VN Pháo hoa trên trời, nước mắt dưới sông: Duyệt binh 2/9 thành vở tuồng bi hài

[Gibbs]

Ngày xưa vua chúa còn biết run run lập đàn Nam Giao, dâng hương tế trời, xin Trời Đất tha lỗi. Nay triều đại mới không cần tế lễ, chỉ cần phát hành… “cẩm nang bỏ túi duyệt binh 2/9”. Bão tố ập xuống, mái nhà dân bay sạch, ruộng đồng chìm trong biển nước, dân thì ngồi thở dài với đèn dầu leo lét, còn ở Ba Đình thì pháo hoa vẫn rực sáng tưng bừng. Một bên là “đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa”, bên kia “quan tuôn tiền thuế, trời tuôn pháo hoa”.

Người xưa bảo “thiên – địa – nhân” mà lệch một nhịp thì triều đại dễ sập. Giờ thì Trời nổi giận, Đất tan hoang, Dân phẫn uất, nhưng các cụ trong Bộ Chính trị lại mải luyện đội hình diễu binh và đặt pháo hoa cỡ lớn. Lịch sử gọi đó là điềm gở, dân gọi thẳng tên là… “cạn lời”.

Người xưa gặp thiên tai còn biết hạ chiếu xin lỗi dân, giảm thuế, giảm sưu. Nay thiên tai thì Chính phủ tăng tốc kịch bản duyệt binh, đặt thêm màn hình LED cho hoành tráng. Còn dân ai chết thì… báo cáo tổng hợp, đọc cho nhanh trong một bản tin tối.

Chi phí nghìn tỷ cho pháo hoa chỉ đủ sáng vài phút, trong khi dựng lại mái nhà dân nghèo thì có khi phải vay cả đời. Nhưng thôi, “quốc thể” cần rực rỡ trước, dân thì… ráng chịu.

Điều đáng sợ hơn cả bão tố là gian thần. Bão thì vài ngày là qua, nhưng lũ “gian thần tuyên giáo” thì suốt ngày ca ngợi, vẽ ra cảnh rước quân, bắn pháo hoa, duyệt binh rầm rộ, khiến ông Tô Lâm tin rằng quyền lực mình sáng rực hơn pháo hoa. Nhưng thực ra, cái sáng đó chỉ là loé lên rồi tắt ngúm, còn lòng dân thì tối om.

Kịch bản xấu nhất? Trời – Đất – Dân đều báo động, mà triều đình vẫn nhảy múa dưới ánh sáng pháo hoa. Lúc đó thì chẳng cần bão nữa, chỉ cần một cơn “gió lòng dân” là cả ngai vàng lung lay.

Cho nên câu hỏi cuối cùng dành cho “Vua không ngai” Tô Lâm: Ngài muốn lưu danh với tư cách “người mở kỷ nguyên mới” hay chỉ để đời nhớ tới như ông Tổng Bí thư đam mê… pháo hoa?

Trên sân rồng Ba Đình, trời thì còn mưa tầm tã, nước ngập như sông. Thay vì lập đàn Nam Giao, triều đình nay dựng “đàn LED” với màn hình to gấp chục lần mặt trống đồng. Vua Tô ngồi ngai vàng giữa lễ trường, bên cạnh là đám gian thần áo thụng đỏ rực, tay không cầm hương, mà cầm… công tắc pháo hoa.

Một hồi trống nổi lên, không phải trống chầu mà là tiếng loa phóng thanh: “Bắt đầu nghi thức duyệt binh mừng 80 năm Quốc khánh!” Lập tức, các đội quân chia hàng ngay ngắn, súng sáng loáng, xe tăng bóng loáng, nhưng dân gian thì xì xào: “Xe ấy chắc còn dính nước lũ miền Trung chưa kịp rửa…”

Ở ngoài xa, dân đen mặc áo tơi, đội nón lá, chèo xuồng ngay trên mái nhà ngập nước để xem pháo hoa. Có bà cụ ngồi trên thúng, vừa khóc vừa cười: “Xem pháo hoa miễn phí, khỏi mua vé, nhưng giá như nó đổi thành vài bao gạo thì hay hơn.”

Lũ gian thần thì xếp hàng, miệng rêu rao: “Pháo hoa rực rỡ, quốc thể hiển vinh, trời đất thấu hiểu lòng vua!” Nhưng trời vẫn cứ mưa, dân vẫn cứ lội nước. Một viên quan Tuyên giáo cẩn thận giấu trong tay áo một quyển “Cẩm nang bỏ túi duyệt binh 2/9”, gọi đó là “Kinh Tế Trời” phiên bản hiện đại.

Đúng lúc pháo hoa nổ vang, một tia chớp xẹt ngang trời, dân gian nhìn nhau bảo: “Đấy, trời cũng không chịu nổi, đánh một phát cho tỉnh!” Nhưng trên lễ đài, vua và quần thần vẫn vỗ tay, coi như… điềm lành.

Thế là, lễ duyệt binh 2/9 năm ấy trở thành vở tuồng cung đình có một không hai: quan thì đọc diễn văn, lính thì đi đều bước, dân thì chèo xuồng coi pháo hoa, còn Trời thì âm thầm đổ nước mắt xuống Ba Đình.

Hôm ấy, triều đình dựng đàn Nam Giao giả hiệu ngay quảng trường. Trời thì vẫn mưa xối xả, nhưng gian thần vẫn vỗ tay “trời mưa là điềm lành”. Vua Tô khoác long bào, ngồi cao ngất trên lễ đài, bên cạnh là quần thần nối nhau cầm bó… pháo hoa thay cho hương đèn.

Thay vì tế trời đất bằng lòng thành, triều đình chọn “múa quân” làm của lễ. Xe tăng, tên lửa, pháo đội, kèn đồng nối đuôi nhau như rồng rắn, cứ đi một vòng là quan Tuyên giáo lại hô: “Đại thắng! Vận nước lên hương!” Trời nghe vậy chỉ thở dài, sấm chớp vang lên như tiếng cười nhạo.

Phía dưới, dân chúng lũ lượt kéo đến, nhưng không phải để dự lễ mà là… trú mưa. Có người ngồi thuyền nan, có người ngồi xuồng nhựa, có nhà bị cuốn mất thì đem cả nắp chum ra làm bè. Họ vừa chèo xuồng vừa ngẩng đầu ngó pháo hoa. Một bác nông dân chép miệng: “Ờ thì coi như trời cho vé hạng bét, ngồi ngay… hàng ghế hồ bơi.”

Trời – đất – nhân thành ra mỗi bên một cảnh: Trời thì u ám, đất thì tan hoang, dân thì chèo xuồng, còn vua quan thì vẫn gân cổ hò reo. Cả buổi lễ giống như một vở tuồng bi hài: diễn viên chính là vua và gian thần, diễn viên phụ là lính diễu binh, còn dân nghèo thì bất đắc dĩ bị “mời” làm quần chúng, ngồi chèo xuồng cho đủ khung hình “đại đoàn kết toàn dân”.

Cuối buổi, pháo hoa bắn rực trời. Trời nổi giận, sét đánh ngay cạnh lễ đài. Gian thần vẫn cúi lạy: “Điềm lành! Điềm lành!” Dân thì chèo xuồng tránh bão, thở dài: “Điềm lành của quan, điềm dữ của dân!”

Cứ nằm-cống-ngủ-rãnh mà mơ màng thêm 50 năm nữa coi sao. VC nó cứ thế đấy, còn mình có giỏi giang hơn thì cứ vén áo xăn tay "vào việc" thử mình làm được gì, thay đổi thế nào. Mẹ bố tiên sư.