Iran vạch giới hạn đỏ trong đàm phán hạt nhân với Mỹ, ông Trump có tuyên bố nóng

[therealrtz]

Vòng đàm phán gián tiếp thứ hai giữa Iran và Mỹ về chương trình hạt nhân của Iran đã bắt đầu tại Geneva ngày 17/2, đài truyền hình nhà nước Iran IRIB đưa tin. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, ông sẽ tham gia gián tiếp vào đàm phán.

Giới hạn đỏ của Iran

"Các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ bắt đầu bằng quá trình trao đổi thông điệp" - IRIB cho biết.

Theo hãng tin Tasnim, Tehran nhấn mạnh việc dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt và muốn thảo luận về các biện pháp xây dựng lòng tin liên quan đến vấn đề hạt nhân của Iran.

Theo nguồn tin từ Cộng hòa Hồi giáo Iran tiết lộ với hãng thông tấn RIA Novosti, Iran đã vạch rõ "giới hạn đỏ" của mình: đối thoại chỉ khả thi về vấn đề hạt nhân; việc chấm dứt làm giàu uranium, các vấn đề khu vực và vấn đề tên lửa của Iran đều không thể đưa ra bàn luận như mong muốn của Mỹ. Tehran chỉ sẵn sàng xem xét các đề xuất của Mỹ liên quan đến chương trình hạt nhân và việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt.

Cuộc đàm phán đang diễn ra tại Đại sứ quán Oman. Phái đoàn Iran do Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn đầu , còn phái đoàn Mỹ do Đặc phái viên Tổng thống Mỹ Steve Witkoff dẫn đầu. Vòng đàm phán trước đó diễn ra vào ngày 6/2 tại thủ đô Muscat của Oman. Đây là những cuộc tiếp xúc đầu tiên sau thời gian tạm lắng kéo dài nhiều tháng kể từ khi cuộc xung đột Iran-Israel bùng nổ vào tháng 6 năm 2025.

Ông Trump sẽ tham gia

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Hai cho biết ông sẽ tham gia “gián tiếp” vào các cuộc đàm phán quan trọng giữa Mỹ và Iran, đồng thời bày tỏ tin tưởng rằng Iran muốn đạt được một thỏa thuận.

“Tôi sẽ tham gia vào các cuộc đàm phán đó, một cách gián tiếp. Và chúng sẽ rất quan trọng” - ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One.

Căng thẳng đang gia tăng trước thềm đàm phán, khi Mỹ triển khai tàu sân bay thứ hai tới Trung Đông. Các quan chức Mỹ nói với Reuters rằng quân đội nước này đang chuẩn bị cho khả năng tiến hành một chiến dịch quân sự kéo dài nếu các cuộc đàm phán thất bại.

Khi được hỏi về triển vọng đạt được thỏa thuận, ông Trump cho rằng Iran từ lâu đã theo đuổi lập trường cứng rắn trong đàm phán nhưng đã rút ra bài học về hậu quả của cách tiếp cận đó sau khi Mỹ ném bom các cơ sở hạt nhân của Iran vào mùa hè năm ngoái.

Ông Trump ám chỉ rằng lần này Tehran có động lực để thương lượng. “Tôi không nghĩ họ muốn gánh chịu hậu quả của việc không đạt được thỏa thuận” - ông nói.

Trước các cuộc không kích của Mỹ hồi tháng Sáu, đàm phán hạt nhân Mỹ–Iran đã rơi vào bế tắc do Washington yêu cầu Tehran từ bỏ hoạt động làm giàu uranium trên lãnh thổ của mình, điều mà Mỹ coi là con đường dẫn tới vũ khí hạt nhân.

“Chúng ta đã có thể đạt được thỏa thuận thay vì phải điều B-2 tới để phá hủy năng lực hạt nhân của họ. Nhưng chúng ta đã phải điều B-2” - ông Trump nói, nhắc tới các máy bay ném bom tàng hình của Mỹ thực hiện vụ tấn công. “Tôi hy vọng họ sẽ hợp lý hơn.”

Những phát biểu này trái ngược với tuyên bố của ông Trump hôm thứ Sáu, khi ông tỏ ý ủng hộ khả năng thay đổi chế độ tại Iran và than phiền về nhiều thập niên đàm phán thất bại.

Iran: Cần thỏa thuận công bằng và bình đẳng

Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi hôm thứ Hai đã gặp người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), cho biết trên mạng xã hội X rằng ông đang ở Geneva để “đạt được một thỏa thuận công bằng và bình đẳng”.

“Điều không có trên bàn đàm phán: khuất phục trước các mối đe dọa” - ông Araqchi viết.

IAEA nhiều tháng qua đã kêu gọi Iran làm rõ số phận của 440 kg uranium được làm giàu ở mức cao sau các cuộc không kích của Israel và Mỹ, đồng thời cho phép nối lại đầy đủ hoạt động thanh sát, bao gồm tại ba cơ sở trọng yếu bị đánh bom vào tháng Sáu năm ngoái: Natanz, Fordow và Isfahan.

Iran nhiều lần đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz để đáp trả bất kỳ cuộc tấn công nào - động thái có thể làm gián đoạn khoảng 1/5 lưu lượng dầu toàn cầu và đẩy giá dầu tăng vọt.

Hôm thứ Hai, Iran tiến hành một cuộc tập trận quân sự tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quốc tế quan trọng và là tuyến xuất khẩu dầu của các quốc gia Arab vùng Vịnh, trong bối cảnh các nước này kêu gọi giải pháp ngoại giao nhằm chấm dứt căng thẳng.

Bất chấp nhận định của ông Trump rằng Iran muốn đạt thỏa thuận, các cuộc đàm phán vẫn đối mặt với nhiều trở ngại lớn. Washington muốn mở rộng phạm vi thương lượng sang các vấn đề phi hạt nhân như kho tên lửa của Iran. Trong khi đó, Tehran tuyên bố chỉ sẵn sàng thảo luận về việc hạn chế chương trình hạt nhân để đổi lấy việc nới lỏng trừng phạt và sẽ không chấp nhận yêu cầu “không làm giàu uranium”. Nước này cũng khẳng định năng lực tên lửa không phải là chủ đề đàm phán.

Phát biểu trong chuyến thăm Hungary hôm thứ Hai, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng việc đạt được thỏa thuận với Tehran sẽ rất khó khăn.