Thông qua việc h́nh thành và duy tŕ những thói quen sống lành mạnh, mỗi người đều có khả năng nâng cao mức độ sức khỏe và kéo dài tuổi thọ trên cơ sở hiện có.
Trong suốt chiều dài phát triển của văn minh nhân loại, theo đuổi sức khỏe và trường thọ luôn là chủ đề vĩnh hằng xuyên suốt lịch sử. Từ Tần Thủy Hoàng phái Từ Phúc sang phương Đông t́m thuốc trường sinh, đến những khám phá sâu sắc của y học hiện đại về bí ẩn di truyền, con người ở mỗi thời đại đều theo đuổi cách kéo dài sự sống theo phương thức riêng.
Tuy nhiên, do những hạn chế vốn có trong cấu trúc sinh lư cơ thể, việc đạt được sự bất tử về mặt sinh học đến nay vẫn là giấc mơ xa vời. Trong bối cảnh đó, con người chuyển hướng sang những phương thức thực tế hơn thông qua tối ưu hóa lối sống và thúc đẩy tiến bộ y học để từng bước mở rộng giới hạn tuổi thọ.
Nhiều nghiên cứu và thực tiễn cho thấy, đàn ông sống thọ thường có nhiều điểm chung trong thói quen sinh hoạt. Những lối sống tưởng chừng b́nh thường này thực chất lại là ch́a khóa giúp họ duy tŕ sức khỏe và làm chậm quá tŕnh lăo hóa.
1. Đàn ông sống thọ thích vận động
Tầm quan trọng của vận động đối với tuổi thọ đă được y học hiện đại và nghiên cứu sinh học xác nhận rơ ràng. Vận động thúc đẩy tuần hoàn máu, tăng cường chức năng tim phổi, giảm nguy cơ mắc các bệnh măn tính như tim mạch, tiểu đường. Những người đàn ông sống thọ thường duy tŕ thói quen vận động đều đặn, bao gồm nhiều h́nh thức như tập aerobic, luyện sức mạnh, rèn luyện sự dẻo dai.
Các bài tập aerobic như chạy bộ, bơi lội, đạp xe có thể nâng cao sức bền tim phổi, thúc đẩy quá tŕnh trao đổi chất. Nghiên cứu cho thấy, những người kiên tŕ tập aerobic lâu dài có hệ tim mạch khỏe mạnh hơn hẳn so với người ít vận động, khả năng co bóp cơ tim được cải thiện, độ đàn hồi mạch máu tốt hơn, từ đó giảm tỷ lệ mắc bệnh mạch vành, cao huyết áp.
Trong khi đó, luyện tập sức mạnh giúp duy tŕ khối lượng cơ và mật độ xương. Khi tuổi tác tăng lên, khối lượng cơ sẽ dần suy giảm, nhưng việc luyện tập sức mạnh đều đặn có thể làm chậm quá tŕnh này, tăng tỷ lệ trao đổi chất cơ bản, pḥng ngừa chứng suy giảm cơ và loăng xương. Ngoài ra, các bài tập như yoga, thái cực quán chú trọng vào sự dẻo dai và cân bằng không chỉ cải thiện phạm vi hoạt động khớp mà c̣n điều chỉnh nhịp thở, giảm căng thẳng tinh thần, đạt được sức khỏe cả về thể chất lẫn tinh thần.
2. Đàn ông sống thọ thích gần gũi với thiên nhiên
Gần gũi với thiên nhiên là một đặc điểm nổi bật khác của những người đàn ông sống thọ. Trong cuộc sống đô thị hiện đại, con người thường xuyên phải đối mặt với nhiều vấn đề như tiếng ồn, ô nhiễm không khí trong môi trường bê tông cốt thép, trong khi việc trở về với thiên nhiên có thể giảm thiểu hiệu quả những tác động tiêu cực này. Tiếp xúc với môi trường tự nhiên giúp giảm mức độ hormone căng thẳng cortisol, tăng nồng độ các chất dẫn truyền thần kinh như serotonin và dopamine, từ đó cải thiện trạng thái cảm xúc, giảm các triệu chứng lo âu và trầm cảm.
