Lập pháp California có thêm những nhân tố là người gốc Việt?

[june04]

California là nơi nhiều người Việt tập trung sinh sống ở Mỹ. Chỉ còn 1 tuần nữa là ngày tổng tuyển cử sẽ diễn ra và trong kỳ bầu chọn năm nay, có hơn hai chục ứng viên gốc Việt tranh cử. Vậy là lập pháp California sẽ có thêm những nhân tố mới là người gốc Việt?

Cựu phó thị trưởng Madison Nguyễn tranh chức dân biểu tiểu bang California

Chỉ còn một tuần nữa là dến ngày tổng tuyển cử 8/11 tại Hoa Kỳ. Trong kỳ bầu cử này, ở tiểu bang California dù cử tri bầu chọn Donald Trump hay Hillary Clinton thì bà Clinton đang nắm chắc sẽ được đa số phiếu từ tiểu bang đông dân nhất nước Mỹ.
Nhưng trong các cuộc tranh cử mang tính địa phương, như dân biểu quốc hội liên bang, cũng như nghị viện tiểu bang, hay giám sát viên quận hạt, các ứng cử viên đang chạy đua nước rút để tìm sự ủng hộ của cử tri.

Riêng ở California, nơi tập trung người Việt sinh sống nhất tại Hoa Kỳ, kỳ bầu chọn năm nay đã có hơn hai chục ứng viên gốc Việt ra tranh cử, từ dân biểu liên bang, dân biểu tiểu bang, thị trưởng, giám sát viên quận hạt, nghị viên hội đồng thành phố, ủy viên giáo dục.

Ở Quận Cam, miền nam California, có ứng cử viên Bảo Nguyễn là thị trưởng đương nhiệm của thành phố Garden Grove, tranh cử vào Quốc hội Hoa Kỳ. Ông về nhì trong kỳ bầu sơ bộ hồi tháng Sáu và sẽ đối đầu với cựu Thượng Nghị sĩ Tiểu bang Lou Correa.

Đây là cuộc chạy đua vào ghế dân biểu Địa hạt 46 thay cho nữ Dân biểu Loretta Sanchez đang tranh chức vào Thượng viện Hoa Kỳ.

Ông Bảo là thị trưởng gốc Việt đầu tiên của Garden Grove, và cũng là người đồng tính, được bầu chọn hai năm trước đây trong một cuộc tranh cử gay go mà ông đã đánh bại thị trưởng đương nhiệm của thành phố này, một người đã giữ các chức vụ dân cử trong hơn hai thập niên.

Kỳ tranh cử vào Quốc hội Hoa Kỳ lần này, người Việt ở Quận Cam có cảm tình với ứng cử viên Lou Correa nhiều hơn vì ông đã sinh hoạt và gắn bó với cộng đồng từ hai thập niên qua. Tuy ông Lou cũng là người của Đảng Dân chủ nhưng không có tư tưởng và quan điểm chính trị phóng khoáng như ông Bảo, là một người nghiêng về phía cực tả vì ông có quan điểm ủng hộ ứng viên tổng thống Bernie Sanders.

Cảnh chụp ở San Jose, California ngày 24/10

Trong kỳ bầu sơ bộ vào tháng Sáu vừa qua ông Lou được 43.7% số phiếu, trong khi ông Bảo được 14.6%.

Tranh chức Giám Sát viên Quận Cam, Khu vực 1, là giám sát viên đương nhiệm Andrew Đỗ, đối đầu với Nghị viên Thành phố Santa Ana Michele Martinez. Trong kỳ bầu sơ bộ, tuy Andrew Đỗ đang giữ chức giám sát viên nhưng ông chỉ đạt 34.3% số phiếu, về nhì, so với bà Michele về nhất được 38.1%.

Trong cuộc tranh cử vào quốc hội và vào hội đồng giám sát ở Quận Cam, hai ứng viên gốc Việt là Bảo Nguyễn và Andrew Đỗ đều là những người đã thắng trong kỳ bầu chọn giữa nhiệm kỳ tổng thống năm 2014, tức là năm không có bầu tổng thống, với số cử tri tham gia bầu chọn thường ít hơn năm có bầu tổng thống như năm nay.
Ngày bầu cử 8/11 sắp đến, số cử tri tham gia bầu cử sẽ cao hơn và nếu người gốc Mỹ Latin đi bầu đông, số mệnh chính trị của hai ứng viên gốc Việt Bảo Nguyễn và Andrew Đỗ sẽ rất mong manh.

