Nhà mất, tiền cạn sạch: Hàng triệu người Ukraine lâm vào bi kịch thảm khốc sau 4 năm chiến tranh

[Cupcake01]

Khi Ukraine đánh dấu tròn bốn năm kể từ khi cuộc chiến toàn diện với Nga bùng nổ, những người phải di dời trong nước đang đối mặt với áp lực ngày càng gia tăng để tồn tại trong bối cảnh viện trợ suy giảm, tiền tiết kiệm cạn kiệt và không có mái nhà an toàn để quay về, Hội đồng Tị nạn Na Uy (NRC) cảnh báo.

Mùa đông khắc nghiệt đã khiến tình cảnh vốn đã bi đát của họ càng thêm trầm trọng, cho thấy nhu cầu cấp thiết về hỗ trợ nhân đạo cũng như vai trò dẫn dắt của chính phủ Ukraine trong việc tìm kiếm giải pháp cho người di tản.

“Sau bốn năm chiến tranh, những người phải di dời đang gánh chịu một gánh nặng khủng khiếp”, bà Marit Glad, Giám đốc quốc gia của NRC tại Ukraine, cho biết.

“Nhiều người đã tiêu hết tiền tiết kiệm cả đời và không còn nhà để quay về do sự tàn phá và nguy hiểm của chiến tranh vẫn tiếp diễn. Tôi đã nói chuyện với vô số người di tản cho biết họ đang chật vật nuôi sống gia đình, thường phải chăm sóc trẻ em, người thân khuyết tật hoặc hạn chế khả năng vận động, trong khi vẫn đối mặt với nỗi kinh hoàng thường trực từ các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và chiến sự. Nếu không có hỗ trợ, việc sinh tồn đang trở nên bất khả thi".

Những người di tản dễ bị tổn thương nhất tại Ukraine đang chịu áp lực ngày càng lớn, buộc phải đưa ra những lựa chọn gần như không thể để tồn tại sau khi đã sống trong cảnh ly tán nhiều năm.

Những người di tản thuộc nhóm dễ tổn thương cho biết thu nhập trung bình hàng tháng của họ chỉ khoảng 4.472 hryvnia (khoảng 103 USD) – bằng ba phần tư chi phí thuê nhà trung bình ước tính là 6.000 hryvnia (khoảng 140 USD) mỗi tháng đối với người di tản trên toàn Ukraine. Khoản chi này còn chưa bao gồm các chi phí thiết yếu khác như thực phẩm và thuốc men.

Sau nhiều năm sống trong cảnh di dời, tiền tiết kiệm đã cạn kiệt, nhiều gia đình buộc phải sống trong điều kiện bấp bênh, thường phải tìm đến các giải pháp rủi ro hoặc không bền vững để cầm cự, bao gồm cắt giảm chi phí chăm sóc sức khỏe hoặc sưởi ấm. Điều này đặc biệt nguy hiểm trong mùa đông, khi nhiệt độ đã giảm xuống mức -20 độ C.

“Tiền làm giấy tờ, tiền thuê nhà, tiền chữa bệnh khi cháu ốm... Chúng tôi đã trải qua một giai đoạn vô cùng khó khăn và áp lực rất lớn”, bà Kateryna, 64 tuổi, người chăm sóc duy nhất cho cháu trai 14 tuổi Sasha, chia sẻ. Cả hai đã phải rời Toretsk, vùng Donetsk từ năm 2022.

NRC đã hỗ trợ gia đình bằng tiền mặt để chi trả tiền thuê nhà trong sáu tháng, đồng thời hỗ trợ pháp lý để tiếp cận các giấy tờ quan trọng. “Khi nhận được tiền, tôi đã khóc. Tôi không thể tin được”, bà Kateryna nói.

Nhiều gia đình di tản buộc phải ở chung nhà với người khác để có thể trang trải tiền thuê. “Chúng tôi từng sống trong một căn nhà có 12 người, trong đó có 7 trẻ em, chen chúc cùng nhau” Olena, người phải rời khỏi Asiivka, vùng Kharkov năm 2022, kể lại. Sau khi di tản, gia đình cô tìm được nơi trú ẩn xa tiền tuyến hơn nhưng vẫn trong cùng khu vực.

“Chính phủ Ukraine cần tiếp tục dẫn dắt các nỗ lực chung nhằm đảm bảo người di tản trong nước được tiếp cận nhà ở an toàn, ấm áp, để họ không phải tiêu hết những khoản tiết kiệm còn lại hoặc tìm đến các biện pháp sinh tồn nguy hiểm. Sự lãnh đạo trong việc tìm kiếm giải pháp dài hạn cho vấn đề di dời là điều thiết yếu để ngăn chặn khủng hoảng sâu sắc hơn, và điều đó đòi hỏi một kế hoạch rõ ràng cùng nguồn lực lớn để thực thi”, bà Glad nói.

Mùa đông khắc nghiệt đã làm gia tăng nhu cầu hỗ trợ, khi tình trạng mất điện, thiếu nhiên liệu và sự phá hủy cơ sở hạ tầng năng lượng hạn chế khả năng tiếp cận sưởi ấm, điện và nước đối với hàng triệu người di tản. Những người dễ tổn thương nhất đang gánh chịu tác động nặng nề nhất của cái lạnh cực độ trong những ngôi nhà không đảm bảo điều kiện, và thường có nguy cơ bị cô lập xã hội.

Những người đã rời khỏi Ukraine và tìm nơi trú ẩn ở các quốc gia láng giềng cũng đang gặp khó khăn. Tại Moldova, nhiều gia đình vẫn không thể đáp ứng các nhu cầu cơ bản nhiều năm sau khi rời Ukraine, khi tiền tiết kiệm đã cạn và công việc ổn định vẫn khó tiếp cận. Nhiều gia đình phụ thuộc vào hỗ trợ nhân đạo để trang trải nhu cầu hàng ngày.

“Các nhà tài trợ quốc tế không được quên những cam kết họ đã đưa ra với người dân Ukraine. Khi cuộc xung đột ngày càng kéo dài, điều sống còn là các nhà tài trợ phải duy trì sự hỗ trợ mạnh mẽ cho các gia đình di tản đã chịu đựng nhiều năm gian khổ. Họ không được trở thành những nạn nhân vô hình của cuộc chiến”, bà Glad nhấn mạnh.