Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ chính sách thuế quan của Tổng thống Trump, quốc tế phản ứng ra sao?

[PinaColada]

Sau phán quyết ngày 20/2 của Tòa án Tối cao Mỹ cho rằng Tổng thống Donald Trump đã vi phạm luật liên bang khi đơn phương áp thuế quy mô lớn, nhiều bên liên quan đã ngay lập tức đưa ra phản ứng, bày tỏ quan điểm khác nhau về tác động pháp lý và kinh tế của quyết định này.
Trước những diễn biến này, phản ứng ban đầu từ châu Âu xoay quanh những lo ngại về tình trạng xáo trộn và bất định gia tăng liên quan đến chi phí mà các doanh nghiệp xuất khẩu sang Mỹ có thể phải đối mặt.

Trước đó, Ủy ban châu Âu đã đạt được một thỏa thuận với chính quyền Tổng thống Trump, theo đó áp trần thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu từ châu Âu ở mức 15%. Thỏa thuận này mang lại mức độ chắc chắn cần thiết cho doanh nghiệp trong việc lập kế hoạch kinh doanh, yếu tố được cho là đã giúp 21 quốc gia sử dụng đồng euro tránh rơi vào suy thoái trong năm ngoái.

Tuy nhiên, Phòng Thương mại và Công nghiệp Đức cảnh báo: “Sự bất định vẫn ở mức cao đối với các doanh nghiệp Đức đang làm ăn tại Mỹ. Bởi lẽ, chính quyền Mỹ vẫn nắm trong tay các công cụ hạn chế thương mại khác mà doanh nghiệp Đức cần chuẩn bị để ứng phó”.

Theo ông Carsten Brzeski, Trưởng bộ phận nghiên cứu vĩ mô toàn cầu tại ngân hàng ING, Tổng thống Trump có thể viện dẫn các đạo luật cho phép áp thuế quan có mục tiêu hơn, nhắm vào các lĩnh vực như dược phẩm, hóa chất và linh kiện ô tô. Ông Carsten Brzeski nhận định: “Châu Âu không nên nhầm tưởng rằng phán quyết này sẽ mang lại sự nhẹ nhõm. Thẩm quyền pháp lý có thể khác, nhưng tác động kinh tế có thể tương đương, thậm chí nghiêm trọng hơn”.

Trong khi đó, Brazil khẳng định sẽ tiếp tục các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ bất chấp diễn biến mới từ Washington. Phó Tổng thống kiêm Bộ trưởng Công nghiệp Brazil, Geraldo Alckmin - trưởng đoàn đàm phán của nước này về vấn đề thương mại cho biết tại cuộc họp báo ở Brasilia hôm 20/2 rằng phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ sẽ “tăng cường các cuộc đàm phán thương mại giữa Brazil và Mỹ”, đồng thời nhấn mạnh hai bên “sẽ tiếp tục đối thoại” về vấn đề thuế quan.

Ông Alckmin cho biết mức thuế 10% được áp dụng sau đó là chung cho tất cả các nước.

“Nếu tất cả đều chịu mức 10%, chúng tôi không bị mất lợi thế cạnh tranh. Vấn đề trước đây là Brazil phải đối mặt với mức thuế 40% trong khi không quốc gia nào khác bị như vậy”, ông Alckmin nói.

Phó Tổng thống Brazil cũng cho biết Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva và Tổng thống Donald Trump dự kiến sẽ tiếp tục thảo luận về thương mại trong một cuộc gặp vào khoảng tháng 3 tới.

Tại Argentina, Phó Tổng thống Victoria Villarruel cho rằng quyết định của Tòa án Tối cao Mỹ là “một đòn giáng vào các chính sách sản xuất và sự hình thành doanh nghiệp”.

