VN Những chuyện hài hước nhất hôm nay +video

[Gibbs]

Chỉ trong 4 năm, hơn 15.000 lao động đã bị ăn chặn tổng cộng hơn 1.800 tỷ đồng. Trong đó, có tới 1.200 tỷ đồng được các doanh nghiệp này giấu nhẹm qua hệ thống "sổ đen" để trốn thuế và đi đêm.
Kết luận điều tra mới nhất vừa bóc trần một "vòi bạch tuộc" khổng lồ trong lĩnh vực XKLĐ tại Việt Nam. Đằng sau giấc mơ đổi đời của hàng vạn người lao động nghèo là một hệ thống tinh vi chuyên "nâng giá" hồ sơ để trục lợi nghìn tỷ, sau đó dùng chính số tiền này để mua chuộc các quan chức tha hóa.


Các công ty này đã ăn chặn, thu thêm các khoản phí ngoài quy định theo từng quốc gia. Ví dụ thị trường Nhật Bản, quy định chỉ thu 57 triệu nhưng thực tế các công ty thu đến 144 triệu đồng/người (ăn chặn 87 triệu). Thị trường Hàn Quốc (Visa E7-3): Mức phí bị đẩy từ 140 triệu lên đến 293 triệu đồng/người (ăn chặn kỷ lục 153 triệu). Thị trường Đài Loan: Người lao động cũng bị ăn chênh thêm 45 triệu đồng so với quy định.
Số tiền nghìn tỷ ăn chặn của người lao động không chỉ chảy vào túi doanh nghiệp mà còn được dùng để "bôi trơn" hàng loạt lãnh đạo Bộ và Cục Quản lý lao động ngoài nước. Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan bị cáo buộc nhận hối lộ và hưởng lợi tổng cộng 5,75 tỷ đồng. Đặc biệt, ông này còn nhận hàng trăm nghìn USD trực tiếp hoặc qua con rể, cùng nhiều quà biếu dịp lễ, Tết. Cục trưởng Tống Hải Nam và chuyên viên Nguyễn Thành Hưng cũng được cho là đã nhận hàng tỷ đồng tiền "lễ nghĩa" để duyệt ký các giấy phép XKLĐ.
Vụ việc này đang khiến nhiều lao động sốc nặng, khi mà họ đang phải vay mượn khắp nơi, gánh lãi mẹ đẻ lãi con để có thể đến Nhật, Hàn, Đài làm việc. Thì một nhóm lợi ích lại thản nhiên "chia chác" trên mồ hôi nước mắt của họ.
Yabai

BÍ THƯ HƯNG YÊN ĐƯỢC BẦU LÀM TỔNG KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC, TÚI TIỀN QUỐC GIA BỊ CANH CỔNG BỞI MỘT NHÓM QUYỀN LỰC
Chiều ngày 06/04/2026, ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên được bầu giữ chức Tổng Kiểm toán Nhà nước nhiệm kỳ 2026- 2031 với tỷ lệ gần như tuyệt đối.
Khi một Bí thư tỉnh bước thẳng vào vị trí đứng đầu cơ quan kiểm toán quốc gia, đó là dấu hiệu của một sự dịch chuyển quyền lực có tính hệ thống. Và trong bức tranh đó, Hưng Yên đang dần trở thành một trung tâm nhân sự. Tuy ông Nghĩa không phải gốc Hưng Yên, nhưng để được làm Bí thư tỉnh này suốt 5 năm, trước và cả sau khi sáp nhập chiếc ghế vẫn vững chãi, thì chắc hẳn ông là người được Tô Lâm tin tưởng.
Đúng là Tô Lâm làm vua, cả tỉnh được nhờ, ông ta lên đến đỉnh quyền lực, những nhân sự có liên hệ địa phương, mạng lưới, hoặc cùng hệ thống, bắt đầu xuất hiện dày đặc hơn ở các vị trí then chốt. Và lần này, là vị trí gác cổng túi tiền quốc gia.
Tổng Kiểm toán Nhà nước không phải là người trực tiếp chi tiêu ngân sách, nhưng lại là người có quyền lực đặc biệt, kiểm tra, kết luận và phán xét toàn bộ việc sử dụng tiền thuế của dân. Một bản báo cáo kiểm toán có thể làm lung lay cả một bộ, một địa phương, thậm chí cả một nhóm lợi ích, trở thành một thanh kiếm giúp Tô Lâm triệt hạ đối thủ.
Khi một người từ cùng nhóm quyền lực với Tô Lâm ngồi vào vị trí này thì ai sẽ bị kiểm tra, ai sẽ được bỏ qua? Và những kết luận kiểm toán sẽ phục vụ mục tiêu minh bạch hay mục tiêu chính trị?
Rõ ràng kiểm toán không còn đơn thuần là kiểm toán. Nó trở thành một phần của trò chơi quyền lực.

