Ukraine tung vũ khí khiến kỷ nguyên xe tăng Nga khép lại, Moscow đối diện cuộc cải tổ sinh tử

[Cupcake01]

Sự bùng nổ về quy mô và hiệu quả của bầy đàn máy bay không người lái (UAV) do Lực lượng Phòng vệ Ukraine triển khai đang đẩy kỷ nguyên các sư đoàn xe tăng Cận vệ và những đội hình cơ giới quy mô lớn của Nga đến hồi kết gần như không thể đảo ngược, theo Defence.

Trước khi chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, quân đội Nga coi xe tăng là lực lượng tấn công chủ lực, xương sống của các đội hình tác chiến trên bộ. Tuy nhiên, thực tế chiến trường trong những năm qua đã buộc Moscow phải nhìn nhận lại một cách căn bản vai trò của hầu hết các loại vũ khí hạng nặng trong chiến tranh hiện đại - từ xe tăng, trực thăng cho tới pháo binh. Trong đó, sự bùng nổ về quy mô và hiệu quả của UAV do Lực lượng Phòng vệ Ukraine triển khai đang đẩy kỷ nguyên các sư đoàn xe tăng Cận vệ và những đội hình cơ giới quy mô lớn của Nga đến hồi kết gần như không thể đảo ngược.

Đây là luận điểm trung tâm trong một bài phân tích mới đây của Trung tâm Phân tích Chiến lược và Công nghệ (CAST) - một tổ chức nghiên cứu quân sự có ảnh hưởng tại Nga - được đăng tải thông qua tờ Kommersant. Đáng chú ý, bài viết không chỉ mô tả thực trạng chiến trường mà còn phác thảo một trong những hướng đi chiến lược mà quân đội Nga có thể lựa chọn trong tương lai.
“Thời của UAV, không phải xe tăng”

Theo CAST, giới lãnh đạo quân sự Nga cần từ bỏ tư duy truyền thống cho rằng “xe tăng rồi sẽ có thời của mình” và thay vào đó chấp nhận một logic mới: “UAV mới là vũ khí của thời đại này”.

Sự thu nhỏ và giảm giá nhanh chóng của linh kiện điện tử, cùng với những tiến bộ trong tác chiến mạng - trung tâm và trí tuệ nhân tạo, đang mở ra khả năng triển khai các “bầy đàn UAV” giá rẻ, có thể tấn công mục tiêu ở nhiều độ sâu khác nhau phía sau tuyến giao tranh. Trong bối cảnh đó, việc đối phó UAV và “dọn sạch bầu trời” được dự báo sẽ trở thành hình thức tác chiến chủ đạo trên chiến trường hiện đại.

CAST cho rằng các cuộc đối đầu quân sự trong tương lai sẽ ngày càng mang tính “giành ưu thế hỏa lực UAV”. Chỉ khi đạt được ưu thế này, lực lượng mặt đất mới có thể tiến công và thiết lập quyền kiểm soát thực chất đối với lãnh thổ. Do đó, cơ cấu lực lượng, trang bị kỹ thuật và hệ thống vũ khí cần được tổ chức xoay quanh mục tiêu then chốt này.
Không còn tiền cho những “siêu xe tăng”

Bên cạnh yếu tố học thuyết và công nghệ, CAST nhấn mạnh rằng sự chuyển hướng sang “các hạm đội UAV” còn xuất phát từ bài toán tài chính khắc nghiệt. Theo các tác giả, nền kinh tế Nga khó có khả năng duy trì mức chi tiêu quân sự khổng lồ như hiện nay trong thời gian dài. Một chiến lược tái vũ trang theo kiểu “đầu tư mọi thứ cùng lúc” rất có thể sẽ dẫn tới kết cục: quân đội không nhận được gì đáng kể.
UAV được cho là vũ khí thống trị chiến trường trong chiến tranh hiện đại. Ảnh Defence.

CAST chỉ ra rằng trong suốt 30 năm kể từ khi Liên Xô tan rã, ngành công nghiệp quốc phòng Nga đã thất bại trong việc tạo ra một mẫu “xe tăng thế hệ mới” đúng nghĩa. Các dự án như Object 195 hay T-14 Armata đều không đạt được kỳ vọng. Trên thực tế, Nga hiện chỉ có thể nâng cấp và hiện đại hóa các nền tảng cũ như T-72 và T-80.

Điều này đặt ra câu hỏi lớn: Liệu việc tiếp tục đầu tư vào xe tăng chủ lực kiểu truyền thống còn hợp lý hay không, hay Nga cần phát triển những loại phương tiện chiến đấu bọc thép hoàn toàn mới, phù hợp hơn với môi trường chiến tranh UAV thống trị.

CAST cũng cho rằng cần đánh giá lại vai trò của trực thăng chiến đấu – một loại vũ khí cực kỳ đắt đỏ – cũng như pháo binh và các hệ thống hỏa lực hạng nặng “truyền thống” khác.

Nhìn chung, các nhà phân tích Nga đang công khai thừa nhận sự cần thiết phải đặt ra ưu tiên chiến lược, trong bối cảnh nguồn lực tài chính không còn đủ để theo đuổi đồng thời mọi chương trình tái vũ trang. Đồng thời, họ cũng cảnh báo rằng, vai trò thống trị của UAV trong chiến tranh hiện đại vẫn chưa được toàn bộ giới lãnh đạo quân sự và chính trị Nga chấp nhận một cách đầy đủ bất chấp những bài học đắt giá từ chiến trường Ukraine.