Giới lãnh đạo Iran lộ rạn nứt nguy hiểm giữa cuộc chiến với Mỹ, Israel

[pizza]

Hệ thống lãnh đạo của Iran đang xuất hiện những dấu hiệu rạn nứt nghiêm trọng khi đất nước này phải hứng chịu các cuộc tấn công liên tiếp từ Mỹ và Israel. Căng thẳng nội bộ giữa phe cứng rắn và phe thực dụng ngày càng lộ rõ, đặc biệt sau tranh cãi liên quan đến tuyên bố của Tổng thống Masoud Pezeshkian về việc Iran sẽ không tấn công các nước vùng Vịnh thêm nữa, theo Reuters.

Hội đồng lãnh đạo Iran trong cuộc họp ngày 1/3: Chánh án Tòa án tối cao Iran Gholam Hossein Mohseni Ejei, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Ayatollah Alireza Arafi - một luật gia thành viên của Hội đồng Giám hộ. Ảnh: Đài truyền hình nhà nước Iran Press TV công bố ngày 1/3.

Những bất đồng trong giới cầm quyền Iran vốn từ lâu bị che giấu dưới quyền lực gần như tuyệt đối của lãnh tụ tối cao Ali Khamenei. Tuy nhiên, sau khi ông Khamenei bị sát hại cách đây một tuần bởi cuộc không kích của Mỹ và Israel, các mâu thuẫn bên trong hệ thống chính trị của Iran bắt đầu bộc lộ rõ ràng hơn.

Theo các nguồn tin thân cận với giới lãnh đạo Iran, các cuộc không kích liên tục đã khiến chính quyền Tehran chịu áp lực chưa từng có. Trong bối cảnh đó, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đang nắm vai trò lớn hơn trong việc hoạch định chiến lược quân sự, dù nhiều chỉ huy cấp cao của lực lượng này đã thiệt mạng trong các đợt tấn công của Mỹ và Israel.

Một dấu hiệu cho thấy sự căng thẳng trong nội bộ là việc giới giáo sĩ Iran đang thúc đẩy quá trình chọn người kế nhiệm lãnh tụ tối cao diễn ra nhanh hơn. Quyết định có thể được đưa ra trong thời gian rất gần, nhưng vẫn chưa rõ người kế nhiệm có đủ uy tín để kiểm soát các phe phái trong hệ thống hay không.

Một trong những ứng viên được nhắc đến nhiều là Mojtaba Khamenei, con trai của lãnh tụ tối cao quá cố. Ông được cho là có sự ủng hộ của Vệ binh Cách mạng và bộ máy quyền lực thân cận với cha mình. Tuy nhiên, ông Mojtaba bị đánh giá là thiếu kinh nghiệm và có vị thế thấp hơn nhiều giáo sĩ cấp cao khác, đồng thời không được phe cải cách và ôn hòa trong hệ thống ủng hộ.


Trong khi đó, tranh cãi lớn đã bùng lên sau khi Tổng thống Pezeshkian xin lỗi các nước vùng Vịnh về các cuộc tấn công trước đó và cam kết hạn chế những hành động tương tự. Tuyên bố này nhanh chóng vấp phải phản ứng dữ dội từ các nhân vật bảo thủ.

Giáo sĩ và nghị sĩ theo đường lối cứng rắn Hamid Rasai đã công khai chỉ trích tổng thống trên mạng xã hội, cho rằng lập trường của ông là “yếu kém, thiếu chuyên nghiệp và không thể chấp nhận”.

Sau áp lực từ các phe cứng rắn và lực lượng Vệ binh Cách mạng, ông Pezeshkian sau đó đã phải điều chỉnh tuyên bố của mình, bỏ phần xin lỗi khi đăng lại thông điệp trên mạng xã hội. Nhiều nhà quan sát coi đây là một bước lùi đáng chú ý.

Theo các nguồn tin, dù toàn bộ giới lãnh đạo Iran đều thống nhất trong việc bảo vệ chế độ Cộng hòa Hồi giáo trước các cuộc tấn công từ bên ngoài, những bất đồng lớn đang tồn tại về chiến lược và cách thức đối phó với cuộc chiến.

Trong hệ thống chính trị đặc biệt của Iran, tổng thống và chính phủ được bầu cử nhưng vẫn phải chịu sự lãnh đạo tối cao của lãnh tụ tinh thần. Trong 36 năm cầm quyền, ông Khamenei thường giữ vai trò trọng tài giữa các phe phái, cho phép họ tranh luận nhưng cuối cùng vẫn phải tuân theo quyết định của ông.

Sau khi ông qua đời, quyền lực tạm thời được chuyển cho một hội đồng lãnh đạo gồm Tổng thống Pezeshkian, người đứng đầu ngành tư pháp Iran và một giáo sĩ từ Hội đồng Giám hộ. Tuy nhiên, ngay cả trong cơ cấu lãnh đạo tạm thời này cũng đã xuất hiện bất đồng.

Chẳng hạn, Chánh án tư pháp Gholamhossein Mohseni-Ejei tuyên bố, Iran sẽ tiếp tục tấn công mạnh vào các mục tiêu tại những quốc gia bị cho là hỗ trợ các cuộc tấn công nhằm vào Tehran - lập trường cứng rắn trái ngược với thông điệp hòa dịu hơn của tổng thống.

Theo các nhà phân tích, sự chia rẽ trong nội bộ lãnh đạo Iran có thể trở nên sâu sắc hơn nếu chiến sự tiếp tục kéo dài, đặc biệt khi nước này phải đối mặt đồng thời với áp lực quân sự từ bên ngoài và cuộc đấu tranh quyền lực ở cấp cao nhất.

Vietbf @ Sưu tầm