Chuyến thăm khó xử của Thủ tướng Nhật đến Mỹ giữa chiến sự ở Iran

[Cupcake01]

Trong những ngày qua, Tổng thống Trump chỉ trích các đồng minh vì hờ hững với lời kêu gọi của Mỹ về việc hỗ trợ chiến dịch quân sự của Mỹ - Israel tại Iran. Nhà lãnh đạo Mỹ sau đó nói rằng Washington không cần bất kỳ sự trợ giúp nào nữa. Tuy nhiên, ông Trump vẫn thúc đẩy việc triển khai thêm tàu để rà phá thủy lôi và hộ tống tàu chở dầu qua eo biển Hormuz, nơi giao thông hàng hải đang bị tắc nghẽn.

Tổng thống Trump sẽ tiếp đón Thủ tướng Takaichi tại Nhà Trắng vào ngày 19/3, trong chuyến thăm đã được lên kế hoạch từ lâu, nhằm củng cố quan hệ an ninh và kinh tế giữa hai quốc gia đồng minh.

Thủ tướng Takaichi đang nỗ lực đưa Nhật Bản rời xa hiến pháp hòa bình mà Washington áp đặt từ sau Thế chiến II, nhưng do cuộc chiến với Iran không được lòng dư luận, bà cho đến nay vẫn chưa nhận lời hỗ trợ Mỹ ở eo biển Hormuz.

Ngày 16/3, bà Takaichi phát biểu trước Quốc hội Nhật Bản, rằng Tokyo chưa nhận được yêu cầu chính thức từ Mỹ, nhưng đang xem xét mức độ có thể hành động trong giới hạn của hiến pháp.

“Đây đột nhiên trở thành một chuyến thăm rất nhạy cảm đối với bà Takaichi. Bà ấy hy vọng sẽ tác động đến ông Trump trong chuyến thăm Trung Quốc. Thay vào đó, bà ấy sẽ trở thành đồng minh đầu tiên phải phản hồi yêu cầu hỗ trợ của ông Trump tại Trung Đông”, ông Chris Johnstone - cựu quan chức Nhà Trắng hiện là đối tác tại hãng tư vấn Asia Group, đánh giá.

Ông Trump đã dành nhiều lời khen ngợi tới bà Takaichi trong chuyến thăm Tokyo, sau khi bà trở thành nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản vào năm ngoái. Các quan chức Nhật Bản cho biết, trong chuyến thăm lần này, bà sẽ nhắc tổng thống Mỹ về vấn đề Đài Loan (Trung Quốc), trước khi ông Trump đến Bắc Kinh.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump đã hoãn kế hoạch đến Trung Quốc để gặp Chủ tịch Tập Cận Bình.

Ngày 18/3, các cơ quan tình báo Mỹ khiến bà Takaichi thêm khó xử khi cho rằng những phát biểu mà bà đưa ra cuối năm ngoái về Đài Loan là “sự thay đổi đáng kể” đối với một lãnh đạo Nhật Bản.

Thủ tướng Takaichi khẳng định lập trường của bà phù hợp với chính sách lâu nay của Nhật Bản.

Cân nhắc phản hồi

Trong cuộc gặp với ông Trump, bà Takaichi có thể phải tìm cách xoa dịu yêu cầu về việc đưa tàu chiến đến Trung Đông.

Tokyo cũng dự đoán ông Trump sẽ đề nghị Nhật Bản sản xuất hoặc cùng sản xuất tên lửa, để bù đắp kho vũ khí Mỹ bị suy giảm do chiến tranh với Iran và cuộc xung đột ở Ukraine. Các nguồn tin Chính phủ Nhật Bản cho biết Tokyo vẫn đang cân nhắc cách phản hồi.

Khác với Mỹ, Nhật Bản có quan hệ ngoại giao với Iran, và đây là một kênh ngoại giao tiềm năng nếu có nỗ lực chấm dứt chiến tranh, dù nỗ lực trung gian trước đây của Nhật Bản vào năm 2019 không thành công.

Trong chuyến thăm, bà Takaichi dự kiến sẽ thông báo với ông Trump rằng Nhật Bản dự định tham gia sáng kiến phòng thủ tên lửa Vòm vàng (Golden Dome), nhằm phát hiện, theo dõi và có thể đánh chặn các mối đe dọa từ quỹ đạo.

Khi được hỏi, rằng vấn đề hỗ trợ Mỹ trong cuộc chiến với Iran sẽ được đề cập ra sao trong cuộc gặp của ông Trump với bà Takaichi, một quan chức Nhà Trắng từ chối bình luận, chỉ cho biết hai nhà lãnh đạo sẽ thảo luận việc triển khai thỏa thuận thương mại đã ký năm 2025.

“Họ cũng sẽ thảo luận về năng lượng, chuỗi cung ứng an toàn, các vấn đề an ninh khu vực, hợp tác song phương trong khoa học - công nghệ và quốc phòng”, vị quan chức nói.

Bà Takaichi dự kiến sẽ công bố đợt đầu tư mới của Nhật Bản vào các dự án tại Mỹ, theo cam kết đầu tư 550 tỷ USD để đổi lấy việc giảm thuế quan.

Theo nguồn tin nắm rõ kế hoạch cuộc gặp, Nhật Bản có thể cam kết khoảng 60 tỷ USD trong đợt đầu tư thứ hai, tập trung vào khoáng sản quan trọng và năng lượng, sau khi đã cam kết 3 dự án trị giá 36 tỷ USD.