Cú bắt tay lịch sử 50 tỷ USD: Trung Quốc bắt đầu đổ tiền cho DeepSeek

[therealrtz]

Theo Reuters, startup trí tuệ nhân tạo (AI) đình đám của Trung Quốc, DeepSeek, đang lên kế hoạch huy động vốn lần đầu với định giá lên tới 50 tỷ USD.

Đây được xem là một bước ngoặt chiến lược, chấm dứt nhiều năm ròng rã nói không với các nhà đầu tư bên ngoài của nhà sáng lập Lương Văn Phong (Liang Wenfeng).

Nguồn tin của Reuters cho biết, Quỹ Trí tuệ Nhân tạo Quốc gia Trung Quốc (quy mô 60 tỷ Nhân dân tệ, tương đương 8,8 tỷ USD), được thành lập vào tháng 1 năm ngoái, đang thảo luận để trở thành nhà đầu tư dẫn dắt trong vòng gọi vốn này.

Bên cạnh đó, các nguồn tin riêng biệt tiết lộ DeepSeek đặt mục tiêu huy động từ 3 đến 4 tỷ USD. Số tiền khổng lồ này sẽ được dùng để nâng cấp năng lực tính toán và cải thiện các chế độ đãi ngộ nhằm giữ chân nhân tài.

Đáng chú ý, ông lớn công nghệ Tencent cũng được cho là đang trong quá trình đàm phán để rót vốn vào startup này.

Hiện tại, cả DeepSeek, Tencent và Quỹ Đầu tư Công nghiệp Mạch tích hợp Trung Quốc (đơn vị đứng sau Quỹ AI quốc gia) đều từ chối đưa ra bình luận chính thức.

Trước đó, tờ Financial Times cũng đã đưa tin về việc DeepSeek có thể đạt mức định giá 45 tỷ USD trong vòng gọi vốn do Quỹ quốc gia dẫn đầu.

Sự chuyển dịch sang gọi vốn bên ngoài là một cú sốc đối với những người theo dõi DeepSeek từ đầu. Trước đó, startup này hoàn toàn sống dựa vào nguồn lực từ High-Flyer Quant, một trong những quỹ đầu cơ định lượng lớn nhất Trung Quốc với tài sản quản lý lên tới hàng tỷ USD.

Theo các báo cáo phân tích, sự kết hợp giữa thuật toán giao dịch tài chính và nghiên cứu AI đã giúp DeepSeek vận hành như một thực thể độc lập, không chịu áp lực từ các cổ đông mạo hiểm.

Tuy nhiên, khi quy mô của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) chuyển từ hàng tỷ sang hàng nghìn tỷ tham số, chi phí phần cứng đã vượt quá khả năng chi trả của ngay cả một quỹ đầu cơ thành công nhất.

Thế khó của "Kẻ cô độc" trước vòng vây đối thủ

Quyết định mở cửa đón vốn ngoại của DeepSeek diễn ra trong bối cảnh startup này đang dần mất đi lợi thế trước các đối thủ nội địa có "túi tiền không đáy".

Từ những gã khổng lồ như ByteDance, Alibaba cho đến các "kỳ lân" mới nổi như MiniMax hay Moonshot AI, tất cả đều đã huy động được hàng tỷ USD từ thị trường tư nhân hoặc công cộng.

Từ trước đến nay, nhà sáng lập Lương Văn Phong vốn nổi tiếng với phong cách khác biệt. Thay vì chạy theo các tập đoàn lớn hay lên sàn chứng khoán (IPO), ông vận hành DeepSeek như một phòng thí nghiệm nghiên cứu thuần túy, được tài trợ trực tiếp từ lợi nhuận của quỹ đầu cơ định lượng High-Flyer do chính ông sở hữu.

Tuy nhiên, áp lực cạnh tranh dường như đã khiến "pháo đài" này phải thay đổi.

Sự cạnh tranh không chỉ đến từ các tập đoàn lớn mà còn từ nhóm "Lục tiểu hổ AI" (Six Little Dragons) của Trung Quốc. Theo ghi nhận của giới quan sát thị trường, các đối thủ như Moonshot AI và Zhipu AI đã liên tục nhận được các khoản đầu tư khổng lồ từ Alibaba và Meituan, đưa định giá của họ vượt ngưỡng 3-5 tỷ USD từ rất sớm.

