Ukraine sắp tung "siêu vũ khí" laser, quét sạch UAV trong phạm vi 5km

[PinaColada]

Hệ thống laser Tryzub của Ukraine đang trong giai đoạn thử nghiệm cuối, hứa hẹn mang lại giải pháp phòng không hiệu quả, tiết kiệm chi phí trong chiến tranh.


Hình ảnh về hệ thống laser Tryzub của Ukraine. Ảnh: IE
Công ty công nghệ Celebra của Ukraine đang tiến rất gần tới việc triển khai vũ khí laser chống drone Tryzub tại Ukraine. Theo phía Celebra, hệ thống hiện đã bước vào giai đoạn thử nghiệm cuối cùng trước khi chính thức xuất hiện trên chiến trường.

Thường được gọi bằng cái tên “Cây Đinh Ba”, hệ thống này được phát triển nhằm mang lại cho quân đội Ukraine một giải pháp đối phó giá rẻ, triển khai nhanh trước các đợt tấn công ồ ạt bằng drone góc nhìn thứ nhất (FPV) và máy bay không người lái (UAV) trinh sát của Nga.

Đây có thể là bước ngoặt lớn, bởi Nga đã sử dụng số lượng khổng lồ drone giá rẻ trong cuộc chiến tại Ukraine. Trong khi đó, dùng tên lửa để đánh chặn các mục tiêu này lại quá tốn kém, khiến nhu cầu về một giải pháp rẻ hơn trở nên cấp thiết.

Để dễ hình dung, các loại tên lửa đánh chặn truyền thống như Patriot PAC-3 có giá từ 3–4 triệu USD mỗi quả. Những phương án “kinh tế” hơn như IRIS-T cũng tiêu tốn khoảng 430.000 USD/quả, còn tên lửa đánh chặn NASAMS/AIM-120 dao động từ 1–1,5 triệu USD.

Tryzub tiến sát khả năng trực chiến
Nếu đem so với giá của mục tiêu mà chúng phải tiêu diệt, chẳng hạn drone kiểu Shahed chỉ khoảng 20.000–50.000 USD/chiếc, thì sự chênh lệch chi phí là quá rõ ràng.

Ngoài các biện pháp tương đối rẻ như sử dụng vũ khí bộ binh cải tiến (ví dụ shotgun cải biên hoặc súng bắn lưới), phương án hiệu quả nhất để đối phó các mối đe dọa này với chi phí thấp nhiều khả năng chính là vũ khí năng lượng định hướng.

Theo đó, các hệ thống như Tryzub có thể đóng vai trò bổ sung cho mạng lưới phòng không truyền thống, bằng cách tạo thêm một lớp phòng thủ chống drone tầm ngắn với chi phí thấp hơn đáng kể. Chúng có thể được dùng để bảo vệ các mục tiêu trọng yếu như trung tâm hậu cần, khu dân cư, nhà máy điện…

Được đặt trên rơ-moóc kéo, hệ thống được cho là có thể bắn hạ drone FPV ở khoảng cách tới 900 mét và UAV ở khoảng 1.500 mét. Ngoài ra, hệ thống cũng đang được thử nghiệm nhằm đối phó drone kiểu Shahed ở cự ly khoảng 5.000 mét.

Phía Celebra cũng xác nhận hệ thống đã được thử nghiệm trên các mục tiêu có kích thước từ 7 inch (17,8 cm) tới 13 inch (33 cm). Tia laser của Tryzub được cho là đã chứng minh hiệu quả trong việc phá hủy thiết bị điện tử, cảm biến quang học cũng như các bộ phận kết cấu như bề mặt cánh.

Tryzub được trang bị hệ thống ngắm bắn quang học, liên kết radar và khả năng theo dõi mục tiêu tự động. Hệ thống còn tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), giúp nhanh chóng phát hiện, khóa mục tiêu và tiêu diệt chúng ở khoảng cách xa.

Tiêu diệt drone với chi phí thấp
Đại tá Vadym Sukharevskyi của Ukraine trước đó từng cho biết hệ thống này đã trải qua một số đợt thử nghiệm tác chiến từ đầu năm 2025, dù chưa có thông tin chi tiết nào được công bố công khai.

Theo các báo cáo, Tryzub bước vào giai đoạn thử nghiệm cuối cùng vào đầu năm 2026. Hệ thống lần đầu được giới thiệu tại hội nghị Công nghiệp Quốc phòng châu Âu ở Kiev vào tháng 12/2024, sau đó Ukraine liên tục hé lộ thêm thông tin về tiến độ phát triển của dự án trong nhiều tháng.

Một đoạn video do phía Ukraine công bố hồi tháng 4/2025 cũng cho thấy hệ thống dường như đang khai hỏa vào một mục tiêu mặt đất cố định. Đoạn video tiết lộ rằng ở thời điểm đó, việc điều khiển bám bắt mục tiêu vẫn sử dụng joystick thủ công, tuy nhiên hiện nay có vẻ đã được nâng cấp bằng AI.

Dù nghe rất ấn tượng, vẫn còn nhiều điều chưa được tiết lộ về hệ thống này. Ví dụ, công suất thực tế của tia laser vẫn chưa được công khai, cũng như các thông số quan trọng khác như hệ thống làm mát hay dung lượng pin.

Đây đều là những yếu tố đặc biệt quan trọng, bởi trong điều kiện chiến trường thực tế - như sương mù, mưa, khói hoặc bụi - hiệu quả của vũ khí laser sẽ suy giảm đáng kể.

VietBF@ sưu tập