USA "Phồn hoa đô hội" và nỗi lo cơm áo: Khoảng cách mênh mông trong chính quyền tỷ phú của Trump

[Gibbs]

"Người ăn không hết, kẻ lần chẳng ra". Câu nói ấy dường như đang trở thành lăng kính chân thực nhất để soi rọi vào sự tương phản đến ngỡ ngàng bên trong chính quyền của Tổng thống Donald Trump – nơi tập trung những tỷ phú hàng đầu thế giới. Giữa lúc người dân Mỹ đang phải vật lộn với từng hóa đơn thanh toán, thì từ căn phòng Bầu dục đến các bộ ngành, những phát ngôn "xa rời nhân thế" liên tục được tung ra, khiến dư luận không khỏi bàng hoàng. Thậm chí, cựu Nghị sĩ Justin Amash đã phải thốt lên rằng: "Cứ như thể chính quyền này đang trêu ngươi chính những người ủng hộ MAGA của mình vậy".

Khi nợ tín dụng trở thành... thành tựu kinh tế

Một trong những tình huống gây "ngã ngửa" nhất chính là phát biểu của cố vấn kinh tế Kevin Hassett. Thay vì lo ngại trước việc người dân phải vay nợ để chi trả sinh hoạt phí, ông lại hào hứng khoe rằng chi tiêu qua thẻ tín dụng đang "vọt tận mây xanh". Ông lập luận rằng chi tiêu mạnh đồng nghĩa với kinh tế khỏe, bất chấp thực tế là người dân đang phải quẹt thẻ nhiều hơn vì giá xăng và giá nhu yếu phẩm tăng phi mã. "Của rày phát một", việc người dân lún sâu vào nợ nần lại được Nhà Trắng đem ra như một tấm huân chương cho sự thịnh vượng. Thống đốc California Gavin Newsom đã không bỏ lỡ cơ hội này để mỉa mai: "Họ thực sự đang khoe khoang về việc người dân đang bị bóp nghẹt túi tiền".

Những con số "trong mơ" và sự xa lạ với "tiệm tạp hóa"

Tổng thống Trump cũng không đứng ngoài cuộc khi liên tục khẳng định nền kinh tế đang "gầm vang" và niềm tin tiêu dùng đang "tăng vọt". Thế nhưng, thực tế lại phũ phàng hơn nhiều: dữ liệu cho thấy niềm tin tiêu dùng đang chạm đáy kể từ sau Thế chiến II, và chỉ có vỏn vẹn 6% người dân đánh giá kinh tế là "rất mạnh". Có lẽ vì sống trong nhung lụa quá lâu, ông Trump đã vô tình để lộ sự xa lạ với đời sống thường nhật khi ngơ ngác hỏi trong một sự kiện kinh tế tại Las Vegas: "Corner store (tiệm tạp hóa ở góc phố) là cái gì? Tôi chưa bao giờ nghe thuật ngữ đó. Ai đã viết cái chữ này vào đây vậy?". Một câu hỏi hồn nhiên đến mức gây nhức nhối cho những ai coi tiệm tạp hóa đầu ngõ là nguồn sống mỗi ngày. Đúng là "Sống trong nhung lụa sao hiểu được nỗi khổ của kẻ mặc áo tơi".

Định nghĩa "ông bố, bà mẹ" kiểu tỷ phú

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cũng đóng góp vào bộ sưu tập những phát ngôn gây sốc khi định nghĩa về các nhà đầu tư hộ gia đình ("mom and pop"). Theo ông, những "ông bố, bà mẹ" cần được bảo vệ là những người sở hữu... 5, 10 hay 12 căn nhà để dành cho lúc nghỉ hưu. Đối với giới tinh hoa Nhà Trắng, sở hữu hơn chục bất động sản vẫn chỉ là "nhà đầu tư nhỏ lẻ". Chưa dừng lại ở đó, tại Diễn đàn Davos, ông Trump còn tự hào khoe với các CEO toàn cầu rằng ông đã giúp họ giàu lên thế nào: "Tôi chẳng cần hỏi ai dạo này làm ăn ra sao nữa, vì ai cũng đang kiếm được quá nhiều tiền". Ông còn kể lại chuyện một người bạn giàu có mua cả phi cơ rồi... bỏ không chẳng dùng tới. Giữa một thế giới mà đa số đang lo từng bữa ăn, những câu chuyện về phi cơ bỏ không chẳng khác nào "Gẩy đàn tai trâu", chỉ càng tô đậm thêm sự vô cảm trước nỗi lo sinh kế của dân nghèo.

Từ nuôi gà sân sau đến búp bê và tượng vàng

Danh sách những lời khuyên "vàng ngọc" còn kéo dài với Bộ trưởng Nông nghiệp Brooke Rollins, người khuyên người dân tiết kiệm bằng cách nuôi gà ở sân sau và thực hành các bữa ăn 3 USD với "một miếng bông cải xanh". Trong khi đó, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick – một tỷ phú khác – lại khẳng định mẹ ông sẽ chẳng phàn nàn gì nếu lỡ mất một tấm séc An sinh xã hội. Và đỉnh điểm của sự phô trương chính là việc ông Trump tự hào trưng bày bức tượng vàng của chính mình trên mạng xã hội, ngay giữa lúc cử tri đang mong mỏi một giải pháp cho lạm phát.

Có vẻ như trong chính quyền hiện tại, không có ai đủ tỉnh táo để cảnh báo rằng những phát ngôn này đang tự đào sâu hố ngăn cách với người dân. Họ mải mê thêu dệt một bức tranh màu hồng mà ở đó chỉ những người giàu mới thấy hạnh phúc. "Lời nói chẳng mất tiền mua", nhưng những lời nói thiếu sự thấu cảm này có thể sẽ phải trả giá đắt bằng chính sự ủng hộ của cử tri trong những cuộc bầu cử sắp tới. Khi niềm tin bị xói mòn bởi sự xa hoa và ngạo mạn, cái giá phải trả không chỉ là những con số kinh tế, mà còn là linh hồn của một phong trào vốn từng tuyên bố sẽ đứng về phía những người bị lãng quên.