Phi hành gia phải trở về Trái Đất sớm lần đầu lên tiếng

[troopy]

Phi hành gia kỳ cựu của NASA Mike Fincke xác nhận ông là thành viên phi hành đoàn gặp “sự cố y tế” dẫn đến việc phải rời Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) sớm vào tháng trước.


Phi hành đoàn Crew-11 xuất phát từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida vào tháng 8/2025. Ảnh: Anadolu Agency/Getty Images

Ông Fincke cùng các đồng nghiệp, gồm phi hành gia NASA Zena Cardman, ông Kimiya Yui thuộc Cơ quan Thám hiểm Không gian Nhật Bản (JAXA) và phi hành gia Oleg Platonov của Cơ quan Vũ trụ Liên bang Nga (Roscosmos), đã trở về Trái Đất vào giữa tháng 1. Hiện trên ISS còn lại 3 phi hành gia.

Việc nhóm trở về đột ngột đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử NASA phải rút ngắn một nhiệm vụ vận hành ISS vì lý do sức khỏe. Thời điểm đó, cơ quan này không công bố danh tính phi hành gia gặp vấn đề cũng như tình trạng cụ thể.

Ngoài việc xác nhận mình là người gặp vấn đề sức khỏe, ông Fincke không cung cấp thêm chi tiết. Theo Đài CNN ngày 25/2, phi hành gia này cho biết: “Tôi đã gặp sự cố y tế cần sự chăm sóc ngay lập tức từ các đồng đội tuyệt vời của mình. Nhờ phản ứng nhanh chóng của họ và sự hướng dẫn của các bác sĩ từ dưới mặt đất, tình trạng của tôi đã nhanh chóng ổn định”.

Ông Fincke cho biết NASA đã quyết định đưa cả phi hành đoàn trở về Trái Đất nhằm tận dụng “các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh y tế tiên tiến không có sẵn trên trạm vũ trụ”.

ISS được trang bị thiết bị y tế, song không có đầy đủ các phương tiện như tại một phòng cấp cứu thông thường.

Trong suốt hành trình trở về, NASA cho biết phi hành gia gặp vấn đề sức khỏe ở trong tình trạng ổn định. Tuy nhiên, đến nay chưa rõ sự cố này có phải là tình huống khẩn cấp đe dọa tính mạng hay không, hoặc các đồng đội đã xử lý cụ thể ra sao.

NASA có chính sách lâu nay về bảo mật thông tin y tế cá nhân của phi hành gia. Thông tin liên quan đến tác động của chuyến bay vũ trụ đối với cơ thể con người hoặc các vấn đề y tế phát sinh trong nhiệm vụ thường được công bố trong khuôn khổ các nghiên cứu khoa học rộng hơn.

Các nghiên cứu học thuật trước đây từng đề cập đến những tình trạng như hội chứng thích nghi không gian, biểu hiện bằng nôn mửa và chóng mặt mà nhiều phi hành gia gặp phải trong những giờ đầu ở môi trường vi trọng lực, cũng như một số vấn đề y tế khác trong không gian, gồm sưng dây thần kinh thị giác và cục máu đông. Tuy nhiên, các nghiên cứu này thường không nêu tên cá nhân cụ thể.

Sau khi Phi hành đoàn 11 trở về, bốn phi hành gia đã tham dự họp báo tại Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA ở Houston. Khi đó, các thành viên từ chối tiết lộ danh tính người gặp vấn đề sức khỏe, song cho biết họ không coi việc trở về là tình huống khẩn cấp và nhận định sự cố cho thấy quá trình huấn luyện, chuẩn bị của NASA đã giúp bảo đảm chuyến trở về an toàn.

Phát biểu tại cuộc họp báo ngày 21/1, ông Fincke nhấn mạnh: “Cách chúng tôi xử lý mọi việc từ đầu đến cuối, từ các hoạt động thông thường cho đến hoạt động bất ngờ này, thực sự là sự chuẩn bị tốt cho các cuộc thám hiểm trong tương lai”.

Sự cố y tế bất ngờ cũng kéo theo hàng loạt điều chỉnh, trong đó NASA hủy kế hoạch đi bộ ngoài không gian, sắp xếp lại lịch trình đưa phi hành đoàn về Trái Đất và đẩy nhanh việc phóng tàu vũ trụ tiếp theo đưa các phi hành gia khác lên ISS.

Ông Fincke cho biết hiện đang trong tình trạng sức khỏe tốt và tiếp tục quá trình phục hồi sau chuyến bay tại Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA ở Houston. Phi hành gia này bày tỏ: “Du hành vũ trụ là một đặc ân đáng kinh ngạc, và đôi khi nó nhắc nhở chúng ta rằng chúng ta chỉ là con người. Cảm ơn tất cả các bạn vì sự ủng hộ”.

VietBF@sưu tập