THẨM PHÁN LIÊN BANG NGĂN CHẶN SẮC LỆNH TỔNG THỐNG TRUMP VỀ XÁC NHẬN QUỐC TỊCH KHI GHI DANH BẦU CỬ

[nguoiduatinabc]

Một thẩm phán liên bang Hoa Kỳ hôm Thứ Sáu đã ra phán quyết ngăn chặn những điều khoản trọng yếu trong sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Trump, vốn yêu cầu xác nhận quốc tịch Hoa Kỳ khi ghi danh cử tri tham gia bầu cử liên bang.

Sắc lệnh hành pháp số 14248, được Tổng thống Trump ký ban hành vào Ngày 25 tháng 3 năm 2025, chỉ đạo Ủy ban Hỗ trợ Bầu cử Liên bang yêu cầu mẫu đơn ghi danh cử tri qua đường bưu điện phải kèm theo bằng chứng quốc tịch Hoa Kỳ, như hộ chiếu. Sắc lệnh cũng yêu cầu các cơ quan liên bang thực hiện các biện pháp ngăn chặn di dân bất hợp pháp và người không có quốc tịch Hoa Kỳ tham gia bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang.

Ủy ban Hỗ trợ Bầu cử, được Quốc hội thành lập năm 2002, có nhiệm vụ hỗ trợ các địa phương trong việc điều hành và quản trị bầu cử. Theo sắc lệnh, ủy ban này sẽ đóng vai trò then chốt trong việc thực thi yêu cầu xác nhận quốc tịch trên toàn quốc.



Tuy nhiên, Thẩm phán Liên bang Colleen Kollar Kotelly, 82 tuổi, thuộc Tòa án Địa hạt Hoa Kỳ, đã phán quyết rằng các điều khoản buộc xác nhận quốc tịch là trái với nguyên tắc phân quyền hiến định và không thể được thi hành hợp pháp. Bà cho rằng Hiến pháp Hoa Kỳ không cho phép Tổng thống đơn phương thay đổi thủ tục bầu cử liên bang.

Theo thẩm phán, các nhà lập hiến đã trao thẩm quyền đặt ra luật lệ bầu cử trước hết cho các tiểu bang, và trong một số trường hợp cho Quốc hội, chứ không hề giao vai trò này cho hành pháp. Do đó, việc Tổng thống áp đặt yêu cầu mới thông qua sắc lệnh hành pháp bị xem là vượt quá thẩm quyền.

Thẩm phán Kollar Kotelly cũng bác bỏ điều khoản trong sắc lệnh yêu cầu các cơ quan liên bang phải “đánh giá quốc tịch” trước khi cung cấp mẫu đơn ghi danh cử tri cho những người đang thụ hưởng các chương trình trợ cấp công. Bà viện dẫn Đạo luật Ghi danh Cử tri Quốc gia, vốn buộc các cơ quan này phải cung cấp mẫu đơn cho người sử dụng dịch vụ, không kèm điều kiện xác nhận quốc tịch.

Phán quyết sơ bộ này áp dụng đối với ba vụ kiện riêng biệt do Liên đoàn Công dân Mỹ gốc Mỹ Latin, Quỹ Giáo dục Liên đoàn Phụ nữ Bầu cử, và Đảng Dân Chủ đệ trình. Các nguyên đơn cho rằng sắc lệnh của Tổng thống Trump có thể cản trở quyền ghi danh bầu cử của hàng triệu người.

Quyết định của thẩm phán đã làm dấy lên tranh cãi mạnh mẽ, đặc biệt trong bối cảnh Tổng thống Trump nhiều lần nhấn mạnh rằng việc xác nhận quốc tịch là điều thiết yếu để bảo vệ tính liêm chính của bầu cử liên bang và duy trì niềm tin của công chúng vào tiến trình dân chủ.

Phán quyết này hiện chưa phải là kết luận chung cuộc, nhưng đã tạm thời đình chỉ việc thi hành các điều khoản quan trọng của sắc lệnh, mở ra một cuộc đối đầu pháp lý lớn giữa hành pháp và tư pháp về thẩm quyền kiểm soát bầu cử tại Hoa Kỳ.