Quốc gia Đông Nam Á phản ứng mạnh sau khi bị Na Uy hủy giấy phép xuất khẩu tên lửa chống hạm

[Romano]

Ngày 14/5, Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim đã chỉ trích mạnh mẽ Na Uy sau khi Oslo thu hồi giấy phép xuất khẩu liên quan hệ thống tên lửa chống hạm Naval Strike Missile (NSM) dành cho chương trình hiện đại hóa hải quân của Kuala Lumpur.Hãng thông tấn Anadolu đưa tin, trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X, ông Anwar cho biết đã trực tiếp điện đàm với Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store để phản đối điều mà ông gọi là quyết định "đơn phương và không thể chấp nhận được" của Oslo.Theo ông Anwar, Na Uy biện minh cho việc hủy giấy phép xuất khẩu bằng lý do bảo vệ an ninh quốc gia. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Malaysia cho rằng, Kuala Lumpur đã thực hiện đầy đủ mọi nghĩa vụ theo hợp đồng ký từ năm 2018.

Thủ tướng Malaysia nhấn mạnh: "Kuala Lumpur đã tuân thủ mọi nghĩa vụ trong hợp đồng này một cách nghiêm túc, trung thực và không hề mập mờ. Nhưng có vẻ Na Uy không cảm thấy cần phải đáp lại bằng thiện chí tương tự".

Ông Anwar cảnh báo, quyết định của Oslo có thể gây tác động nghiêm trọng tới năng lực sẵn sàng chiến đấu của quân đội nước này cũng như làm ảnh hưởng đến cán cân an ninh khu vực.

Nhà lãnh đạo cũng đặt dấu hỏi về mức độ tin cậy của các nhà cung cấp quốc phòng châu Âu, cho rằng vụ việc có thể làm suy giảm niềm tin vào các quan hệ đối tác chiến lược trong tương lai.

Người đứng đầu chính phủ Malaysia tuyên bố: "Các hợp đồng đã ký là những cam kết nghiêm túc, không phải thứ có thể bị xé bỏ một cách tùy tiện. Nếu các nhà cung cấp quốc phòng châu Âu cho rằng họ có thể đơn phương hủy bỏ cam kết mà không chịu hậu quả, thì giá trị của họ với tư cách đối tác chiến lược sẽ bị đặt dấu hỏi".

Tranh cãi xoay quanh thương vụ Malaysia mua hệ thống tên lửa chống hạm NSM nhằm trang bị cho chương trình tàu tác chiến ven bờ (Littoral Combat Ship - LCS), một phần quan trọng trong chiến lược hiện đại hóa dài hạn của hải quân Malaysia. Malaysia và nhà sản xuất quốc phòng Na Uy Kongsberg đã ký một thỏa thuận cung cấp một số lượng vũ khí NSM trị giá 124 triệu Euro.

Theo Kongsberg, NSM có "khả năng sống sót cao trước tất cả các hệ thống phòng thủ mềm và cứng của kẻ thù", được thiết kế đặc biệt để phá hủy các mục tiêu trên không và trên mặt đất ở tầm bắn hơn 300km. Tên lửa này nặng 407kg và có thể di chuyển với tốc độ siêu âm cao.

Tuy nhiên, ngày 7/5, một người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Na Uy tuyên bố: "Chính quyền đã kết luận thu hồi một số giấy phép xuất khẩu liên quan các công nghệ cụ thể. Sự thay đổi này là do Na Uy kiểm soát chặt chẽ hơn một số công nghệ nhất định".

Tuy nhiên, người phát ngôn này vẫn khẳng định Na Uy đánh giá cao mối quan hệ bền chặt với Malaysia và "mong muốn tiếp tục hợp tác cũng như đối thoại mang tính xây dựng với Kuala Lumpur".