LÃNH ĐẠO ĐẤT NƯỚC ĐƯỢC BẦU TRONG PHÒNG KÍN, TRĂM TRIỆU NGƯỜI DÂN ĐỨNG NGOÀI XEM DIỄN KỊCH
Ngày 7/4, Quốc hội sẽ bỏ phiếu bầu Chủ tịch nước, Thủ tướng, những vị trí đứng đầu bộ máy quyền lực, đại diện cho hơn trăm triệu con người. Nhưng điều trớ trêu là đến sát ngày bầu, người dân vẫn không biết ứng cử viên là ai, họ đến từ đâu, họ sẽ làm gì, và vì sao họ xứng đáng.
Một cuộc bầu cử mà người được gọi là chủ thể của đất nước lại bị đứng ngoài toàn bộ quá trình lựa chọn. Tất cả diễn ra trong những căn phòng kín, nơi quyết định đã được chốt từ trước, còn lá phiếu chỉ là thủ tục hợp thức hóa.
Quốc hội là cơ quan đại diện cao nhất của nhân dân. Nhưng nếu đại diện mà không cần hỏi ý kiến người dân, không cần công khai thông tin cho dân, thì đó là đại diện kiểu gì? Đại diện cho ai?
Câu chuyện 100% phiếu bầu giờ đây không còn gây bất ngờ nữa, mà trở thành một thứ kịch bản quen thuộc đến mức nhàm chán. Khi kết quả đã được định đoạt từ trước, thì việc bỏ phiếu chỉ còn là một nghi thức. Một vở diễn mà ai cũng biết kết quả, nhưng vẫn phải diễn cho tròn vai.
Nếu mọi thứ đã xong xuôi từ trong hậu trường, nếu nhân sự đã được bầu từ lâu trước khi bước vào hội trường, thì việc tổ chức một kỳ họp Quốc hội rầm rộ để làm gì?
Để hợp thức hóa quyết định, tạo cảm giác có quy trình? Hay đơn giản là để duy trì một hình thức mang tên dân chủ nhưng không có thực chất?
Tiền tổ chức kỳ họp, tiền vận hành bộ máy tất cả đều từ ngân sách, từ tiền thuế của dân. Người dân không được biết, không được chọn, nhưng vẫn phải trả tiền cho một quy trình mà vai trò của họ gần như bằng không.


Các bạn có biết vì sao kỳ sát nhập vừa qua những tỉnh như Hà Tĩnh, Nghệ An mà lại không bị mất quê không? Đó là một phần rất lớn của Lê Minh Hưng. Ông này sinh ra ở Hà Tĩnh và nay là thủ lĩnh của cánh Nghệ Tĩnh. Và dĩ nhiên, con đường thăng tiến của Lê Minh Hưng còn dài lắm.


TỔNG BÍ THƯ TÔ LÂM CHÍNH THỨC GIỮ GHẾ CHỦ TỊCH NƯỚC
Sáng 7/4, chiếc ghế Chủ tịch nước được Quốc hội bầu với tốc độ gần như chớp mắt. Dân không bất ngờ với kết quả 100%, bởi mọi thứ đã được quyết định từ trước đó rất lâu. Quốc hội chỉ làm nốt phần việc cuối cùng là hợp thức hóa một kết quả đã được sắp đặt.
Những lời đồn đoán suốt nhiều tháng qua giờ trở thành hiện thực. Chiếc ghế này chưa bao giờ là cuộc cạnh tranh, mà chỉ là một điểm đến đã định sẵn cho Tô Lâm. 100% đại biểu tán thành. Một con số tuyệt đối rất quen thuộc, nhưng lại phơi bày một thực tế trần trụi, không có lựa chọn, không ai dám không bỏ phiếu. Sự đồng thuận là an toàn,lá phiếu cũng chỉ là một động tác mang tính nghi thức.
Tô Lâm từ lâu đã lộ rõ âm mưu ngồi một đ.ít hai ghế để có quyền lực tối thượng, cả về bên Đảng lẫn Nhà nước. Đây là bước tiến rõ ràng hướng tới mô hình nhất thể hóa, nơi quyền lực được gom về một trung tâm duy nhất, giống mô hình của Tập Cận Bình.
Đi kèm với việc Tô Lâm nắm quyền, đó là sự nổi lên mạnh mẽ hơn của bộ máy công an. Khi người đứng đầu hệ thống chính trị xuất thân từ ngành này và tiếp tục củng cố quyền lực, ảnh hưởng của nó trong đời sống xã hội sẽ không dừng lại ở an ninh, mà lan sang nhiều lĩnh vực khác. Người dân rồi sẽ cảm nhận điều đó rõ nét, khi chiếc thòng lọng ngày càng siết mạnh hơn.