Cảnh chụp ở San Jose, California ngày 24/10

Trên vùng thung lũng hoa vàng San Jose có cựu phó thị trưởng Madison Nguyễn tranh chức dân biểu tiểu bang California, Đơn vị 27, đối đầu với Ash Kalra, một nghị viên gốc Ấn Độ đầu tiên trong Thành phố San Jose từ 8 năm qua.

Đây cũng là một cuộc chạy đua vào chính trường đầy cam go cho một ứng viên gốc Việt. Bà Madison đã gây xôn xao và bất bình trong cộng đồng người Việt từ những ngày đầu khi được bầu vào hội đồng Thành phố San Jose năm 2005, nhưng qua sự việc đặt tên cho khu phố Little Saigon, bà đã chống lại ý nguyện của nhiều cư dân gốc Việt và từ đó gây ra những sóng gió trong cộng đồng.

Trong mười năm làm nghị viên và phó thị trưởng, Madison Nguyễn đã không đạt được những mục đích dành cho cư dân gốc Việt là có được một trung tâm sinh hoạt cho cộng đồng Việt và vườn văn hoá Việt thì mới chỉ xây được chiếc cổng tam quan.

Sau khi bà Madison rời nghị trường sau kỳ bầu cử năm 2014, Nghị viên Tâm Nguyễn được bầu thay thế, rồi thêm Nghị viên Mạnh Nguyễn vào hội đồng thành phố nên chưa đầy hai năm cộng đồng Việt đã có được một trung tâm sinh hoạt và vườn văn hoá Việt đã được khởi động tiếp tục xây dựng.

Trong kỳ bầu sơ bộ vừa qua, Madison Nguyễn về nhất với 34.4% số phiếu và Ash Kalra về nhì với 19.8%. Cả hai đều là ứng viên của Đảng Dân chủ. Hai ứng viên gốc Việt khác cũng tranh chức dân biểu tiểu bang là Vân Lê, thuộc Đảng Cộng hòa, được 14.7% và Công Đỗ, thuộc Đảng Dân chủ, được 6%.

Sau bầu sơ bộ, Vân Lê và Công Đỗ tuyên bố ủng hộ và vận động cho Ash Kalra cho thấy cử tri gốc Việt có người không ủng hộ Madison Nguyễn. Điều này có ít nhiều bất lợi cho ứng cử viên Madison Nguyễn, nhưng trong quá trình hoạt động chính trị bà đã vượt nhiều sóng gió qua các kỳ bầu cử và thoát được kỳ bầu truất nhiệm vì chuyện liên quan đến chọn tên Little Saigon. Đã nhiều lần tranh cử, bà Madison mới chỉ thua một lần vào năm 2014 khi tranh chức thị trưởng San Jose, khi bà chỉ đạt số phiếu về thứ ba.

Bà Janet Nguyễn hiện đang là Thượng nghị sỹ tại Thượng viện cấp tiểu bang California

Sau ngày 8/11 Hội đồng Thành phố San Jose có thể sẽ có đến 3 nghị viên là người gốc Việt. Hiện nay có nghị viên Nguyễn Tâm và Nguyễn Mạnh. Trong kỳ bầu sơ bộ nghị viên Nguyễn Mạnh đã thua luật sư Diệp Thế Lân. Hiện nay có luật sư Jimmy Nguyễn đang tranh cử và có nhiều cơ hội thắng. Nếu ông Jimmy thắng cử trong ngày 8/11, đầu năm tới sẽ có ba nghị viên gốc Việt.

Với gần 10 phần trăm cư dân là gốc Việt, trong gần 1 triệu dân ở San Jose mà có được 3 trong số 10 nghị viên, điều này cho thấy sức mạnh chính trị của người Việt tại thành phố lớn thứ mười của nước Mỹ.

Trong Quận hạt Santa Clara số cư dân gốc châu Á là 30%, trong đó 7.1% là người Việt và người Ấn Độ là 6.6%.

Cuộc tranh cử dân biểu tiểu bang California Đơn vị 27 đang rất găng giữa hai ứng viên đều là gốc châu Á.

Nếu Madison Nguyễn thắng cử, tại Nghị viện bang California sẽ có thêm một vị dân cử gốc Việt nữa. Hiện nay trong Thượng viện California đã có Thượng Nghị sĩ Janet Nguyễn là người của Đảng Cộng hòa đại diện cho cư dân Quận Cam.

Bài viết phản ánh quan điểm riêng của tác giả là một nhà báo tự do từ vùng Vịnh San Francisco.