HÀNH CHÁNH TỔNG THỐNG TRUMP PHẢN CÔNG THẨM PHÁN LIÊN BANG, TỐ CÁO CAN THIỆP PHÁP LÝ TRONG VỤ TPS NGƯỜI HAITI

[nguoiduatinabc]

Hành chánh Tổng thống Trump hôm Thứ Hai đã chỉ trích gay gắt một phán quyết của thẩm phán liên bang tạm thời ngăn chặn kế hoạch chấm dứt quy chế bảo hộ trục xuất đối với hơn 350,000 di dân Haiti hiện đang cư trú tại Hoa Kỳ theo diện Quy chế Bảo hộ Tạm thời, gọi tắt là TPS.

Thẩm phán Ana Reyes, người được bổ nhiệm dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden, phán quyết rằng Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem không có thẩm quyền chấm dứt TPS dành cho người Haiti. Bà cho rằng việc để quy chế bảo hộ trục xuất và giấy phép lao động của nhóm di dân này hết hạn là không phục vụ quyền lợi công cộng.

Trước phán quyết trên, Thứ trưởng An ninh Nội địa Tricia McLaughlin tuyên bố hành chánh Tổng thống Trump sẽ đưa vụ việc lên Tối cao Pháp viện. Bà lên án đây là một hình thức hoạt động pháp lý vượt thẩm quyền, nhấn mạnh rằng TPS dành cho Haiti được thiết lập sau trận động đất xảy ra hơn 15 năm trước và chưa bao giờ được dự định trở thành một chương trình ân xá trá hình kéo dài qua nhiều thập niên.

Bà McLaughlin khẳng định tính chất tạm thời của TPS phải được tôn trọng, đồng thời tuyên bố quyết định cuối cùng không thể nằm trong tay một thẩm phán mang khuynh hướng lập pháp từ ghế xét xử. Theo lập trường của hành chánh, việc duy trì TPS vô thời hạn đã đi ngược lại mục tiêu ban đầu của luật di trú và gây tổn hại đến hệ thống thực thi luật pháp.



Chương trình TPS được thiết lập từ thập niên 1990 nhằm cung cấp cứu trợ nhân đạo tạm thời cho di dân đến từ các quốc gia bị chiến tranh hoặc thiên tai tàn phá. Quy chế này cho phép người được ghi danh tạm thời cư trú hợp pháp tại Hoa Kỳ và xin giấy phép làm việc trong thời hạn nhất định.

Quy chế TPS dành cho Haiti lẽ ra đã hết hạn vào Thứ Ba, nhưng nay bị đình chỉ vô thời hạn theo phán quyết của tòa. Trong bản phúc trình dài 83 trang, thẩm phán Reyes cáo buộc Bộ trưởng Kristi Noem đã định trước quyết định chấm dứt TPS và cho rằng hành chánh có thái độ thù nghịch đối với di dân không phải da trắng, một nhận định bị hành chánh Tổng thống Trump bác bỏ hoàn toàn.

Thẩm phán Reyes còn chỉ trích rằng việc chấm dứt TPS sẽ biến hàng trăm ngàn người hiện đang cư trú hợp pháp thành cư dân bất hợp pháp chỉ sau một đêm, gây áp lực cho kinh tế, y tế và xã hội. Tuy nhiên, hành chánh Tổng thống Trump lập luận rằng các phán quyết như vậy đã vượt ra ngoài khuôn khổ luật định và cản trở quyền hạn hợp pháp của hành pháp trong việc quản trị di trú.

TPS dành cho người Haiti lần đầu tiên được cấp vào năm 2010 sau trận động đất cường độ 7.0 làm thiệt mạng hơn 100,000 người tại quốc gia này. Quy chế này đã nhiều lần được gia hạn, gần nhất là dưới thời hành chánh Biden vào năm 2021.

Tổng thống Trump từng tìm cách chấm dứt TPS cho người Haiti vào mùa Hè năm trước, nhưng các vụ kiện tụng đã buộc Bộ An ninh Nội địa phải hoãn lại thời điểm kết thúc.