Chiều 6/4, tại hội nghị cung cấp thông tin quý 1, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội cho biết, 4 cựu lãnh đạo Viện Pháp y tâm thần Trung ương vừa bị bắt, nâng tổng số bị can trong vụ án tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương, Hà Nội và Thanh Hóa lên 66 người.
Nhóm lãnh đạo, cán bộ, bác sĩ tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương và các đơn vị đã móc nối làm giả kết luận giám định tâm thần để người phạm tội "không bị xử lý hình sự và không phải thi hành án".
Nếu như chỉ một vài cán bộ sai phạm, thì còn có thể gọi là "tha hoá cá nhân"; nhưng khi danh sách kéo dài tới tận con số 66, trong đó có nhiều cán bộ cốt cán và lãnh đạo có chức vụ cao, thì đó là hành động phạm tội có tổ chức, khó có thể trót lọt khi không được phía trên "che chắn".
Đáng nói rằng sai phạm được diễn ra kéo dài tới hàng chục năm, liệu hệ thống phạm tội này đã "tha bổng" cho bao nhiêu tên tội phạm lớn nhỏ bằng tờ giấy giám định tâm thần?
Bao nhiêu trường hợp nạn nhân phải chịu uất ức vì thấy tội phạm vẫn nhởn nhơ do bị tâm thần "kịp thời"?
Một chuỗi sai phạm kéo dài, lặp lại, có tổ chức, thì chỉ có thể tồn tại khi bản thân cơ chế giám sát đã không còn hiệu lực, hoặc khốn nạn hơn là đã bị vô hiệu hóa từ bên trong.

