Giai thoại về Câu Đối

[florida80]

Tương truyền hôm làm rạp để tế tướng sĩ trận vong, khi trang hoàng xong mới thấy hai bên cột chưa có câu đối, nhân lúc có đông đủ các mặt đại thần, tiền quân Nguyễn Văn Thành liền yêu cầu cử tọa nghĩ tại tịch một câu để viết và dán ngay cho kịp.

Các vị bàn tán hồi lâu, nghĩ được mấy câu, cử một người đứng ra đọc cho tiền quân chấm, xem câu nào hơn thì sẽ viết.

Tiền quân Thành nghe xong còn đương tần ngần lựa chọn vì chưa có câu nào vừa ý bỗng nhiên thấy phía ngoài, gần cửa có một thanh niên nhìn vào phía mình, miệng cười nhạt, mặt khinh khỉnh.

Ông thấy lạ cho gọi vào trách:

- Đây là chỗ đại thần nghị việc, anh từ đâu tới, dám có cử chỉ vô lễ như vậy?

Người này thưa:

- Vì câu đối nghe không được, nên bất giác có thái độ làm phật ý quan tổng trấn, dám xin ngài thứ tội.

- Ở đây toàn bậc danh nho trong nước, mà anh nghe không được, thì hỗn thật! Nay cho thử làm xem sao, nếu cũng lại không nghe được thì đừng có trách.

- Chúng tôi là thiếu niên thư sinh, đâu dám so tài với bậc tôn trưởng, chắc rằng có nghĩ ra câu nào cũng không thể nào bằng các vị đại khoa được, vậy nếu quan tổng trấn cho phép, chúng tôi xin lấy văn cổ ra ghép thành câu để trình chuộc tội.

- Kim hay cổ không sao, miễn nghe được như lời vừa nói.

- Chúng tôi xin giấy bút.

Người này cầm bút viết hai dòng trình lên:


Nhật mộ hương quan hà xứ thị
Cổ lai chinh chiến kỷ nhân hồi

Nghĩa:

Bóng chiều đã ngả đầu làng cũ
Xưa nay chinh chiến mấy ai về



Tiền quân đọc lên cho các quan nghe mà không ngớt lời khen ngợi: tướng sĩ trận vong đều ở Nam, Trung ra Bắc thì hương quan xứ thị thật là hợp tình.

Chinh chiến kỷ nhân hồi là một lời thật thấm thía! Hay, hay thật!

Về sau, người này được tiền quân Thành cho mời tới phủ ngỏ ý bổ dụng một chức quan, nhưng lại khước từ. Nguyễn Văn Thành ái tài, thường đến thăm tận nhà, coi như một người bạn tâm giao.

Giai thoại về Câu Đối

Người này cầm bút viết hai dòng trình lên:

Nhật mộ hương quan hà xứ thị
Cổ lai chinh chiến kỷ nhân hồi

Tiền quân đọc lên cho các quan nghe mà không ngớt lời khen ngợi: tướng sĩ trận vong đều ở Nam, Trung ra Bắc thì hương quan xứ thị thật là hợp tình.

Chinh chiến kỷ nhân hồi là một lời thật thấm thía! Hay, hay thật!

Về sau, người này được tiền quân Thành cho mời tới phủ ngỏ ý bổ dụng một chức quan

Bồ đào mỹ tửu dạ quang bôi
Dục ẩm tỳ bà mã thượng thôi
Túy ngọa sa trường quân mạc tiếu
Cổ lai chinh chiến kỷ nhân hồi

Bài "Lương Châu Từ" có tận từ thời nhà Đường bên Trung Hoa, rồi cả ngàn năm sau mấy cụ nhà ta mới rinh nguyên một câu chơi nguyên si vô làm câu đối rồi khen hay thấm thía, cho mời làm quan luôn.

Cả 5 thế kỷ các quan nhà ta luyện tập lấy bút lông mực tàu nắn nót phượng múa rồng bay, rồi gặp đại bác của Pháp chúng pháo vô banh chành Đà Nẵng luôn! Chúng pháo tứ phía không cân đối gì cả, nhưng khi lửa loạn lên mấy câu đối rất ngăn nắp chỉnh tề đôi bên đối nhau bá cháy này, lại cháy khét lẹt!