Trong thời gian đảm nhiệm vai trò quyền Tổng thống khi Tổng thống Javier Milei tới Washington tham dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình, bà Villarruel viết trên mạng xã hội X rằng “việc mở cửa nhập khẩu hoàn toàn và không hạn chế chỉ làm gia tăng sự phụ thuộc vào Trung Quốc”. Bà cảnh báo các chính sách như vậy có thể làm trầm trọng thêm “tình trạng khẩn cấp về kinh tế và xã hội”. Phó Tổng thống Argentina cũng đặt vấn đề như một lựa chọn mang tính định hướng chiến lược: “Chủ nghĩa dân tộc hay Chủ nghĩa toàn cầu hóa”.

Phát biểu tại một sự kiện công khai diễn ra song song với các tuyên bố của Tổng thống Donald Trump, Bộ trưởng Kinh tế Mexico Marcelo Ebrard tỏ ra thận trọng trước tác động từ phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ.

“Tôi không biết mọi việc sẽ kết thúc ra sao. Trong trường hợp của Mexico, chỉ một số biện pháp thuế quan liên quan đến cơ sở pháp lý đó, còn những biện pháp khác thì không”, Bộ trưởng Kinh tế Mexico Marcelo Ebrard cho hay.

Tuy vậy, ông nhấn mạnh chính phủ Mexico vẫn có kế hoạch thúc đẩy tăng trưởng trong năm nay, tùy thuộc vào “sức mạnh của quan hệ thương mại giữa hai nước”. Ông cũng nhắc lại rằng cách đây một năm, Mexico từng đối mặt với mức thuế 25% áp lên toàn bộ hàng xuất khẩu sang Mỹ, “nhưng hiện nay, phần lớn hàng xuất khẩu của chúng tôi không còn phải chịu những gánh nặng đó”.

Hiện vẫn chưa rõ việc ông Trump công bố mức thuế 10% sẽ tác động thế nào đến kinh tế Mexico. Tuy nhiên, Mexico được xem là một trong những quốc gia có nguy cơ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, trong bối cảnh hai nền kinh tế Mỹ và Mexico đã gắn kết chặt chẽ với nhau qua nhiều thập kỷ tự do hóa thương mại. Ông Ebrard cùng các quan chức khác đã tiến hành đàm phán với chính quyền ông Trump suốt nhiều tháng qua nhằm giảm thiểu tác động từ các biện pháp thuế quan mở rộng.

Trước đó, ngày 20/2, Tòa án Tối cao Mỹ đã ra phán quyết cho rằng Tổng thống Donald Trump đã vi phạm luật liên bang khi đơn phương áp đặt các mức thuế quan quy mô lớn trên toàn cầu. Chánh án John Roberts đã viết bản án với tỷ lệ 6 phiếu thuận và 3 phiếu chống. Theo đó, Tòa án Tối cao Mỹ kết luận rằng các biện pháp thuế quan đã vượt quá thẩm quyền theo luật định. Tổng thống Trump gọi phán quyết của Tòa án Tối cao bác bỏ phần lớn các loại thuế quan mà ông áp đặt theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) là “một sự ô nhục” khi ông có cuộc họp riêng với các thống đốc hôm 20/2, một nguồn tin thân cận nói với tờ The Hill.

Trong giai đoạn đầu khi lần thứ hai giữ cương vị Tổng thống Mỹ, ông Trump đã ban hành sắc lệnh hành pháp ban đầu áp thuế cơ bản 10% đối với hàng hóa từ hầu hết các quốc gia giao dịch với Mỹ. Một số quốc gia bị áp mức thuế cao hơn, tùy thuộc vào mức độ thâm hụt thương mại của Mỹ với nước đó. Đáng chú ý, hàng hóa từ các nước như Trung Quốc bị đánh thuế lên đến 145%, mặc dù sau đó đã giảm xuống.

Chính quyền Tổng thống Trump đã tìm cách áp đặt thuế quan diện rộng bằng cách viện dẫn Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977 (IEEPA). Luật này cho phép Tổng thống Mỹ áp các biện pháp trừng phạt kinh tế cần thiết trong trường hợp khẩn cấp để ứng phó với "các mối đe dọa bất thường và đặc biệt".

VietBF@ sưu tập