Những người đàn ông sống thọ thường yêu thích các hoạt động ngoài trời như leo núi, đi bộ đường dài, câu cá. Trong quá tŕnh gần gũi với thiên nhiên, họ có thể hít thở không khí trong lành, tận hưởng ánh nắng mặt trời đầy đủ. Tia cực tím trong ánh nắng giúp cơ thể tổng hợp vitamin D - chất quan trọng đối với sự hấp thụ canxi và sức khỏe xương khớp, đồng thời liên quan mật thiết đến điều tiết hệ miễn dịch, sức khỏe tim mạch. Hơn nữa, việc ngắm cảnh thiên nhiên cũng có tác dụng chữa lành đặc biệt. Nghiên cứu cho thấy, ngắm phong cảnh thiên nhiên có thể giảm mệt mỏi thị giác, giảm kích thích thần kinh giao cảm, giúp con người thư giăn, từ đó thúc đẩy quá tŕnh tự phục hồi và điều tiết của cơ thể.
Một nghiên cứu tại Phần Lan - quốc gia Bắc Âu - phát hiện ra rằng những người thường xuyên tham gia "tắm rừng" (đi dạo, nghỉ ngơi trong rừng) có hệ miễn dịch hoạt động mạnh mẽ hơn, mức độ dấu hiệu viêm giảm, điều này càng cho thấy tác động tích cực của việc gần gũi thiên nhiên đối với sức khỏe và tuổi thọ.
3. Đàn ông sống thọ thích ăn rau củ quả
Chế độ ăn uống hợp lư là yếu tố quan trọng đảm bảo sức khỏe và tuổi thọ, và những người đàn ông sống thọ thường chú trọng bổ sung rau củ quả trong khẩu phần ăn. Rau củ quả giàu vitamin, khoáng chất, chất xơ và nhiều hoạt chất sinh học, những dưỡng chất này đóng vai tṛ không thể thay thế trong việc duy tŕ chức năng sinh lư b́nh thường của cơ thể và pḥng ngừa bệnh tật.
Các chất chống oxy hóa như vitamin C, vitamin E, beta-carotene có thể loại bỏ gốc tự do trong cơ thể, giảm tổn thương tế bào do stress oxy hóa, làm chậm quá tŕnh lăo hóa. Chất xơ giúp duy tŕ nhu động ruột b́nh thường, cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột, giảm nguy cơ mắc các bệnh tiêu hóa như táo bón, ung thư đại trực tràng. Ngoài ra, các hợp chất thực vật trong rau củ quả như flavonoid, polyphenol có nhiều hoạt tính sinh học như kháng viêm, chống ung thư, điều chỉnh lipid máu, có tác dụng bảo vệ đối với nhiều hệ thống sinh lư như tim mạch, miễn dịch.
Chế độ ăn Địa Trung Hải nổi tiếng với lợi ích sức khỏe vượt trội, nhấn mạnh việc tiêu thụ nhiều rau củ quả, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt, dầu ô liu, ăn vừa phải cá và sản phẩm từ sữa, hạn chế thịt đỏ và thực phẩm chế biến sẵn. Những người tuân thủ chế độ ăn này lâu dài có tỷ lệ mắc các bệnh măn tính như tim mạch, tiểu đường, ung thư thấp hơn rơ rệt, tuổi thọ trung b́nh cao hơn đáng kể. Thói quen ăn uống của những người đàn ông sống thọ có nhiều điểm tương đồng với chế độ ăn Địa Trung Hải. Thông qua việc kết hợp rau củ quả hợp lư, họ cung cấp cho cơ thể nguồn dinh dưỡng toàn diện và cân bằng, tạo nền tảng vững chắc cho sức khỏe và tuổi thọ.
