so với Pháp, Mỹ và Đức; 42% thậm chí cho rằng Mỹ hoàn toàn không phải là đồng minh. 57% nói rằng Mỹ không đáng tin cậy trong khủng hoảng, và 67% cho rằng Mỹ “thách thức” thay vì ủng hộ các đồng minh toàn cầu.

Hơn 2/3 người Canada cho rằng Mỹ thường gây ra vấn đề cho các quốc gia khác hơn là giải quyết vấn đề; 55% nói Mỹ không chia sẻ các giá trị tương đồng với Canada.

Theo Politico, quan điểm tiêu cực về Mỹ xuất hiện ở mọi khuynh hướng chính trị. Tuy nhiên, cử tri ủng hộ đảng Bảo thủ có cái nhìn tích cực hơn: 35% cho rằng Mỹ đe dọa hòa bình, trong khi 30% cho rằng Nga mới là mối đe dọa.

Nhìn chung, những người cho rằng ông Trump gây tổn hại quan hệ song phương có xu hướng tin rằng quan hệ hai nước sẽ phục hồi sau khi ông không còn làm tổng thống.

Ông Darrell Bricker, Giám đốc điều hành Ipsos Public Affairs, nói với Global News rằng trong năm qua Ipsos đã theo dõi sát sao quan hệ Canada–Mỹ và nhận thấy mối quan hệ này đã thay đổi căn bản.

Ông cho biết nhìn chung công chúng Canada đang thiếu niềm tin và cảm thấy mệt mỏi với nước láng giềng phía nam, đồng thời tìm kiếm các đối tác thương mại và đồng minh mới — điều mà Thủ tướng Carney đang thúc đẩy. Ông dự đoán xu hướng này sẽ tiếp tục được phản ánh trong các cuộc thăm dò năm nay.

Ông Bricker cũng lưu ý rằng báo cáo “World Affairs and Security” do Ipsos công bố tháng 11 cho thấy 40% người Canada coi Mỹ là mối đe dọa an ninh lớn nhất đối với Canada.

Ông bổ sung rằng chỉ 13% người Canada được Ipsos khảo sát mong muốn cải thiện quan hệ thương mại với Mỹ. Trong khi đó, khảo sát của Politico tại Mỹ cho thấy 59% người Mỹ cho rằng Mỹ nên nỗ lực xây dựng quan hệ chặt chẽ hơn với Canada, trong đó một phần tư cho rằng quan hệ nên “gắn bó hơn nữa”.

Các con số này tương đồng giữa cử tri Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ, bao gồm cả những người ủng hộ phong trào MAGA của ông Trump và cử tri Cộng hòa nói chung.

VietBF@ sưu tập