Tục bó chân

[goodidea]

Có nhiều điều, nếu không tận mắt thấy, mình sẽ không tin nó từng tồn tại.
Đôi chân trong bức ảnh này là của một người phụ nữ Trung Quốc. Bà đã bị bó chân từ khi còn là một đứa trẻ. Không vì bệnh. Không vì tai nạn. Mà vì người ta nói vậy mới… đẹp.



Ngày xưa, ở Trung Quốc, con gái khoảng 5–6 tuổi đã bắt đầu bị bó chân. Các ngón chân bị bẻ cong xuống. Có khi xương bị làm gãy. Rồi người ta dùng vải quấn thật chặt, ngày này qua ngày khác, để bàn chân không lớn lên nữa.
Sau vài năm, bàn chân sẽ co lại, nhỏ bất thường. Biến dạng. Cong queo. Người ta gọi đó là “chân hoa sen”.
Càng nhỏ càng đẹp.
Càng nhỏ càng có giá.
Càng nhỏ càng dễ lấy chồng.
Nghe thì có vẻ nhẹ nhàng. Nhưng thực tế thì không nhẹ nhàng chút nào.
Đau. Đau suốt đời.
Nhiều phụ nữ không thể đi xa. Có người đi vài bước là phải dừng lại. Có người già rồi gần như không đi được nữa. Nhưng họ vẫn phải chịu, vì nếu không bó chân, họ có thể sẽ không lấy được chồng. Gia đình họ sẽ bị coi thường.
Có ai tự chị lấy đâu! Chỉ vì áp lực.
Áp lực từ gia đình.
Áp lực từ xã hội.
Áp lực từ cái gọi là “chuẩn mực”.
Tục này bắt đầu từ khoảng hơn 1.000 năm trước, thời nhà Tống. Lúc đầu chỉ có nhà giàu làm. Sau đó lan rộng ra khắp nơi. Nó tồn tại qua nhiều thế kỷ, từ đời này sang đời khác, đến mức người ta coi nó là chuyện bình thường.
Mãi đến đầu những năm 1900, khi xã hội bắt đầu thay đổi, người ta mới nhận ra nó tàn nhẫn thế nào. Năm 1912, chính quyền Trung Quốc chính thức cấm bó chân.
Nhưng cấm là một chuyện. Thay đổi là chuyện khác.
Ở nhiều vùng quê, người ta vẫn tiếp tục bó chân thêm vài chục năm nữa. Những người phụ nữ cuối cùng mang đôi chân bó vẫn còn sống cho tới đầu thế kỷ 21.
Họ là những nhân chứng sống của một thời mà sự đau đớn được coi là cái đẹp.
Ở Việt Nam, tục này hầu như không tồn tại. Người phụ nữ Việt Nam xưa phải làm ruộng, gánh hàng, đi chợ, nuôi con. Nếu bó chân, họ sẽ không thể sống được. Vì vậy, dù bị ảnh hưởng văn hóa Trung Hoa, người Việt không chấp nhận tục này như một chuẩn mực.
Đó là một điều may mắn.
Nhìn vào đôi chân trong bức ảnh, người ta không còn thấy vẻ đẹp nữa. Người ta chỉ thấy dấu vết của một thời mà xã hội có thể khiến con người tự hành hạ mình, chỉ để được chấp nhận.
Nó cũng nhắc mình một điều đơn giản:
Không phải cái gì tồn tại lâu đời cũng là đúng.
Và không phải cái gì được gọi là đẹp, cũng thực sự là đẹp.
Mọi thứ đều tương đối một thời...

VietBF@sưu tập

Tàu chó có những hủ tục kinh tởm.