4. Đàn ông sống thọ có tâm lư tốt
Sức khỏe tinh thần và thể chất có mối quan hệ mật thiết với nhau. Những người đàn ông sống thọ thường có tâm lư tốt và khả năng điều tiết cảm xúc. Tâm thái lạc quan tích cực có thể tăng cường chức năng hệ miễn dịch, giảm phản ứng viêm, thúc đẩy quá tŕnh tự phục hồi của cơ thể. Nghiên cứu cho thấy, trạng thái cảm xúc tiêu cực kéo dài như lo âu, trầm cảm sẽ dẫn đến mất cân bằng nội tiết, ảnh hưởng chức năng b́nh thường của hệ miễn dịch, làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh như nhiễm trùng, tim mạch.
Những người đàn ông sống thọ thường có thể đối mặt với mọi thách thức và khó khăn trong cuộc sống bằng tâm thái b́nh ḥa, khoáng đạt. Họ giỏi điều tiết cảm xúc, sử dụng các phương pháp như thiền định, hít thở sâu, hoạt động xă hội để giảm căng thẳng, duy tŕ cân bằng tâm lư. Ngoài ra, việc có mục tiêu sống rơ ràng và sở thích cá nhân cũng là yếu tố quan trọng giúp họ duy tŕ tâm thái tốt. Tham gia các hoạt động yêu thích như thư pháp, hội họa, âm nhạc có thể mang lại cảm giác thành tựu và thỏa măn, làm phong phú đời sống tinh thần, nâng cao chất lượng sống.
Một nghiên cứu tâm lư học tại Mỹ theo dơi 6.000 người trưởng thành trong nhiều thập kỷ phát hiện ra rằng, những người lạc quan, vui vẻ, ḥa đồng có tỷ lệ tử vong thấp hơn rơ rệt so với nhóm người bi quan, hướng nội, điều này chứng minh đầy đủ ư nghĩa quan trọng của tâm thái tốt đối với sức khỏe và tuổi thọ.
5. Đàn ông sống thọ có thói quen sinh hoạt điều độ
Thói quen sinh hoạt điều độ là ch́a khóa duy tŕ nhịp sinh học b́nh thường của cơ thể, đồng thời là đặc điểm quan trọng của những người đàn ông sống thọ. Đồng hồ sinh học của con người là một hệ thống điều tiết thời gian phức tạp, kiểm soát nhịp điệu sinh lư, trao đổi chất và hành vi, bao gồm chu kỳ ngủ-thức, tiết hormone, điều chỉnh thân nhiệt và nhiều khía cạnh khác. Duy tŕ sinh hoạt điều độ giúp đồng bộ hóa đồng hồ sinh học với nhịp điệu ngày đêm của môi trường tự nhiên, đảm bảo hoạt động ổn định của các chức năng sinh lư trong cơ thể.
Những người đàn ông sống thọ thường duy tŕ thời gian thức dậy và đi ngủ cố định, đảm bảo ngủ đủ giấc. Giấc ngủ là giai đoạn quan trọng để cơ thể tự phục hồi, trong quá tŕnh ngủ, cơ thể thực hiện nhiều hoạt động sinh lư như sửa chữa tế bào, điều tiết hormone, củng cố trí nhớ. Thiếu ngủ hoặc ngủ không điều độ trong thời gian dài sẽ dẫn đến suy giảm chức năng miễn dịch, rối loạn trao đổi chất, tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và nhiều vấn đề sức khỏe khác. Ngoài ra, sinh hoạt điều độ c̣n bao gồm việc ăn uống đúng giờ, sắp xếp hợp lư thời gian làm việc và nghỉ ngơi. Ăn uống đúng giờ giúp duy tŕ chức năng tiêu hóa b́nh thường của đường ruột, thúc đẩy hấp thụ dinh dưỡng; sắp xếp hợp lư thời gian làm việc và nghỉ ngơi có thể tránh kiệt sức, nâng cao hiệu suất công việc, giảm gánh nặng về thể chất và tinh thần.
Khảo sát những người sống trăm tuổi cho thấy, đa số đều duy tŕ nếp sinh hoạt điều độ, nhịp sống của họ hài ḥa cao độ với quy luật tự nhiên, đây chính là bảo đảm vững chắc cho sức khỏe và tuổi thọ của họ.
VietBF@sưu tập