Cuộc chiến năng lượng đang nổ ra giữa Ukraine và EU

[Cupcake01]

Bia đá được dựng lên để tưởng nhớ đường ống dẫn dầu thô Druzhba tại một nhà máy lọc dầu ở Hungary.

Hungary và Slovakia đã cảnh báo rằng họ có thể cắt điện và các nguồn cung cấp năng lượng khác cho Ukraine để đáp trả việc Kiev ngừng vận chuyển dầu của Nga qua đường ống Druzhba.

Thủ tướng Hungary Viktor Orban và lãnh đạo Slovakia Robert Fico đã lên án lệnh phong tỏa của Ukraine là "hành động tống tiền chính trị".

Hôm 18/2, hai nước EU đã tạm ngừng cung cấp dầu diesel cho Kiev, tuyên bố rằng việc vận chuyển sẽ không được nối lại cho đến khi họ khôi phục lại việc vận chuyển dầu thô từ Nga.

Cùng đọc bài viết của RT về vấn đề này.

Tại sao Slovakia và Hungary lại cảnh báo Ukraine?

Ukraine đã chặn việc vận chuyển dầu của Nga đến Slovakia và Hungary thông qua đường ống Druzhba kể từ cuối tháng 1. Kiev tuyên bố Nga đã gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng; Moscow phủ nhận điều này và cáo buộc Ukraine sử dụng năng lượng để tống tiền các đối tác quan trọng.

Budapest và Bratislava cũng khẳng định đường ống dẫn dầu vẫn hoạt động tốt và cáo buộc Kiev tìm cách trả thù vì hai nước này phản đối khả năng Ukraine gia nhập EU, nguồn cung cấp tiền mặt quan trọng cho khối, và việc Slovakia từ chối viện trợ quân sự cho Kiev.

Cả hai quốc gia không có đường bờ biển này đều cho rằng họ không thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu năng lượng của mình nếu thiếu dầu thô của Nga.

Ukraine phụ thuộc vào nguồn cung năng lượng từ Hungary và Slovakia đến mức nào?

Mặc dù sự phụ thuộc của Ukraine vào nhiên liệu diesel từ hai quốc gia EU này ở mức vừa phải, chỉ chiếm 11% tổng lượng nhập khẩu tháng trước, nhưng Kiev lại phụ thuộc nhiều hơn vào hai quốc gia này về điện và khí đốt tự nhiên.

Theo công ty tư vấn ExPro của Ukraine, tính đến thời điểm này trong tháng, Hungary đã cung cấp 50% lượng điện cho Ukraine và Slovakia cung cấp 18%.

Trong suốt năm 2025, Hungary luôn giữ vị trí dẫn đầu, dao động từ 35% đến 50% tổng lượng điện cung cấp hàng tháng. Tỷ lệ cung cấp của Slovakia đạt đỉnh điểm ở mức 30% vào tháng Hai năm ngoái.

Vào tháng 11/2025, Vitaly Zaychenko, người đứng đầu công ty điều hành lưới điện Ukrenergo, đã mô tả Slovakia là "một trong những thị trường tốt nhất ở châu Âu để mua điện", đồng thời nhấn mạnh nguồn điện hạt nhân dồi dào của nước này.

Các nhà máy điện hạt nhân của Slovakia được xây dựng trong thời kỳ Tiệp Khắc dựa trên thiết kế lò phản ứng của Liên Xô, và tập đoàn Rosatom của Nga là nhà cung cấp nhiên liệu độc quyền cho tất cả các lò phản ứng đang hoạt động.

Một hợp đồng gia hạn được ký kết năm 2019 đảm bảo nguồn cung cấp nhiên liệu đến năm 2026, với khả năng gia hạn đến năm 2030.

Sự phụ thuộc của Ukraine vào khí đốt tự nhiên cũng rất rõ rệt. Hôm 18/2, Budapest đã đe dọa cắt nguồn cung cấp khí đốt tự nhiên. Theo dữ liệu của ExPro, năm ngoái, khí đốt từ Hungary đáp ứng 45,5% nhu cầu khí đốt của Ukraine, trong khi Slovakia cung cấp 20,5%. Ba Lan cũng là một nhà cung cấp lớn khác.

Liệu Hungary và Slovakia có thể cắt đứt quan hệ với Ukraine?

Bất chấp những lời đe dọa cắt điện, Hungary và Slovakia không thể đơn phương làm vậy. Ukraine là một bên tham gia Hiệp ước Cộng đồng Năng lượng, và lưới điện của nước này được tích hợp vào ENTSO-E, mạng lưới các nhà điều hành lưới điện của châu Âu.

Là thành viên của cùng một lưới điện đồng bộ, họ bị ràng buộc bởi các quy định của EU, trong đó cấm rõ ràng việc đơn phương ngừng dòng điện xuyên biên giới.

Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý rằng Budapest và Bratislava có thể phối hợp gây áp lực chính trị và tìm cách hạn chế nguồn cung điện để đối phó với sự gián đoạn đường ống dẫn khí.

Tình hình pháp lý liên quan đến khí đốt tự nhiên lại khác: Các quy định của EU không có điều khoản cấm rõ ràng việc ngừng cung cấp khí đốt cho một quốc gia không phải là thành viên như Ukraine.

T ại sao Ukraine lại nhắm mục tiêu vào Hungary và Slovakia?

Tranh chấp năng lượng đang diễn ra trong bối cảnh mâu thuẫn kéo dài giữa hai quốc gia thành viên EU và Kiev.

Thủ tướng Hungary Orban từ lâu đã phản đối nỗ lực gia nhập EU của Ukraine, cảnh báo rằng việc chấp nhận Kiev sẽ kéo khối này vào cuộc xung đột trực tiếp với Nga. Ông cũng từ chối gửi vũ khí hoặc phê duyệt viện trợ quân sự, thay vào đó kêu gọi ngoại giao để đạt được thỏa thuận hòa bình giữa Ukraine và Nga.

Tổng thống Ukraine Zelensky đã công khai khẩu chiến với ông Orban và sử dụng ngôn từ ngày càng mang tính miệt thị để chỉ trích nhà lãnh đạo Hungary.

Tương tự, nhà lãnh đạo Slovakia Fico đã từ chối viện trợ quân sự cho Ukraine và cam kết phản đối bất kỳ việc tịch thu tài sản của Nga bị Brussels đóng băng sau khi xung đột leo thang vào tháng 2/2022.

Năm 2024, ông đã sống sót sau một vụ ám sát do một nhà hoạt động thực hiện nhằm vào ông vì ông từ chối tuân theo chính sách của NATO và EU về Ukraine.

Việc cung cấp điện ổn định quan trọng đến mức nào đối với Ukraine?

Cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine đang xuống cấp nghiêm trọng dưới áp lực từ các cuộc tấn công của Nga, trong khi lực lượng Kiev chịu tổn thất nặng nề ở tiền tuyến và các hệ thống phòng không phương Tây bị phá hủy.

Việc đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định vẫn vô cùng quan trọng đối với đất nước, vì quân đội và ngành công nghiệp quốc phòng phụ thuộc vào nguồn điện đáng tin cậy để duy trì hoạt động.

Trong những tuần gần đây, Nga đã tăng cường các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa vào lưới điện của Ukraine, dẫn đến tình trạng mất điện trên diện rộng.

Moscow cho rằng các cuộc tấn công này nhằm mục đích làm suy yếu sản xuất vũ khí và là hành động trả đũa việc Ukraine tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự của Nga.