Dưới đây là phân tích khách quan, dựa trên đặc điểm cấu trúc quyền lực, ý thức hệ, kinh tế - xã hội và cách thức vận hành thực tế của hai chế độ.
I. ĐIỂM CHUNG
Cả hai chế độ đều thuộc loại chế độ độc tài hiện đại và có nhiều đặc điểm giống nhau:
1. Quyền lực tập trung cao độ
- Iran: Lãnh tụ Tối cao (Supreme Leader) nắm quyền tuyệt đối.
- Việt Nam: Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam là trung tâm quyền lực thực tế (dù trên danh nghĩa là “lãnh đạo tập thể”).
2. Kiểm soát toàn diện xã hội và nhà nước
- Cả hai đều kiểm soát chặt chẽ hệ thống tư pháp, lập pháp, truyền thông, giáo dục, văn hóa, xã hội dân sự và lực lượng vũ trang.
- Sử dụng bộ máy an ninh - tình báo mạnh (IRGC + Basij ở Iran; Công an, Quân đội Nhân dân và các lực lượng dân quân tự vệ ở Việt Nam).
3. Tham nhũng hệ thống và tài sản bất chính của giới lãnh đạo
- Cả hai đều tồn tại “đế chế kinh tế” của giới tinh hoa (bonyad và Setad ở Iran; các tập đoàn nhà nước, doanh nghiệp sân sau các lãnh đạo đảng CS ở Việt Nam).
- Lãnh đạo và người thân cận thường kiểm soát khối tài sản khổng lồ qua cơ chế đặc quyền.
4. Tuyên truyền và kiểm soát tư tưởng
- Sử dụng hệ tư tưởng chính thức để hợp thức hóa quyền lực (Hồi giáo Shia ở Iran; chủ nghĩa Marx-Lenin + tư tưởng Hồ Chí Minh ở Việt Nam).
- Đàn áp mạnh các tiếng nói đối lập, biểu tình và truyền thông độc lập.
5. Chính sách đối ngoại chống Hoa Kỳ và phương Tây
- Cả hai đều coi Hoa Kỳ là kẻ thù chính, đồng thời tìm cách liên minh hoặc hợp tác với Nga và Trung Quốc để cân bằng.
6. Sử dụng lực lượng vũ trang làm công cụ chính trị
- IRGC (Vệ binh Cách mạng Hồi giáo) ở Iran và Quân đội Nhân dân + Công an Nhân dân ở Việt Nam đều có vai trò kép: bảo vệ chế độ và tham gia kinh tế.
II. ĐIỂM KHÁC BIỆT
Lãnh vực Iran (Thần quyền) Việt Nam (Độc đảng Cộng sản)
Mức độ tham nhũng (CPI) Rất cao (23/100), gần như không cải thiện Cao nhưng thấp hơn Iran (41/100), có xu hướng cải thiện nhẹ
Hình thức tham nhũng chính Đạo tặc (kleptocracy) tập trung: Lãnh tụ Tối cao và IRGC kiểm soát bonyad/Setad, tịch thu tài sản, bán dầu bóng tối Tham nhũng phân tán + tập trung: Thất thoát qua FDI, DNNN, dự án đầu tư công, “sân sau” quan chức, cướp đoạt tài sản của người khác
Quy mô tài sản giới tinh hoa Khổng lồ, công khai hơn (Setad kiểm soát hàng chục % kinh tế) Rất lớn nhưng được che giấu kỹ hơn, chủ yếu qua người thân và công ty bình phong
Chiến dịch chống tham nhũng Hiếm, mang tính hình thức hoặc thanh trừng phe phái; lãnh đạo tối cao ít bị động đến Mạnh mẽ (“đốt lò” dưới thời Nguyễn Phú Trọng): xử lý nhiều quan chức cấp cao (Đinh La Thăng, Trịnh Xuân Thanh…), thu hồi tài sản. Mục tiêu triệt hạ đối thủ chính trị
Tính minh bạch và xử lý Thấp, ít công khai chi tiết Cao hơn tương đối: xét xử một số vụ lớn, thu hồi tài sản, nhằm răn đe phe đối thủ
Liên quan tôn giáo /quyền lực Tham nhũng gắn với tôn giáo (bonyad “từ thiện” dưới quyền Lãnh tụ) Tham nhũng gắn với ý thức hệ và quyền lực Đảng, ít màu sắc tôn giáo
Tác động đến dân chúng Gây khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng, biểu tình thường xuyên Gây bất mãn sâu rộng vì bất công xã hội, sách nhiễu người dân, luật lệ tùy tiện nhưng kinh tế vẫn tăng trưởng nhờ hội nhập quốc tế
III. Tóm tắt
Điểm chung chủ yếu nằm ở cơ chế độc tài, kiểm soát xã hội, tham nhũng có hệ thống và chống phương Tây. Cả hai đều là những chế độ phi dân chủ sử dụng bộ máy nhà nước để thu tóm công qũy, duy trì quyền lực của một nhóm tinh hoa.
Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở nguồn gốc hợp thức hóa quyền lực:
- Iran là thần quyền (quyền lực xuất phát từ Thượng đế qua Lãnh tụ Tối cao).
- Việt Nam là ý thức hệ chính trị (quyền lực xuất phát từ Đảng Cộng sản, được coi là “người đại diện chân chính của giai cấp công nhân và nhân dân”).
Vì vậy, cách thức đàn áp, tuyên truyền và thích ứng với thế giới bên ngoài của hai chế độ có sự khác biệt khá rõ: Iran cứng nhắc và mang tính tôn giáo hơn, trong khi Việt Nam linh hoạt và thực dụng hơn về kinh tế - đối ngoại, che dấu các thủ đoạn đánh lừa dư luận thế giới, đàn áp người dân.
Ks Nguyễn Ngọc Bảo

