Giải mã chiến lược thuế quan của ông Trump: Ông mong đợi điều gì từ các thỏa thuận thương mại?

[nguoiduatinabc]

Ông Trump đang gấp rút hoàn tất các thỏa thuận thương mại trước hạn chót tự đề ra, theo đó các mức thuế quan sẽ được áp dụng rộng rãi với hàng loạt quốc gia từ ngày 1/8. Nhưng đằng sau những động thái dồn dập ấy là bốn mục tiêu then chốt cùng câu hỏi lớn: liệu ông Trump có thể đồng thời gặt hái tất cả những lợi ích từ chính sách này không?

Phục hồi ngành sản xuất Mỹ

Ông Trump đặt mục tiêu tái khởi động ngành chế tạo vốn suy giảm kéo dài ở Mỹ. Ông áp thuế cao lên hàng nhập khẩu để khuyến khích các công ty đầu tư trở lại vào nhà máy, lao động nội địa. Một số doanh nghiệp như Apple, GE Appliances và General Motors đã công bố các dự án mới hoặc mở rộng sản xuất tại Mỹ sau những động thái thuế quan. Tuy nhiên, nhiều người cho đây chỉ là điều chỉnh ban đầu, vì mở nhà máy đòi hỏi thời gian, chi phí và nhân lực chất lượng cao đang khan hiếm tại Mỹ.

Kỳ vọng thuế quan sẽ giúp tăng ngân sách quốc gia

Ông Trump từng tuyên bố hy vọng lượng thuế xuất nhập khẩu lớn sẽ giúp tài trợ cho việc cắt giảm thuế thu nhập, thậm chí phủ kín ngân sách liên bang. Tuy nhiên, để đạt mức xóa bỏ toàn bộ thuế cá nhân, Mỹ cần áp mức thuế 100–200% trên toàn bộ hàng hóa nhập khẩu – một mức không thực tế. Thực tế, những tháng gần đây, tổng thuế thu về mới ở mức 20 tỉ USD/tháng, chưa đủ bù đắp ngân sách khoảng 3.000 tỉ USD mỗi năm.

Cân bằng thương mại Mỹ với thế giới không

Ông Trump lập luận rằng áp thuế cao lên từ những quốc gia có thâm hụt thương mại lớn sẽ giúp cân bằng cán cân ngoại thương. Ban đầu, thâm hụt hàng hóa Mỹ giảm mạnh từ khoảng 130 tỉ USD xuống còn 60 tỉ USD trong tháng 5.



Tuy nhiên, các chuyên gia chỉ ra rằng thâm hụt thương mại không hoàn toàn là điều xấu; nó phản ánh sức mạnh nội địa và sự tiêu dùng cao. Về dài hạn, thâm hụt có thể quay trở lại khi các nền kinh tế quen dần với mức thuế mới.

Sử dụng thuế như công cụ đòn bẩy chính trị

Áp lực thuế là cách ông Trump buộc các nước phải ngồi vào bàn đàm phán. Mốc thời hạn 1/8 là “đòn bẩy” để ép các đối tác như Canada, Nhật, Hàn Quốc và EU nhượng bộ. Dù đã có một số cải cách như Canada từ bỏ thuế dịch vụ số, nhưng những mục tiêu lớn như sản xuất iPhone tại Mỹ hay thu hồi nhà máy Hollywood không đạt được. Một khi đối tác đồng ý, Mỹ phải giảm thuế – cũng là lý do khiến mục tiêu cân bằng ngân sách khó hoàn toàn thực hiện.

Có thể đạt được mọi mục tiêu thuế cùng lúc không?

Ông Trump đã đạt những thành tựu ban đầu như thu hút đầu tư sản xuất, tăng thu ngân sách, thu hẹp thâm hụt và đòn bẩy đàm phán. Nhưng các mục tiêu này tương hỗ lẫn nhau – thậm chí trái ngược. Nếu thuế cao để ép các doanh nghiệp sản xuất nội địa, Mỹ mất nguồn thu từ thuế nhập khẩu. Nếu doanh nghiệp đồng ý chuyển về Mỹ, thì thuế thu nhập thấp hơn là lợi ích nữa. Do vậy, việc đạt cùng lúc bốn mục tiêu là rất khó, và có thể chỉ mang tính tạm thời hơn là chiến lược dài hạn.