Theo như có những người Mỹ gốc Việt vô cùng thương tiếc Thượng Nghị Sĩ John McCain, vì ông John McCain là người đề xướng và vận động chương trình HO để mang qua Mỹ nửa triệu cựu sĩ quan quân lực VNCH và thân nhân, mà ông John McCain, người mà cuộc đời có nhiều gắn bó với cuộc chiến, đất nước và con người Việt Nam, đã qua đời hôm 25/8 để lại nhiều thương tiếc về cố Thượng Nghị Sĩ John McCain.
Hôm 27/8, BBC thực hiện một cuộc phỏng vấn nhanh với một số người Mỹ gốc Việt để tìm hiểu tâm tình và cái nhìn của họ về di sản và con người của ông.
Từ San Diego, California, ông Sĩ Lâm, cư dân và công chức của quận San Diego, đã sống trên đất Mỹ 34 năm, chia sẻ cảm nhận:
"Thượng Nghị Sĩ John McCain qua đời là một sự mất mát to lớn cho người dân Hoa Kỳ. Ông là một người đáng được kính nể với tư cách anh hùng tù binh trong chiến tranh Việt Nam, không khuất phục kẻ thù và nêu cao tinh thần hy sinh vì đồng đội. Ông là con cháu của tướng lãnh Hoa Kỳ được Hà Nội ban cho ân huệ trao trả tự do sớm hơn, nhưng ông đã quyết định ở lại cho đến khi các tù binh khác cũng được trao trả."
Ông McCain qua đời vài ngày trước sinh nhật tuổi 82 hôm 29/8
"Là một công dân Mỹ tôi thương tiếc ông, vì sau khi về nước ông đã phục vụ trong quốc hội hơn 30 năm và nắm những chức vụ quan trọng. Người ta biết đến ông như một huyền thoại của một anh hùng. Riêng ông, ông muốn mọi người nhớ đến ông như một công dân sống để phục vụ tổ quốc. Có lẽ vì lý tưởng đó, một người suốt đời tận tụy hy sinh cho đất nước và đặt tổ quốc hàng đầu, ông đã vượt qua những rào cản của đảng phái để ủng hộ những chính sách nào chỉ thật sự mang lại lợi ích cho người dân."
"Là một người Mỹ gốc Việt tôi cũng vô cùng thương tiếc ông, vì ông là người đề xướng và vận động chương trình HO để mang qua Mỹ nửa triệu cựu sĩ quan quân lực VNCH và thân nhân. Ông luôn sát cánh với người Việt gốc Mỹ để đòi hỏi nhà cầm quyền phải mở rộng nhân quyền cho người Việt Nam."
Nói về di sản tinh thần của cố Thượng Nghị Sĩ John McCain, ông Sĩ Lâm nhận định:
"Ông ra đi để lại cho chúng ta những giá trị tinh thần vô cùng quý giá của lòng trì chí trong trách nhiệm, danh dự, quyết chí để phục vụ tổ quốc và đồng bào, đồng thời phụng sự nhân quyền cho nhân loại. Ông không những quan tâm đến đồng đội, các cựu chiến binh Hoa Kỳ mà còn hết lòng tự hào và cứu giúp các chiến hữu đồng minh VNCH từng phục vụ cùng chiến tuyến."
"Ông đã từng nói: 'Vinh dự lớn lao của đời tôi là được đồng hành phụng sự với những anh hùng ở Việt Nam, những người Mỹ mà tình đồng đội, sự dũng cảm và kiên cường của họ trước những khó khăn to lớn đã động viên chúng tôi chống lại những kẻ bắt giữ và tìm được sức mạnh và hy vọng ngay trong những giờ phút đen tối nhất."Ông luôn là người vận động và đẩy mạnh nhân quyền toàn cầu. Ông thẳng thừng chỉ trích luật tra tấn trước đây. Ông cũng lên tiếng bày tỏ sự thất vọng khi TT Trump sang Việt Nam đã không đề cập đến nhân quyền."
Đoàn của ông McCain đã tiếp xúc với bốn nhà hoạt động xã hội dân sự ở trong nước
Từ Garden Grove, California, Luật Sư Nguyễn Quốc Lân, phó chủ tịch Học Khu Garden Grove, bày tỏ cảm tưởng:
"TNS John McCain là một người bạn chân tình nhất đối với cộng đồng người Việt tỵ nạn tại hải ngoại trong chính giới Hoa Kỳ. Ông nhận ra rằng Hoa Kỳ đã bỏ rơi Việt Nam trong cuộc chiến và do đó ông đã làm tất cả những gì đã có thể làm để đền bù lại lỗi lầm đó, ví dụ như vận động cho chương trình định cư của con lai, cựu tù nhân cải tạo, thuyền nhân Việt Nam, và các chính sách cứng rắn đối với vấn đề vi phạm nhân quyền tại Việt Nam."