Giá xăng RON95-V chạm 27.000 đồng/lít ngay trong giai đoạn thuế được kéo về gần 0. Một chính sách được đưa ra với danh nghĩa “giảm áp lực”, nhưng thực tế lại không giữ nổi giá. Nếu ngay cả khi có “đệm” mà còn không kiểm soát được, thì khi chính sách hết hiệu lực sau 15/4, câu hỏi không còn là giá sẽ tăng bao nhiêu, mà là đời sống người dân sẽ bị đẩy vào mức khủng hoảng nào.
Mỗi lần xăng tăng, người dân lập tức cảm nhận. Giá vận chuyển tăng, thực phẩm tăng, dịch vụ tăng. Không cần thông báo, không cần hướng dẫn, thị trường tự điều chỉnh theo hướng bất lợi cho người tiêu dùng. Và người dân thì không có lựa chọn nào khác ngoài việc cắt giảm, co cụm, sống chật vật hơn từng ngày.
Trong khi đó, cái gọi là “điều hành” luôn xuất hiện muộn. Khi giá đã tăng, khi chi phí đã lan ra toàn bộ nền kinh tế, thì mới bắt đầu giải thích, trấn an, hoặc đổ lỗi. Một cơ chế phản ứng sau thực tế không phải là quản lý. Đó là đứng nhìn rồi hợp thức hóa hậu quả.
Nghịch lý nằm ở chỗ: khi thuận lợi, người dân không được hưởng. Khi khó khăn, họ là bên gánh đủ. Chính sách được đưa ra nhưng không kiểm soát được kết quả. Và khi chính sách thất bại, không ai chịu trách nhiệm trực tiếp. Tất cả trôi đi, chỉ có chi phí là ở lại với người dân.
Câu hỏi cần đặt thẳng: nếu không kiểm soát được ngay cả khi đã có công cụ, thì tại sao vẫn tiếp tục điều hành theo cách đó? Một hệ thống mà chính sách không tạo ra hiệu quả, thậm chí còn mở đường cho biến động mạnh hơn, thì đó không phải là “ổn định”, mà là gia tốc cho khủng hoảng.
Giá xăng vẫn sẽ tăng. Chi phí vẫn sẽ lan ra. Áp lực sống của người dân sẽ còn nặng hơn. Nhưng điều đáng lo nhất không nằm ở con số, mà ở việc mọi thứ đang diễn ra trong một trạng thái gần như không có lực kiểm soát. Và khi điều đó trở thành bình thường, thì khủng hoảng không còn là nguy cơ, mà là điều đã bắt đầu.

Ngày 5/4/2026, giá xăng vượt 27.000 đồng/lít. Con số này không chỉ là một biến động thị trường. Nó là bằng chứng sống cho thấy mọi tuyên bố “bình ổn” đang trượt khỏi thực tế. Ngay cả trong bối cảnh miễn thuế, giá vẫn leo thang, nghĩa là vấn đề không còn nằm ở hoàn cảnh bên ngoài, mà nằm ở cách điều hành.
Mỗi lần giá xăng tăng là một lần đời sống người dân bị siết lại. Tiền xăng tăng kéo theo tiền chợ, tiền vận chuyển, tiền dịch vụ. Không cần báo cáo, không cần phân tích sâu, chỉ cần nhìn vào bữa ăn, vào hóa đơn mỗi ngày là đủ thấy áp lực đang dồn về phía ai.
Nhưng điều đáng nói hơn là cách quản lý. Chính sách đưa ra không tạo lực cản, mà dường như chỉ hợp thức hóa đà tăng. Giảm thuế nhưng giá vẫn lên. Điều chỉnh nhưng không kiểm soát được. Khi công cụ điều hành không làm giảm áp lực mà còn để khủng hoảng lan rộng, đó không còn là điều tiết, mà là buông lỏng có hệ thống.
Một nghịch lý rõ ràng đang diễn ra. Khi thuận lợi, lợi ích không chảy về phía người dân. Khi khó khăn, chi phí lập tức đổ xuống vai họ. Người dân trở thành “bộ giảm xóc” cho mọi biến động, còn phần ổn định thì không bao giờ đến lượt.
Nhìn vào đời sống là thấy câu trả lời. Người lao động thắt chặt từng khoản chi. Doanh nghiệp nhỏ co cụm để tồn tại. Trong khi đó, giá xăng vẫn tăng theo một quỹ đạo gần như không có lực cản. Khoảng cách giữa khẩu hiệu và thực tế không còn là cảm nhận, mà là trải nghiệm hàng ngày.
Nếu ngay cả khi miễn thuế mà giá vẫn tăng, nếu mỗi lần điều chỉnh chỉ khiến người dân trả nhiều hơn, thì câu hỏi không thể né tránh là: hệ thống này đang phục vụ ai? Và khi quyền lợi của người dân dần bị bào mòn đến mức gần như bằng không, thì đó không còn là một vấn đề kinh tế đơn thuần, mà là dấu hiệu của một cách quản lý đang đi ngược lại chính những người mà nó phải phục vụ.

