Một chiến dịch tình báo đặc biệt của Hoa Kỳ vừa được hé lộ, cho thấy sự tiến hóa rõ rệt trong nghệ thuật nghi binh của CIA, từ mô hình dựng vỏ bọc kéo dài nhiều tháng trong thập niên 1980 đến chiến tranh thông tin thời gian thực ngay giữa chiến trường hiện đại.
Lần gần nhất CIA thực hiện một chiến dịch nghi binh để đưa người Mỹ ra khỏi Iran là vào Ngày 28 tháng 1 năm 1980, trong chiến dịch mang tên Argo. Khi đó, cơ quan này đã dựng nên một công ty sản xuất phim giả, đăng quảng cáo trên tạp chí Variety, in danh thiếp và đưa 6 nhà ngoại giao rời khỏi Iran dưới vỏ bọc một đoàn làm phim khoa học viễn tưởng.
Toàn bộ kế hoạch mất nhiều tháng chuẩn bị để bảo đảm câu chuyện đủ thuyết phục qua các trạm kiểm soát trong bối cảnh cách mạng.
Bốn mươi sáu năm sau, cùng một nguyên tắc nghi binh được áp dụng, nhưng với tốc độ và phương thức hoàn toàn khác. Theo các nguồn tin từ chính quyền Tổng thống Trump, vào Ngày 3 tháng 4 năm 2026, CIA đã triển khai một chiến dịch đánh lạc hướng ngay trong lòng Iran, phát tán các thông tin sai lệch rằng viên sĩ quan F-15E bị bắn hạ đã được tìm thấy và đang được di chuyển trên mặt đất để triệt xuất khỏi quốc gia này.
Các báo cáo cho biết CIA đã sử dụng những “tín hiệu giả lập” để khiến lực lượng Iran tin rằng mục tiêu đã được di chuyển qua nhiều vị trí khác nhau. Một số nguồn còn cho rằng có cả một kịch bản nghi binh trên biển, với hình ảnh một “tàu ma” nhằm thu hút sự chú ý của lực lượng duyên hải Iran vào một hướng hoàn toàn sai lệch.
Trong khi đó, lực lượng IRGC, dân quân Basij và các nhóm địa phương, bị cuốn vào các dấu vết giả, tiến hành truy lùng theo những thông tin sai lệch. Phần thưởng $60,000 được treo cho việc bắt giữ càng làm gia tăng cường độ truy lùng, nhưng cũng khiến hệ thống này dễ bị thao túng bởi thông tin giả.
Trong thực tế, viên sĩ quan hệ thống vũ khí Hoa Kỳ không hề ở những vị trí mà Iran đang truy tìm. Ông ẩn náu trong một khe đá trên sườn núi cao khoảng 7,000 feet tại dãy Zagros, với vũ khí cá nhân, thiết bị định vị mã hóa và kỹ năng sinh tồn SERE, chờ lực lượng giải cứu tiếp cận.
Các nguồn tin cho biết CIA đã sử dụng những năng lực được mô tả là “đặc biệt và tinh vi,” xác nhận danh tính mục tiêu, bảo đảm tín hiệu không phải bẫy, và chuyển tọa độ chính xác về trung tâm chỉ huy tại Tòa Bạch Ốc. Ngay sau đó, một chuỗi hành động được kích hoạt: trong vòng 8 giờ, phi cơ Hoa Kỳ lên đường; trong vòng 12 giờ, lực lượng đặc nhiệm đã có mặt trên lãnh thổ Iran.
Chiến dịch nghi binh không làm tê liệt hoàn toàn phản ứng của Iran. Lực lượng IRGC vẫn tiến gần khu vực thực, và một cuộc giao tranh đã xảy ra. Hai phi cơ vận tải của Hoa Kỳ phải bị phá hủy tại chỗ để tránh rơi vào tay đối phương. Tuy nhiên, yếu tố quyết định nằm ở thời gian mà chiến dịch nghi binh đã tạo ra.
Những thông tin giả không cần đánh lừa toàn bộ hệ thống Iran, mà chỉ cần làm chậm đủ số đơn vị trong khoảng thời gian đủ dài. Chính những giờ phút đó đã tạo ra khoảng trống để lực lượng đặc nhiệm, bao gồm SEAL Team 6, tiếp cận mục tiêu, bảo đảm an ninh khu vực và hoàn tất triệt xuất trước khi vòng vây khép lại.
So với chiến dịch Argo năm 1980, nơi cần nhiều tháng chuẩn bị để đưa 6 người qua một phi trường, chiến dịch lần này chỉ mất vài giờ để giải cứu một quân nhân từ vùng núi sâu trong lãnh thổ địch, cách xa khoảng 200 dặm trong bối cảnh chiến tranh đang diễn ra. Nghệ thuật nghi binh đã chuyển từ việc dựng một “câu chuyện lớn” sang việc bơm thông tin sai lệch trực tiếp vào mạng lưới đối phương theo thời gian thực.
Nguyên tắc vẫn không thay đổi: tạo ra một thực tại mà đối phương tin tưởng trong một khoảng thời gian đủ để hoàn tất nhiệm vụ. Trong chiến dịch này, lực lượng Iran truy đuổi những mục tiêu không tồn tại, trong khi mục tiêu thực sự được xác định và triệt xuất.
Khi Iran nhận ra sự thật, lực lượng đặc nhiệm Hoa Kỳ đã hoàn tất nhiệm vụ. Viên sĩ quan đã được đưa lên phi cơ và chuyển đến Kuwait, nơi Tổng thống Trump xác nhận ông sẽ hồi phục hoàn toàn.
Chiến dịch này không chỉ là một cuộc giải cứu, mà còn là minh chứng cho sự kết hợp giữa tình báo, nghi binh và hành động quân sự ở cấp độ cao nhất, đánh dấu một bước phát triển mới trong chiến tranh hiện đại.