DeepSeek, dù dẫn đầu về công nghệ với R1, nhưng lại chậm chân trong việc xây dựng hệ sinh thái thương mại. Việc thiếu vốn khiến họ khó có thể triển khai các chiến dịch tiếp thị quy mô lớn hoặc cung cấp API với mức trợ giá rẻ mạt như cách Alibaba hay Baidu đang làm để chiếm lĩnh thị phần.

Thực tế cho thấy, DeepSeek đang đối mặt với tình trạng chảy máu chất xám nghiêm trọng. Nhiều nhà nghiên cứu chủ chốt đã bị các đối thủ lôi kéo, điển hình là chuyên gia La Phúc Lợi (Luo Fuli), người đã rời startup vào năm ngoái để dẫn dắt đội ngũ AI "MiMo" của Xiaomi.

Cuộc đua AI và bài toán năng lực thực tế

Ngành công nghiệp AI đang chuyển dịch thần tốc. Những mô hình chatbot mã nguồn mở, chi phí thấp, hiệu năng cao từng giúp DeepSeek gây sốt toàn cầu vào đầu năm nay giờ đây đã bị các đối thủ tái tạo hoặc vượt qua.

Trọng tâm của cuộc đua hiện tại đã chuyển sang tác nhân AI, những hệ thống có khả năng thực hiện các tác vụ phức tạp với sự can thiệp tối thiểu của con người. Tuy nhiên, để vận hành các tác nhân này, yêu cầu về năng lực tính toán là vô cùng khổng lồ.

Khoản ngân sách 3-4 tỷ USD dự kiến huy động sẽ chủ yếu đổ vào việc thu mua GPU và xây dựng các trung tâm dữ liệu. Trong bối cảnh lệnh cấm vận chip của Mỹ ngày càng siết chặt, việc tiếp cận các dòng chip cao cấp trở nên vô cùng đắt đỏ.

Theo một báo cáo từ The New York Times, việc duy trì lợi thế công nghệ của các công ty AI Trung Quốc phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng tối ưu hóa phần mềm trên phần cứng hạn chế, một lĩnh vực mà DeepSeek đã chứng minh được năng lực qua các mô hình hiệu quả về chi phí, nhưng vẫn cần một lượng lớn vốn mồi để duy trì quy mô máy chủ khổng lồ phục vụ người dùng.

Tháng trước, DeepSeek tuyên bố mô hình V4 thế hệ mới dành cho Agent của mình đã "tái định nghĩa tiêu chuẩn" cho các mô hình mã nguồn mở. Thế nhưng, các bài đánh giá từ bên thứ ba lại chỉ ra rằng V4 vẫn đang tụt hậu so với các đối thủ hàng đầu từ Mỹ và ngay cả một số đối thủ tại Trung Quốc.

Đầu năm 2025, DeepSeek R1 đã tạo ra một làn sóng chấn động thị trường tài chính khi chứng minh hiệu năng cao với chi phí thấp. Tuy nhiên, giới phân tích nhận định rằng thị trường hiện nay đã trở nên hoài nghi hơn; họ không chỉ cần những con số benchmark ấn tượng mà cần thấy những ứng dụng thực tế tạo ra giá trị bền vững.

Việc phát hành V4 không tạo ra "địa chấn" cho thấy nhà đầu tư đang chờ đợi một chiến lược thương mại hóa rõ ràng hơn từ Lương Văn Phong, điều mà vòng gọi vốn 50 tỷ USD này được kỳ vọng sẽ giải quyết.

Một chỉ dấu rõ ràng nhất cho sự giảm nhiệt là việc phát hành V4 đã không còn tạo ra những cơn "địa chấn" trên thị trường chứng khoán toàn cầu như cách mà những người tiền nhiệm V3 và R1 từng làm được trước đó.

Việc chấp nhận dòng vốn từ Quỹ quốc gia và Tencent không chỉ là câu chuyện tài chính, mà còn là lời khẳng định DeepSeek đã sẵn sàng rời bỏ vị thế "phòng thí nghiệm" để chính thức bước vào cuộc chiến sinh tử của những gã khổng lồ.

*Nguồn: Reuters, South China Morning Post, New York Times, Financial Times