Vào ngày 26/3/2026, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Quyết định số 482/QĐ TTg quy định nhiều loại thuế liên quan đến xăng dầu được giảm về 0 trong thời gian khẩn cấp nhằm ổn định thị trường và hỗ trợ kinh tế trong thời gian từ 26/3 đến hết 15/4/2026.
Tuy nhiên, giá xăng RON95-V vào ngày 5/4/2026 vẫn nhảy lên hơn 27.000 đồng/lít, chỉ chưa đầy hai tuần sau khi chính sách có hiệu lực. Khiến người dân vô cùng bức xúc và tự hỏi, chính sách này có thật sự tồn tại hay chỉ là đang che mắt người dân, cho thấy sự sự bất công rõ ràng mà chính sách tưởng như giúp dân lại chẳng giúp gì.
Giảm thì nhỏ giọt mà tăng thì phi mã. Dường như mỗi lần giá xăng nhích lên vài trăm đồng, vận tải, thực phẩm, dịch vụ lập tức nhảy theo, khiến người dân luôn là bên trả giá trọn vẹn. Miễn thuế? Hóa ra chỉ là trò hề, còn hóa đơn thực tế vẫn nghiệt ngã, nhấn thẳng vào túi tiền của dân.
Con số 27.000 đồng/lít hôm nay không phải kỷ lục, nhưng đủ để thấy xăng dầu đã trở thành cỗ máy bòn rút tiền dân. Chính sách miễn thuế hay không, dân vẫn chịu trận, giảm rồi tăng lặp đi lặp lại, biến người dân thành nạn nhân quen thuộc trong trò chơi mà luật chơi nghiêng hẳn về lợi ích thị trường.

Trong khi những khẩu hiệu về “ưu tiên giáo dục” vẫn vang lên đều đặn, thì tại trường Sông Hồng (Phú Thọ), 29 cán bộ, giáo viên lại bị nợ lương suốt gần 20 tháng. Hình ảnh thầy cô phải đi phụ hồ, bán hàng để mưu sinh không chỉ gây xót xa, mà còn là cái tát đau đớn vào mặt hệ thống đang tự hào về "thời kỳ rực rỡ nhất".
Những “nghề tay trái” bất đắc dĩ
Giáo dục được gọi là quốc sách, nhưng ở đây, những người làm nghề dạy học lại phải xoay xở bằng lao động tay chân để tồn tại. Gần hai năm không thu nhập, họ vẫn đứng lớp bằng trách nhiệm và sự gắn bó với học trò. Tuy nhiên, điều này không còn là khó khăn tạm thời, mà là sự bóc lột sức lao động một cách trắng trợn dưới danh nghĩa cơ chế. Khi một thầy giáo phải đi phụ hồ để có tiền mua gạo, lòng tự trọng của nền giáo dục đã bị đổ nát cùng với ngôi trường hoang phế kia.
Câu hỏi về ưu tiên ngân sách
Câu hỏi nhức nhối nhất là: Tại sao một đất nước luôn kêu "thiếu ngân sách" cho lương giáo viên, cho phúc lợi dân sinh, nhưng lại luôn "thừa tiền" cho những thứ vô bổ?
Hàng tỷ đồng nuôi dư luận viên: Chính quyền không tiếc tiền chi cho lực lượng "an ninh mạng" để canh giữ những lời chỉ trích trên Facebook, nhưng lại "quên" chi lương cho những người dạy chữ.
Tượng đài và Cổng chào: Những công trình hàng chục, hàng trăm tỷ đồng mọc lên như nấm từ Bắc chí Nam. Những khối đá vô tri ấy được ưu tiên hơn cả những con người bằng xương bằng thịt đang trực tiếp đào tạo thế hệ tương lai.
Câu chuyện ở trường Sông Hồng cho thấy một khoảng cách rõ rệt giữa nhu cầu thiết yếu của người dân và các ưu tiên trong thực tế. Khi đời sống của giáo viên – những người trực tiếp đào tạo thế hệ tương lai – không được bảo đảm, thì những tuyên bố về phát triển giáo dục khó có thể thuyết phục.
Khi dân sinh bị xếp sau
Thực trạng tại trường Sông Hồng là minh chứng sống động nhất cho việc hệ thống chỉ quan tâm đến sự tồn vong của quyền lực và những biểu tượng phô trương hơn là đời sống thực tế của nhân dân.
Họ cần tượng đài để đánh bóng thành tích.
Họ cần dư luận viên để bảo vệ chế độ.
Họ cần cổng chào để "giải ngân" và kiếm chác.
Nhưng họ không cần giáo viên có bụng no, vì một người thầy đói khát và kiệt quệ sẽ không còn sức để phản kháng hay đòi hỏi quyền lợi?

