Vì sao quân Nga ngày càng khó 'xuyên thủng' được phòng tuyến Ukraine?

[Romano]

Kể từ khi xung đột bùng nổ năm 2022, Ukraine đã liên tục thay đổi cách xây dựng hệ thống phòng thủ để đối phó với chiến thuật ngày càng phức tạp của Nga.Nếu ở giai đoạn đầu chiến sự, các tuyến chiến hào và rào cản chủ yếu nhằm chặn bước tiến xe tăng Nga về phía Kiev, thì hiện nay mạng lưới phòng thủ của Ukraine đã phát triển thành một hệ thống kiểm soát chiến trường quy mô lớn, kết hợp công nghệ hiện đại với công sự truyền thống.Theo Chuẩn tướng Vasyl Syrotenko, Tham mưu trưởng lực lượng công binh thuộc Bộ Tư lệnh Hỗ trợ Quân đội Ukraine, hệ thống phòng thủ hiện tại không chỉ để giữ vị trí, mà còn được thiết kế để làm chậm, chia cắt, làm rối loạn và tiêu hao lực lượng Nga trước khi họ tiếp cận chiến tuyến chính.

Thay vì chỉ xây dựng các chiến hào đơn giản như trước, Ukraine hiện tạo ra nhiều lớp chướng ngại vật liên hoàn trải dài theo chiều sâu. Các tuyến này bao gồm hào chống tăng, bãi mìn, rào bê tông "răng rồng" và đặc biệt là những vành đai dây thép gai dày đặc.

Một số khu vực có tới hàng chục lớp dây thép gai chồng lên nhau, đủ sức làm chậm cả bộ binh lẫn xe cơ giới Nga. Ukraine thậm chí còn cải tiến xe đào hào BTM-3 để triển khai nhanh nhiều lớp rào chắn cùng lúc, giúp xây dựng phòng tuyến quy mô lớn trong thời gian ngắn.

Theo các kỹ sư Ukraine, các chướng ngại vật này giờ đây không còn đóng vai trò "thụ động" mà đã trở thành một phần trực tiếp của chiến thuật tác chiến. Khi lực lượng Nga bị mắc kẹt trong các lớp rào cản, họ sẽ lập tức trở thành mục tiêu cho pháo binh, UAV FPV và các đòn phản kích.

Điểm khác biệt lớn nhất của hệ thống phòng thủ Ukraine hiện nay là sự kết hợp sâu giữa công sự truyền thống với công nghệ không người lái.

Ukraine ngày càng sử dụng UAV và robot mặt đất để rải mìn từ xa, xây dựng chướng ngại vật hoặc theo dõi chiến trường. Điều này cho phép họ gia cố phòng tuyến ngay cả ở những khu vực nguy hiểm mà không phải đưa binh sĩ tới trực tiếp.

Các chỉ huy Ukraine có thể theo dõi hiệu quả của từng tuyến phòng thủ theo thời gian thực, sau đó nhanh chóng điều chỉnh hoặc bổ sung thêm bãi mìn và vật cản khi cần thiết.

Khác với học thuyết Liên Xô trước đây vốn tập trung xây dựng các cứ điểm cố định lớn, Ukraine hiện ưu tiên những vị trí nhỏ, phân tán và khó bị phát hiện.


Các chiến hào mới thường có mái che chống UAV, kết nối bằng đường hào kín và đi kèm hầm trú ẩn gia cố. Một số hầm kiên cố đến mức lực lượng Nga phải dùng mìn chống tăng TM-62 để phá cửa.

Ngoài ra, Ukraine còn dựng các "hành lang chống UAV" bằng lưới bảo vệ kéo dài hàng chục km để đảm bảo binh sĩ và xe tiếp tế có thể di chuyển an toàn gần tiền tuyến. Để phá hệ thống phòng thủ này, Nga thường mở màn bằng các đợt không kích lớn sử dụng UAV, bom lượn, tên lửa và pháo binh nhằm tạo lỗ hổng trên chiến tuyến.

Tuy nhiên, do hệ thống phòng thủ Ukraine có chiều sâu lớn và lực lượng được phân tán thành nhiều nhóm nhỏ, các đòn đánh này thường khó phá hủy hoàn toàn phòng tuyến.

Ngay cả khi bị tập kích dữ dội, các đơn vị Ukraine vẫn có thể duy trì khả năng chiến đấu, tiếp tục điều khiển UAV hoặc gọi pháo binh phản công vào các mũi tiến quân Nga.

Sau các đợt oanh kích, bộ binh và xe cơ giới Nga thường phải đối mặt với mạng lưới vật cản dày đặc khiến tốc độ tiến quân giảm mạnh. Khoảng thời gian chậm trễ này tạo cơ hội cho Ukraine triển khai UAV FPV, pháo binh hoặc các đội phản ứng nhanh để đánh vào đội hình Nga.

Ukraine còn tích hợp hệ thống tác chiến điện tử ngay trong phòng tuyến nhằm gây nhiễu liên lạc và UAV Nga. Điều này khiến việc phối hợp nhiều mũi tấn công đồng thời của Nga trở nên khó khăn hơn đáng kể.

Dù Nga vẫn sở hữu lực lượng quân sự lớn cùng nhiều công nghệ hiện đại, chiến trường Ukraine đang buộc Moscow phải thay đổi chiến thuật liên tục. Các chuyên gia Nga hiện ngày càng quan tâm tới việc sử dụng đàn UAV, robot mặt đất và hệ thống tự động hóa để tìm cách xuyên thủng các phòng tuyến Ukraine.

Ở chiều ngược lại, Kiev cũng tiếp tục mở rộng mạng lưới phòng thủ và phát triển các vị trí chiến đấu không người lái có thể tự giám sát chiến trường, hỗ trợ phòng không và khai hỏa từ xa. Theo Chuẩn tướng Syrotenko, các hệ thống này trong tương lai sẽ được tích hợp trí tuệ nhân tạo nhằm giảm tải cho người điều khiển và tăng tốc độ phản ứng trên chiến trường.