Ông Trump tung chiến lược "cây gậy và củ cà rốt" để khuất phục Iran: Canh bạc nguy hiểm có thể khiến Trung Đông nổ tung

[PinaColada]

Với chiến lược "cây gậy và củ cà rốt" quen thuộc, một mặt, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố gia hạn thêm 10 ngày tạm dừng các cuộc không kích nhằm vào các cơ sở năng lượng trọng yếu của Iran. Mặt khác, các động thái điều động quân đội Mỹ tới khu vực Vùng Vịnh vẫn tiếp diễn.

Tổng thống Trump đang chơi một canh bạc liều lĩnh với Iran. Ảnh minh họa: Financial Times

Theo PakTribune, những phản ứng đan xen này cho thấy Washington đang luân phiên giữa nhượng bộ và gây sức ép cứng rắn đối với Iran.

“Cây gậy và củ cà rốt” là một công thức ngoại giao truyền thống, kết hợp giữa lợi ích và sức ép – thậm chí là đe dọa quân sự – nhằm kiểm soát đối phương. Cách tiếp cận của Mỹ, vừa nới lỏng trừng phạt vừa đe dọa gây thiệt hại nghiêm trọng, được xem là một phương thức nhằm buộc Iran thay đổi hành vi.

Tuy nhiên, hiệu quả của chiến lược này vẫn gây tranh cãi lớn, khi nhiều bằng chứng cho thấy nó chỉ phát huy tác dụng trong ngắn hạn hơn là mang lại hòa bình và ổn định lâu dài.

Sự nghi ngờ về thiện chí của Mỹ cùng lập trường cứng rắn của Iran không dễ bị xóa bỏ chỉ bằng chiến lược “cây gậy và củ cà rốt”. Dù vậy, cách tiếp cận này có thể mở ra một khoảng không gian cho các cuộc đàm phán ngoại giao, hướng tới một dạng ổn định nhất định trong khu vực, PakTribune bình luận.

Theo các chuyên gia, “củ cà rốt” cần đủ hấp dẫn – chẳng hạn như thừa nhận quyền tự vệ của Iran và dỡ bỏ trừng phạt – để không bị coi là thao túng, mà trở thành động lực thực sự khiến Tehran cân nhắc tuân thủ một phần hoặc toàn bộ yêu cầu. Ngược lại, “cây gậy” – tức các biện pháp cưỡng ép và sử dụng vũ lực – phải đủ mạnh, đáng tin cậy và mang tính trừng phạt cao. Thực tế cho thấy, nếu việc triển khai thiếu nhất quán, hậu quả có thể rất tiêu cực.

Mức độ thiếu tin cậy sâu sắc giữa Mỹ và Iran khiến bất kỳ hành động cưỡng ép nào cũng có thể khiến tình hình leo thang trở lại. Ngược lại, nếu quá phụ thuộc vào nhượng bộ, Mỹ có thể làm suy yếu vị thế đàm phán và thu hẹp khả năng gây sức ép lên Iran. Về phía Tehran, điều này có thể tạo ra cảm giác bị bóp nghẹt chiến lược, ảnh hưởng đến những nguyên tắc cốt lõi như chủ quyền và độc lập.

Một số nhà phân tích cho rằng, chìa khóa nằm ở việc kết hợp khéo léo hai yếu tố này – vừa duy trì sức ép chiến lược, vừa mở cửa đối thoại – nhằm đạt được kết quả tích cực mà không đẩy xung đột đi xa hơn.

Sau một tháng không kích dữ dội và các cuộc tấn công bằng tên lửa nhưng không đạt đột phá, các quốc gia vùng Vịnh và cộng đồng quốc tế vẫn đang lo ngại nguy cơ leo thang. Khoảng cách giữa tuyên bố ngoại giao và thực tế trên chiến trường ngày càng lớn, khi mỗi đòn tấn công đều làm gia tăng căng thẳng và khiến triển vọng hòa bình thêm xa vời.

Nếu các nỗ lực đàm phán thất bại, cuộc chiến có nguy cơ bước sang một giai đoạn nguy hiểm hơn, với khả năng lan rộng thành xung đột khu vực. Căng thẳng Mỹ–Iran đã gây ra những lo ngại toàn cầu về kinh tế do gián đoạn thương mại năng lượng. Và nếu bạo lực tiếp tục leo thang, mức độ tàn phá sẽ càng nghiêm trọng.

Trong bối cảnh đó, nếu các bên liên quan bỏ lỡ cơ hội mong manh cho đối thoại, một vòng xoáy hỗn loạn kéo dài có thể bao trùm Tây Á, đặc biệt là Trung Đông..

Vietbf @ Sưu tầm