Thỏa thuận Nga - Mỹ sẽ gây chấn động Ukraine

[pizza]

Một thỏa thuận giữa Nga và Mỹ về việc cùng khai thác các mỏ tài nguyên ở Bắc Cực có thể góp phần chấm dứt xung đột tại Ukraine, tờ Spectator viết.

The Spectator dẫn lời Yuri Ushakov, cố vấn chính sách đối ngoại lâu năm của ông Putin, cựu đại sứ Nga tại Mỹ, phát biểu tại Moscow hôm 8/8: “Chính ở Alaska và Bắc Cực mà lợi ích kinh tế của hai quốc gia chúng ta hội tụ, và triển vọng triển khai những dự án lớn, đôi bên cùng có lợi được mở ra".

Tờ báo cho rằng, một thỏa thuận về Bắc Cực giữa Mỹ và Nga có thể hồi sinh hợp tác năng lượng ở quy mô khổng lồ. Bắc Cực được ước tính chứa 13% lượng dầu mỏ chưa được khám phá của thế giới (khoảng 90 tỷ thùng) và 30% lượng khí đốt tự nhiên chưa được khai thác.

Nga nắm khoảng một nửa trữ lượng này, với ước tính 2,3 tỷ tấn dầu và condensate cùng 35.700 tỷ mét khối khí đốt.

Đây là “mỏ vàng” hoàn hảo cho khẩu hiệu Nước Mỹ trên hết của ông Trump: đem vốn và công nghệ Mỹ khai thác kho báu băng giá này, lợi nhuận sẽ khổng lồ.

Vận tải hàng hải cũng hấp dẫn không kém: Tuyến đường biển phía Bắc có thể rút ngắn tới 50% thời gian vận chuyển giữa châu Á và châu Âu, tránh điểm nghẽn và khu vực cướp biển, tiết kiệm nhiên liệu. Ghép cùng một đội tàu dầu Mỹ hùng hậu và kinh nghiệm hậu cần tại Bắc Cực, ông Trump sẽ có trong tay một “chiến lợi phẩm” thương mại khó ai cưỡng lại.

Mỹ và Nga từng hợp tác ở đây trước. Năm 2011, ExxonMobil ký thỏa thuận lịch sử với Rosneft để thăm dò và khoan ở Bắc Cực Nga, bao gồm cả Biển Kara – dự án trị giá hàng chục tỷ USD. Nhưng hợp tác này bị đình chỉ năm 2014 sau khi phương Tây trừng phạt Nga vì sáp nhập Crimea. Việc khôi phục hay lấy đó làm khuôn mẫu cho dự án mới sẽ đơn giản về mặt thương mại: cơ sở hạ tầng, dữ liệu địa chất và mối quan hệ doanh nghiệp vẫn còn nguyên.

Chưa có xác nhận rằng Bắc Cực sẽ được liên kết trực tiếp với vấn đề Ukraine, nhưng logic thì rõ ràng. Theo tờ báo, với Nga, Bắc Cực có thể là “món tráng miệng” khiến Mỹ đồng ý một thỏa thuận Ukraine theo điều kiện của Nga: giữ Crimea và Donbass (đã ghi vào hiến pháp Nga), yêu cầu phi quân sự hóa Ukraine và bảo đảm vùng đệm chống NATO. Còn ông Trump có thể khoe đây là thắng lợi thương mại lớn và chấm dứt một cuộc chiến mà ông quy cho Biden gây ra.

Lợi thế đàm phán của ông Trump rất rõ: sinh tồn của Ukraine phụ thuộc vào vũ khí và tiền của Mỹ. Đe dọa cắt viện trợ, ông Trump có thể buộc ông Zelensky ngồi vào bàn đàm phán với các điều kiện mà Kiev lâu nay bác bỏ. Không có Mỹ, châu Âu và Anh khó đủ sức giúp Ukraine ngăn Nga tiến thêm.

Phản ứng của Ukraine và châu Âu sẽ đầy giận dữ, nhưng thiếu công cụ để ngăn chặn. Trong khi đó, nhiều nước thuộc “phía Nam toàn cầu” sẽ đón nhận với thái độ tích cực, coi đây là giải pháp thực dụng để kết thúc chiến tranh và khơi thông thương mại toàn cầu.

Động cơ của ông Trump và ông Putin ăn khớp: Trump có thêm một “thương vụ” mang dấu ấn cá nhân; Putin giữ được lãnh thổ và mở cửa Bắc Cực cho đầu tư Mỹ; còn Ukraine phải chấp nhận một thỏa thuận mà mình không định hình.

VietBF@ sưu tập