Sáng 6/4, trên sóng VTV1, người dân lại chứng kiến một “tiết mục văn nghệ quen thuộc”: lễ tuyên thệ của Chủ tịch Quốc hội khóa XVI. Nhân vật trung tâm vẫn là gương mặt không xa lạ – ông Trần Thanh Mẫn. Với tỷ lệ tán thành tuyệt đối 100%, kết quả này có thể được xem là “kỷ lục” vô tiền khoáng hậu trong lịch sử chính trường thế giới, nhưng thực chất chỉ là một trò hề lố bịch của nền chính trị "đảng cử, đảng bầu".
Nếu trong thể thao, việc “vừa đá bóng vừa thổi còi” đã là điều gây tranh cãi, thì trong trường hợp này, vai trò của ông Mẫn dường như còn bao trùm hơn thế:
Người tham gia: trực tiếp ứng cử đại biểu Quốc hội
Người điều phối: tham gia chỉ đạo, giám sát quy trình bầu cử
Người chứng kiến: cùng tập thể đại biểu tham gia biểu quyết
Người tổ chức: góp phần định hình danh sách ứng viên
Người nhận kết quả: bước lên tuyên thệ nhậm chức sau khi “hoàn tất quy trình”
Tất cả tạo nên một quy trình khép kín, vận hành trơn tru đến mức gần như không một khe hở nào cho dân chủ lọt vào.
Điều này cũng đặt ra câu hỏi: Tại sao phải tốn ngân sách khổng lồ cho những kỳ họp "bỏ phiếu kín" khi kết quả đã nằm trong túi quần của các quan chức từ nhiều tháng trước?
Người dân Việt Nam không cần những lời tuyên thệ sáo rỗng dưới lá cờ đỏ. Cái họ cần là một nền dân chủ thực sự, nơi các ứng viên phải đối mặt với những câu hỏi hóc búa từ cử tri, nơi kết quả bầu cử là một ẩn số cho đến phút cuối cùng, và nơi quyền lực không tập trung vào tay một nhóm lợi ích tự biên tự diễn.

Giá xăng vừa “hạ nhiệt” chưa kịp nguội, đã lập tức quay đầu tăng trở lại. Ngày 5/4/2026, RON95-V vượt mốc 27.000 đồng/lít, như một cú nhắc thẳng vào túi tiền rằng mọi đợt giảm giá trước đó chỉ là khoảng nghỉ ngắn, không phải xu hướng.
Người dân chưa kịp điều chỉnh chi tiêu, thì chu kỳ quen thuộc đã lặp lại. Giá xăng nhích lên, mọi thứ lập tức leo theo. Từ vận tải đến thực phẩm, từ quán ăn nhỏ đến chi phí sinh hoạt hàng ngày, tất cả phản ứng nhanh và chính xác. Chỉ có một thứ không bao giờ “nhanh” như vậy: lợi ích quay lại với người dân.
Giảm giá diễn ra nhỏ giọt, dè dặt, như thể phải cân nhắc từng đồng. Nhưng khi tăng, mọi thứ trở nên dứt khoát, đều đặn, không chần chừ. Sự chênh lệch này không còn là cảm giác, mà là quy luật vận hành. Một quy luật mà trong đó, người dân luôn là bên hấp thụ toàn bộ biến động, còn phần “ổn định” lại không bao giờ đến tay họ.
Mốc 27.000 đồng/lít không phải là đỉnh, mà là dấu hiệu. Dấu hiệu của một vòng lặp quen thuộc: hạ nhiệt ngắn hạn để xoa dịu, rồi tăng trở lại như quán tính. Lịch sử giá xăng những năm qua đã cho thấy, những chu kỳ như vậy không phải ngoại lệ, mà là mô hình lặp lại.
Vấn đề không còn nằm ở một lần tăng hay giảm. Vấn đề là cấu trúc vận hành đang khiến mọi rủi ro dồn về phía người dân, còn lợi ích thì bị giữ lại ở nơi khác. Khi giá xăng trở thành công cụ điều tiết mà thiếu minh bạch, nó không chỉ tác động đến kinh tế, mà còn bào mòn niềm tin.
Người dân không có lựa chọn thay thế. Và chính sự không có lựa chọn đó khiến họ trở thành bên phải trả đủ, trả đều, và trả lặp lại. Không sớm thì muộn, vòng xoáy này sẽ lại đi đến một điểm khủng hoảng mới. Chỉ khác là, người phải gánh hậu quả vẫn sẽ là những người đã gánh từ đầu.

