Mẹo xử lý khi không nghe nổi cụm từ tiếng Anh

[june04]

Thầy Quang Nguyen, giáo viên tiếng Anh, chia sẻ cách xử lý khi không thể nghe một số từ nhằm tránh hoang mang.

Sáng nay mình nghe phỏng vấn trên Michigan Radio. Ngay câu đầu tiên, mình nghe thấy "And how about the... price increase in the U.S. for now?". Mình bị "mất" một từ khóa quan trọng.

Trong nghe tiếng Anh, việc bắt từ khóa là rất quan trọng. Nhưng chỉ "chăm chăm" vào từ khóa, chúng ta đôi khi "nghe" được từ mà không hiểu nghĩa của người nói. Do đó, khi chủ động luyện nghe tiếng Anh qua đài hoặc qua phim, mình thường nghe theo cụm.

Khi nói, người bản xứ nói theo từng cụm một (gọi là "thought groups"). Khi nghe, bạn có thể cảm nhận rất rõ các cụm này. Những người nghe ở trình độ thấp thường chỉ có khả năng nghe và nhớ những cụm "thought group" ngắn, do đó, khi nghe một cụm dài, họ thường "lùng bùng lỗ tai" và mất phương hướng.

Mỗi "cụm" là "một ý tưởng" mà người nói muốn truyền đạt cho bạn. Để dễ tưởng tượng, trong tiếng Việt, mình có những cụm như: "đi (dép/giày) vào", "mặc (quần/áo) vào". Đó là những cụm rất ngắn. Khi nói, mình sẽ nói thành những cụm dài hơn.

Vậy, nghe theo cụm thì có liên quan gì tới việc nghe từ khóa và xử lý khi không nghe được từ khóa? Thật ra chúng rất liên quan đến nhau.

Khi nghe tiếng mẹ đẻ, một cách tự nhiên chúng ta sẽ nghe và hiểu cả một cụm. Trong trường hợp vì lý do nào đó mà bị "mất" một từ, chúng ta vẫn suy luận ra được, dựa vào những từ xung quanh nó.

Lý do là chúng ta đã có một nền tảng rất vững chắc về các từ và cụm từ thường gặp, hiểu rõ về bối cảnh và nội dung cuộc nói chuyện.

Quay lại câu chuyện sáng nay, mặc dù mất từ khóa, khi nghe đầy đủ một cụm: "And how about the... price increase in the U.S. for now?", mình biết người hỏi đang nói về việc tăng giá một mặt hàng nào đó. Cả một câu dài, nhưng ý tưởng của người hỏi chỉ đơn giản là: "giá (mặt hàng) tăng thế nào?".

Nếu đây là một cuộc nói chuyện, cách đơn giản nhất là hỏi lại: "I'm sorry, what price are we talking about?". Người nói sẽ nhắc lại từ khóa mà bạn bị mất.

Còn nếu đang nghe một chiều (nghe đài, TV, seminar, cuộc họp), cách tốt nhất là sử dụng ngữ cảnh và tiếp tục nghe. Sử dụng ngữ cảnh là dựa vào những thông tin đã nghe được trước đó để phán đoán nội dung. Kể cả không chắc, bạn có thể đưa một nghĩa "giả tưởng" vào để tiếp tục kiểm chứng và phán đoán.

Ví dụ, nếu trước đó người ta đang nói về "real estate" (bất động sản) và bạn đang đi thuê nhà, bạn có thể nghĩ về giá nhà "apartment price", mặc dù biết đó không phải là từ mình nghe được.

Tiếp tục nghe nghĩa là bạn nghe nội dung sau đó, vì chắc chắn người nói sẽ "phát triển ý". Trong trường hợp cụ thể này, người trả lời phỏng vấn đã cho mình ngay câu trả lời: "the price of houses in has increased dramatically since the pandemic...". Từ mình nghe không được chính là "houses" - một từ đơn giản.

Như vậy trong khi nghe, nếu không hiểu nghĩa của một từ, hãy đặt nó trong một tổng thể của cụm để phán đoán - giống như cách bạn vẫn nghe tiếng mẹ đẻ vậy. Tất nhiên, có những từ sẽ là quan trọng, và có những từ ít quan trọng hơn. Bạn phải đánh giá được từ nào quan trọng để tập trung nghe nhiều hơn.

Nếu trong một cụm "thought group" như vừa rồi, bạn chỉ bị thiếu một từ khóa, bạn vẫn có thể hiểu một phần ý của người hỏi. Nhưng nếu bạn không hiểu một chút gì thì sao? Ví dụ bạn chỉ bắt được một từ "price" và còn lại là một mớ âm thanh hỗn độn.

Tin tốt là mỗi từ khóa đều là một "manh mối" giúp bạn phán đoán nghĩa. Khi không nghe được một cụm, bạn vẫn phải cố gắng "nhặt" được càng nhiều từ khóa càng tốt, và phán đoán dựa trên những gì mình nghe được.

Nguyên lý vẫn là: hỏi lại nếu bạn đang giao tiếp trực tiếp, dựa trên bối cảnh và phán đoán, nghe tiếp.

Tóm lại, nếu không nghe được từ khóa hoặc cả một cụm "thought group"; bạn nên: hỏi lại nếu có thể; dựa vào bối cảnh để phán đoán; nghe tiếp và phán đoán; nếu không thể khớp nội dung, hãy bỏ qua để tập trung nghe phần tiếp theo.