Cảnh báo 5 thói quen tàn phá thận còn hơn rượu bia, có người 26 tuổi đã phải chạy thận

[PinaColada]

Ở tuổi 26, anh Trần – một shipper tại Đài Loan (Trung Quốc) không thể ngờ mình lại nhận chẩn đoán suy thận giai đoạn 5. Với người đàn ông còn trẻ, độc thân và kinh tế khó khăn, việc phải chạy thận cả đời chẳng khác nào một bản án nặng nề.
Làm nghề giao hàng, anh Trần quen với guồng quay tất bật từ sáng đến tối muộn, nhiều hôm làm xuyên đêm để tăng thu nhập. Anh tự tin mình sống khá “lành mạnh”: không rượu bia, không thuốc lá, không bệnh nền. Nhưng anh lại có một thói quen khó bỏ – uống trà sữa mỗi ngày.

Một ly buổi trưa để tỉnh táo, một ly buổi chiều để chống mệt. Vào những ngày bận rộn, anh thậm chí thay luôn bữa ăn bằng một ly lớn vì “vừa no, vừa tiết kiệm thời gian lẫn tiền bạc”, lại không cần uống thêm nước.

Sau giờ làm, anh gần như dán mắt vào điện thoại: xem video ngắn, lướt mạng xã hội, trò chuyện, chơi game. Dù tan ca lúc nào, phải sau 2h sáng anh mới ngủ. Sáng hôm sau lại dậy sớm tiếp tục công việc, nếu uể oải thì gọi thêm ly trà sữa đậm vị để tỉnh ngủ.

Khoảng nửa năm trước, cơ thể anh bắt đầu phát tín hiệu cảnh báo: mặt và mí mắt sưng nhẹ vào buổi sáng, người nặng nề, nhanh mệt, đi tiểu khó hơn. Nhưng anh cho rằng đó là do đặc thù nghề nghiệp, cố thêm vài năm nữa rồi nghỉ thì sức khỏe sẽ hồi phục.

Cho đến một đêm, sau ca giao hàng dài, anh đột ngột khó thở dữ dội, cảm giác như có vật đè lên ngực. Người bạn cùng phòng – vốn đã nhận thấy anh có nhiều biểu hiện bất thường lập tức đưa anh vào cấp cứu.

Kết quả khiến tất cả sững sờ: chức năng thận gần như suy kiệt hoàn toàn. Urê trong máu tăng cao gây phù phổi cấp, anh phải đặt nội khí quản và lọc máu khẩn cấp ngay trong đêm.

Bác sĩ chuyên khoa thận Hung Yung-hsiang cho biết, các xét nghiệm cho thấy anh đã có protein niệu từ lâu – dấu hiệu tổn thương cầu thận mạn tính nhưng chưa từng phát hiện. Việc thức khuya kéo dài, nhịn tiểu thường xuyên và sử dụng đồ uống nhiều đường gần như mỗi ngày đã đẩy nhanh quá trình suy thận âm thầm.

Sau khi qua cơn nguy kịch, anh Trần được thông báo mắc suy thận giai đoạn 5 và phải lọc máu suốt đời. Anh bật khóc, nói rằng mình luôn tránh rượu bia vì sợ hại gan, hại thận, nhưng cuối cùng lại mắc phải những thói quen tưởng vô hại mà tàn phá thận còn nặng nề hơn.

5 thói quen “phá thận” âm thầm
Theo bác sĩ Hung Yung-hsiang, nhiều người cũng có quan niệm sai lầm như anh Trần. Rượu bia có thể gây mất nước, tăng huyết áp và acid uric, lâu dài làm tổn thương thận. Tuy nhiên, những thói quen dưới đây còn nguy hiểm không kém, thậm chí âm thầm hơn:

1. Thức khuya kéo dài
Ngủ không đủ khiến huyết áp và chuyển hóa rối loạn, gia tăng viêm toàn thân. Cầu thận bị quá tải lâu ngày sẽ suy giảm khả năng lọc.

2. Uống nhiều đồ ngọt
Fructose trong trà sữa, nước ngọt làm tăng acid uric, gây tổn thương ống thận và thúc đẩy bệnh thận do tiểu đường ở người trẻ.

3. Nhịn tiểu thường xuyên
Giữ nước tiểu quá lâu làm tăng nguy cơ nhiễm trùng tiết niệu. Nếu vi khuẩn lan ngược lên thận nhiều lần, có thể dẫn đến viêm và tổn thương mạn tính.

4. Ăn quá mặn
Muối làm tăng huyết áp, gây xơ hóa mạch máu thận. Đáng chú ý, nhiều thực phẩm chế biến sẵn chứa lượng natri cao dù không có vị quá mặn.

5. Lạm dụng thuốc giảm đau
Nhóm NSAID có thể làm giảm lưu lượng máu đến thận. Dùng kéo dài dễ gây suy thận cấp hoặc làm trầm trọng thêm bệnh thận mạn.

Ngoài ra, béo phì, hút thuốc, uống quá ít nước và kiểm soát đường huyết kém cũng làm tăng nguy cơ suy thận.

5 dấu hiệu sớm không nên bỏ qua
Bác sĩ Hung cảnh báo, thận có khả năng “chịu đựng” rất tốt. Khi xuất hiện khó thở, phù nhiều hay mệt mỏi rõ rệt, chức năng thận có thể đã mất hơn 70%. Vì vậy, cần đặc biệt lưu ý những biểu hiện sớm như:

- Phù nhẹ ở mặt, nhất là buổi sáng

- Nước tiểu nhiều bọt

- Mệt mỏi kéo dài

- Tiểu đêm nhiều

- Huyết áp tăng bất thường

Theo bác sĩ, trường hợp của anh Trần không phải do một ly trà sữa đơn lẻ, mà là hệ quả của nhiều năm tích tụ thói quen xấu. Suy thận ở người trẻ không đến sau một đêm, nhưng nếu tiếp tục lối sống thiếu điều độ, cái giá phải trả có thể là cả đời gắn với máy lọc máu.

VietBF@ sưu tập