- Mai Quốc Ấn -
Mục tiêu GDP được đặt ra như mệnh lệnh của nền kinh tế nước ta. Tuy nhiên, cần tư duy lại về GDP Việt Nam.
GDP quốc gia là tổng giá trị hàng hóa & dịch vụ tạo ra trong phạm vi quốc gia mà ở đó không phân biệt “tổng doanh thu quốc gia” là do người Việt tạo ra hay người nước ngoài tạo ra. Ví dụ như Samsung sản xuất ở Việt Nam và tổng giá trị xuất khẩu tính bằng tỉ đô của họ được tính vào GDP Việt Nam.
Nhiều năm nay, báo đài luôn nhắc về GDP những rất rất rất hiếm nhắc về GNP như là tổng doanh thu của chỉ riêng người Việt tạo ra. Khi không có GNP thì sẽ càng rất rất rất hiếm nhắc đến GNI như là số tiền “thực sự chảy vào túi” người Việt.
Nhìn từ các góc độ này thì doanh nghiệp FDI kiểu Samsung giống như một người thuê cửa hàng kinh doanh (tại Việt Nam). Mảnh đất đặt cửa hàng ấy có thể tạo ra doanh thu cả tỉ đô nhưng tiền cho thuê đất và nhân công chỉ chiếm 12-15% tổng doanh thu thì hiệu suất sử dụng đất vẫn bản chất là “dựa hơi” nước ngoài. Nó có cả những khả năng trả giá khác về môi trường đất nước hay các ứng xử chủ-tớ của doanh nghiệp nước ngoài đối với lao động trong nước.
GNP mới nói lên đất nước có nền sản xuất, thương mại và dịch vụ tốt hay không!
Lấy ví dụ về lực lượng doanh nghiệp Việt Nam trong 3 tháng đầu năm 2026 với trung bình mỗi tháng có hơn 32.000 doanh nghiệp thành lập mới, quay lại hoạt động nhưng cũng có khoảng 30.600 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Với 1.600 doanh nghiệp tăng lên mỗi tháng thì cần đến 625 tháng để đạt được bổ sung thêm 1 triệu doanh nghiệp vào nền kinh tế-mục tiêu năm 2030.
Từ đây đến 2030 là 60 tháng! 60 tháng so với tốc độ thực của 3 tháng đầu năm là chênh nhau đến 565 tháng-một con số khổng lồ!
Đưa vấn đề là để tìm giải pháp! Vậy thì giải pháp nào cho Việt Nam khi số nợ xấu của bất động sản được chuyên gia ngân hàng cảnh báo có thể đến 1 triệu tỉ đồng (bạn không đọc nhầm đâu!). 1 triệu tỉ ấy nếu những năm qua được điều hướng vào khoa học công nghệ, sản xuất thì có thể tạo ra những bước phát triển rất lớn về chất và lượng của nền kinh tế, thay vì làm giàu cho một nhóm người “ăn” chênh lệch địa tô.
Nhà nước đã siết lại nhiều chính sách về đất đai song quán tính của cách nghĩ, cách làm giàu (rất xổi) từ đất đai đâu dễ gì mất đi. Sự trang bị kiến thức về khoa học công nghệ và sản xuất cũng đâu dễ gì có được và có được sâu sắc trong thời gian ngắn. Muốn điều hướng dòng tiền quốc gia từ một nhóm “ăn” chênh lệch địa tô vốn có thế lực và cũng có luôn cả sự duy ý chí, hành xử kiểu trọc phú sang những lĩnh vực đòi hỏi kiến thức sâu rộng, sự kiên trì nghiên cứu, kiên nhẫn ứng dụng cũng nào có dễ dàng?!
Và càng như thế, càng cần tư duy lại về mục tiêu GDP 2 con số mà trong đó GNP, GNI của Việt Nam thực chất chiếm bao nhiêu bằng chính công nghệ tự chủ của người Việt để điều chỉnh chính sách.
Không có lõi phát triển GNP, GNI thì Việt Nam càng phát triển GDP mạnh bao nhiêu càng đưa đất nước giống người khổng lồ trên đôi chân đất sét bấy nhiêu…