Ả-rập Xê-út âm thầm vận động Mỹ ra tay với Iran?

[goodidea]

Nhiều đánh giá tình báo Mỹ cho rằng Iran không gây ra mối đe dọa cận kề nào với Mỹ, nhưng các đồng minh của Washington ở khu vực cho rằng đây là thời điểm phải ra tay, bài viết của Washington Post khẳng định.



Tổng thống Donald Trump đã phát động cuộc tấn công quy mô lớn vào Iran ngày 28/2, sau nhiều tuần Israel và Ả-rập Xê-út tích cực vận động Washington, Washington Post dẫn lời 3 người nắm được tình hình cho biết.

Theo các nguồn tin, Thái tử Ả-rập Xê-út Mohammed bin Salman đã thực hiện nhiều cuộc điện đàm riêng với ông Trump trong tháng qua để vận động Mỹ tấn công, dù về mặt công khai vẫn ủng hộ giải pháp ngoại giao. Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tiếp tục kêu gọi Mỹ không kích Iran, vì điều mà ông coi là mối đe dọa sống còn đối với đất nước mình.

Nỗ lực kết hợp này đã góp phần khiến ông Trump ra lệnh tiến hành chiến dịch không kích lớn nhằm vào giới lãnh đạo và quân đội Iran, khiến Đại giáo chủ Khamenei và nhiều quan chức cấp cao khác của Iran thiệt mạng.

Cuộc tấn công diễn ra bất chấp các đánh giá tình báo Mỹ cho rằng lực lượng Iran khó có thể gây ra mối đe dọa tức thì đối với lãnh thổ Mỹ trong vòng 1 thập niên tới. Đây cũng là bước ngoặt sau nhiều thập niên Mỹ thực hiện chính sách kiềm chế, tránh lật đổ chính quyền của một quốc gia hơn 90 triệu dân. Đồng thời, nó đánh dấu sự thay đổi mạnh mẽ trong lựa chọn của nhà lãnh đạo Mỹ, vì trước đây ông Trump thích kiểu hành động trên phạm vi hẹp hơn.

Giờ đây, ông Trump phải chấp nhận rủi ro trong “canh bạc” ông lựa chọn, rằng một chiến dịch quân sự lớn từ trên không có thể đạt được các mục tiêu chính trị trên thực địa.

“Không tổng thống nào sẵn sàng làm điều tôi sẵn sàng làm tối nay. Giờ các bạn có một tổng thống mang đến cho các bạn điều các bạn muốn, hãy xem các bạn phản ứng thế nào”, ông Trump nói với người dân Iran trong video được đăng khi bom Mỹ đang trút xuống các mục tiêu trên khắp Iran.

Ả-rập Xê-út tích cực vận động Mỹ từ khi đặc phái viên tổng thống Steve Witkoff và con rể Jared Kushner của ông Trump vẫn tích cực theo đuổi đàm phán với giới lãnh đạo Iran về chương trình hạt nhân và tên lửa của nước này.

Khi các cuộc đàm phán tiếp diễn, Riyadh ra tuyên bố - sau cuộc điện đàm giữa Thái tử Mohammed và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian - rằng ông sẽ không cho phép không phận hoặc lãnh thổ Ả-rập Xê-út được sử dụng để tấn công Iran.

Tuy nhiên, trong các cuộc trao đổi với quan chức Mỹ, Thái tử cảnh báo rằng Iran sẽ trở nên mạnh hơn và nguy hiểm hơn nếu Mỹ không ra tay ngay lúc này, khi Washington đã triển khai lực lượng quân sự lớn nhất tại Trung Đông kể từ cuộc xâm lược Iraq năm 2003.

Sau cuộc tấn công đầu tiên của Mỹ hôm 28/3, Iran đã tấn công Ả-rập Xê-út. Riyadh ra tuyên bố giận dữ lên án hành động này và kêu gọi cộng đồng quốc tế thực hiện “mọi biện pháp cần thiết và quyết đoán” để đối phó với Iran.

Trong bài phát biểu ngày 28/3, ông Trump nhắc lại vụ bắt giữ 52 con tin Mỹ tại đại sứ quán ở Tehran thời Cách mạng Hồi giáo năm 1979, vụ đánh bom năm 1983 khiến 241 binh sĩ Mỹ thiệt mạng ở Beirut, và vụ tấn công năm 2000 nhằm vào tàu khu trục USS Cole, dù Mỹ từ lâu quy trách nhiệm cho al-Qaeda.

Ông Trump nói rằng Mỹ đối mặt với “những mối đe dọa cận kề” từ chính quyền Iran và cáo buộc Tehran tiếp tục theo đuổi vũ khí hạt nhân cũng như tên lửa tầm xa có thể vươn tới lãnh thổ Mỹ.

Tuy nhiên, các tuyên bố này không có cơ sở vững chắc. Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế cho biết không có bằng chứng Iran đã tái khởi động chương trình làm giàu uranium hoặc có kế hoạch chế tạo bom. Năm ngoái, Cơ quan tình báo quốc phòng Mỹ cho biết họ không ghi nhận dấu hiệu Iran phát triển tên lửa đạn đạo liên lục địa; và họ sẽ cần khoảng 1 thập niên nếu quyết định làm điều đó.

Thượng nghị sĩ Mark R. Warner - thành viên Dân chủ cao cấp tại Ủy ban Tình báo Thượng viện, đặt câu hỏi: “Mối đe dọa cận kề đối với nước Mỹ là gì? Tôi không biết câu trả lời”.

VietBF@sưu tập