Thượng nghị sĩ John McCain (phải) trong chuyến thăm nhà tù Hỏa Lò, Hà Nội, năm 2009
"Tuy nhiên, ông có quan điểm khác với đa số mọi người trong số người tỵ nạn chống cộng là ông tin vào chính sách bình thường hóa quan hệ và hoà giải để buộc Việt Nam phải cộng tác nhiều hơn để đem lại lợi ích nhiều hơn cho Hoa Kỳ và người Việt Nam, trong khi người Việt nam tại hải ngoại vẫn chủ trương truy phạt và không hoà giải với chính quyền Việt Nam. Cho dầu quan điểm có khác nhau, TNS John McCain vẫn là một vị ân nhân chân tình nhất của những người Việt Nam đau khổ dưới chế động cộng sản."
Từ Sacramento, Thượng Nghị Sĩ tiểu bang California, bà Janet Nguyễn phát biểu:
"Thượng nghị sĩ John McCain thực sự là một anh hùng người Mỹ, người chọn việc đấu tranh cho các nguyên tắc và sự tự do thành sứ mạng của đời mình. Tôi mãi mãi mang ơn ông vì những gì ông đã làm cho đất nước chúng ta và rất buồn khi biết tin ông qua đời. Khi còn sinh thời, Thượng nghị sĩ McCain tạo ra một di sản về tinh thần dịch vụ công cộng, phi đảng phái, và lòng trung thành son sắt với Hoa Kỳ sẽ tạo ra tiếng vang cho các thế hệ mai sau. Nhờ ông đất nước Hoa Kỳ đã trở thành một nơi tốt đẹp hơn."
Từ Westminster, California, ông Trí Tạ, thị trưởng của thành phố được mệnh danh là thủ phủ của người Việt tị nạn, tỏ bày:
"Sự ra đi của Thượng nghị sĩ John McCain là một mất mát lớn của người dân Hoa Kỳ. Cuộc đời ông là cả một sự cống hiến. Ông đã phục vụ Hoa Kỳ qua bổn phận của một người lính trong thời trẻ và tận tụy phục vụ cho đến phút cuối đời qua vai trò của một nhà lập pháp. Người dân Hoa Kỳ sẽ nhớ ơn ông mãi mãi. Riêng với cộng đồng Việt tại hải ngoại, nhiều gia đình sẽ nhớ ơn ông vì đã cho họ cơ hội đặt chân đến Hoa Kỳ."
"Di sản tinh thần lớn nhất mà TNS John McCain để lại cho chúng ta là tinh thần cống hiến và trung thành phục vụ tổ quốc. Cuộc đời ông là một tấm gương cho các thế hệ sau học hỏi và tiếp nối."
Luật sư Nguyễn Văn Đài trong một cuộc gặp với thượng nghị sĩ Mỹ John McCain tại Hà Nội
Ông Tyler Diệp, Phó Thị Trưởng thành phố Westminster, California cho biết từng gặp gỡ Thượng Nghị Sĩ John McCain năm 2008, khi ông John McCain được đảng Cộng Hòa đề cử làm ứng viên tổng thống, bày tỏ:
"Từ thời gian ông phục vụ trong chiến tranh tại Việt Nam, cho đến những đóng góp của ông trong chương trình H.O. để định cư vô số đồng hương tới Mỹ - Thượng Nghị Sĩ John McCain là một trong những ân nhân lớn nhất của chúng ta. Xin vĩnh biệt ông!"
Tyler Diep: 'Thượng Nghị Sĩ John McCain là một trong những ân nhân lớn nhất của chúng ta'
Từ San Jose, California, ông Nguyễn Tâm, nghị viên của thành phố San Jose, nói:
"Tuy thuộc về đảng Dân Chủ nhưng tôi rất kính trọng và ngưỡng mộ Thượng Nghị Sĩ John McCain về sự hy sinh của ông trong cuộc chiến Việt Nam, và sau đó là chương trình cứu giúp thuyền nhân tị nạn và HO. Và hồi tháng Bảy năm ngoái, hình ảnh gây ấn tượng nhất khi ông lật ngón tay xuống đất là lá phiếu duy nhất quyết định bảo vệ đạo luật bảo hiểm sức khỏe ACA. Ông McCain quả thật là một người hùng thời chiến và nhà lãnh đạo thời bình. Cả thế giới đều ngưỡng mộ ông và lịch sử sẽ vinh danh ông."
Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia Arizona và các cộng đồng bạn sẽ tổ chức buổi lễ thắp nến phân ưu và cầu nguyện cùng gia đình Thượng nghị sĩ John McCain. Một thông báo từ ông Đặng Thế Khương, chủ tịch tổ chức này cho hay hôm thứ Bảy 25/08.
