Các chính phủ Mỹ liên tục nói dối dân chúng về Afghanistan

[cha12 ba]

12/10/19

WASHINGTON, D.C. (NV) – Các chính phủ Mỹ ở ba thời tổng thống, từ ông George W. Bush tới ông Barack Obama và sang tới ông Donald Trump, đều nói dối dân chúng Mỹ về sự thất bại trong cuộc chiến ở Afghanistan, qua việc nêu lên những thành quả không có, theo hàng ngàn trang tài liệu mà tờ Washington Post có được.

quân nhân ở căn cứ Bastion, tỉnh Helmand, Afghanistan, năm 2013. (Hình: Mark Wilson/Getty Images)
Trong bài báo đăng tải hôm Thứ Hai, 9 Tháng Mười Hai, tờ Washington Post nói rằng các tài liệu mà họ có được, qua việc ra tòa kiện theo đạo luật Freedom of Information Act, cho thấy sự chán nản sâu xa của các giới chức liên hệ về cách hành xử của Mỹ trong cuộc chiến, gồm cả việc thường xuyên thay đổi chính sách, khó khăn trong việc hình thành một quân đội Afghanistan đủ khả năng tự lực tác chiến, luôn thất bại trong nỗ lực đánh bại Taliban và bất lực trong việc đối phó với tham nhũng trong chính quyền Afghanistan.

“Chúng ta không có được ngay cả sự hiểu biết căn bản về Afghanistan, chúng ta không biết mình làm gì ở nơi này,” theo lời Trung Tướng Douglas Lute, người từng là vị tướng cố vấn đặc trách về cuộc chiến Afghanistan tại Tòa Bạch Ốc dưới hai thời Tổng Thống Bush và Obama, khi nói với các giới chức chính phủ tiến hành cuộc phỏng vấn ông vào năm 2015.

Các cuộc phỏng vấn này được thực hiện trong một phần của kế hoạch “Lesson Learned” (rút kinh nghiệm) do Chánh Thanh Tra Đặc Biệt về Tái Thiết Afghanistan (SIGAR) tiến hành trong mấy năm liền.

Các giới chức được phỏng vấn đều tin rằng những gì họ thẳng thắn trình bày sẽ không được tiết lộ cho công chúng, nên đã đưa ra các suy nghĩ rất “thật” trong hơn 400 cuộc phỏng vấn này.

Và qua các trình bày này, người ta thấy rõ là trong 18 năm liền, các giới chức cao cấp trong chính phủ Mỹ không bao giờ nói rõ tình hình thực tế ở Afghanistan cho người dân được biết.

“Mọi con số đều được thay đổi để đưa ra hình ảnh tốt nhất có thể có được,” theo lời ông Bob Crowley, một đại tá Lục Quân Mỹ, từng là cố vấn chống nổi dậy cho các cấp chỉ huy quân sự Mỹ trong hai năm 2013 và 2014.

Theo tờ Washington Post, ông Crowley nói trong cuộc phỏng vấn rằng: “Lấy một thí dụ là về các cuộc thăm dò. Các kết quả thăm dò đều hoàn toàn không đáng tin cậy, nhưng được sử dụng để củng cố sự tin tưởng rằng những gì chúng ta đang thi hành là đúng và (sự sai lạc cứ thế mà tiếp tục).”

Ngũ Giác Đài hôm Thứ Hai đưa ra bản thông cáo cho biết họ “không cố ý” trình bày sai lạc sự việc với Quốc Hội hay công chúng.

Theo bản thông cáo, các giới chức Bộ Quốc Phòng những năm qua thường xuyên trình bày về những thành quả cũng như khó khăn ở Afghanistan cho Quốc Hội.

Phát ngôn viên Bộ Quốc Phòng, Trung Tá Thomas Campbell, cho hay: “Phần lớn các cá nhân được phỏng vấn đã trình bày từ góc cạnh ‘về sau nhìn lại.’ Sự nhìn lại này cũng giúp cho Bộ Quốc Phòng lượng định những cách tiến hành cuộc chiến ở Afghanistan và thay đổi chiến lược của chúng ta, như đã làm năm 2017, với chiến lược Đông Á của tổng thống.”

Cơ quan SIGAR từ hơn một thập niên tới nay vẫn thường xuyên lên tiếng chỉ trích các thất bại trong cuộc chiến ở Afghanistan, qua các báo cáo đệ trình Quốc Hội, đặc biệt là những phí phạm trong khoảng gần $1 ngàn tỉ chi ra ở nơi này.

Tờ Washington Post cho biết ông John Sopko, người đứng đầu SIGAR, xác nhận rằng các tài liệu có được cho thấy “người dân Mỹ thường xuyên bị nói dối.”

SIGAR là cơ quan do Quốc Hội thành lập năm 2008 để mở ra các cuộc thanh tra và điều tra về phí phạm chi tiêu của chính phủ trong cuộc chiến Afghanistan.

Bà Sarah Kreps, giáo sư về chính quyền và bang giao quốc tế tại đại học Cornell University, nói rằng các cuộc phỏng vấn đó cho thấy khoảng cách lớn lao về những gì giới chức lãnh đạo dân sự và quân sự biết về cuộc chiến, so với những gì công chúng được biết, đặc biệt là về phí tổn của cuộc chiến đó.

Ông James Dobbins, một cựu giới chức ngoại giao cao cấp Mỹ, từng là đặc sứ về Afghanistan dưới thời Tổng Thống Bush và Obama, nhận định thẳng thừng về cuộc chiến này trong cuộc phỏng vấn với SIGAR: “Chúng ta không tấn công vào các nước nghèo để giúp họ giàu lên. Chúng ta không tấn công vào các quốc gia độc tài để họ trở thành dân chủ. Chúng ta chỉ tấn công vào các quốc gia hung bạo để khiến họ trở thành hiền hòa hơn, và rõ ràng là chúng ta đã thất bại ở Afghanistan.”


(V.Giang)