News Library Technology Giải Trí Portals Tin Sốt Home

Go Back   VietBF > Other News|Tin Khác > Stories, Books | Chuyện, Sách

Số bài trả lời (Reply's) : 0   -   Số người đă xem (Viewers) : 365
Reply
 
Thread Tools
  #1  
Old  Default Lễ gia tiên ngày Tết
Click image for larger version

Name:	Le-gia-tien-00.jpg
Views:	0
Size:	65.0 KB
ID:	1518627  
Hiện nay dù theo tôn giáo nào, người Việt Nam cũng có thể thắp nén nhang, lạy trước bàn thờ tổ tiên vào ngày giỗ, tết. Đối với người Việt ở xa quê hương lễ gia tiên c̣n quan trọng hơn khi ở quê nhà. V́ đó là một cơ hội cho chúng ta nối quá khứ với hiện tại, hướng thế hệ trẻ về tương lai với một niềm tin vào truyền thống.

Lễ gia tiên ngày Tết
(Ảnh minh họa qua Vietnamtrack.com)

Ngày Tết là cơ hội mọi gia đ́nh nhắc nhở con cháu biết lịch sử của ông bà, tạo cơ hội giải thích với con cháu tại sao phải lễ lạy trước bàn thờ. Chúng ta có thể tạo cho các thế hệ trẻ về niềm tự hào truyền thống văn hóa dân tộc, trong đó có phong tục làm giỗ, làm lễ và tưởng nhớ tổ tiên.

Người Việt Nam có phong tục thờ cúng tổ tiên từ nhiều thế kỷ trước khi bị các quan thái thú đời Hán ép sống theo văn hóa Trung Hoa, trong các cuốn sách về lịch sử Giáo sư Lê Mạnh Thát đă nêu nhiều chứng cớ. Những ngôi mộ cổ từ hàng ngàn năm trước Tây lịch cho thấy nhiều vật tùy táng chôn theo trong mộ. Hiện tượng này chứng tỏ người Việt đă coi những người đă chết như c̣n vẫn tiếp tục sống ở một thế giới khác. Trong Tiền Hán Thư đă kể chuyện một người Việt tŕnh bày cho Hán Vũ đế nghe về phong tục thờ vong và gọi hồn người chết. Thời Tiền Hán kéo dài trong hai thế kỷ trước Công Nguyên (206 TCN – 9 CN).

Lê Mạnh Thát thấy trong Lục Độ Tập Kinh đă tŕnh bầy quan niệm về đạo Hiếu. Kinh này được thiền sư Khương Tăng Hội, sống ở nước ta vào thế kỷ thứ ba, dịch sang chữ Hán. Thân phụ nhà sư di cư từ bán đảo Ấn Độ sang nước ta, thân mẫu ngài chắc là người Việt. Kinh Lục Độ Tập hiện nằm trong bộ đại tạng chữ Hán, nhưng được dịch từ ngôn ngữ nào? Lê Mạnh Thát biện luận rằng bản gốc không viết bằng chữ Phạn mà có thể bằng tiếng Việt, v́ trong kinh có nhiều từ ngữ và khái niệm mà các kinh văn chữ Phạn không bao giờ nói tới.

Thí dụ, kinh nói đến tục chôn người chết, tục bỏ tiền vào miệng thi hài, những tục đó không thông dụng ở Ấn Độ cũng như Trung Hoa, c̣n người Việt đă theo từ lâu. Những luận giải trong kinh này về Hiếu, Hạnh, không thấy trong văn học chữ Phạn mà cũng không giống quan niệm Nho giáo ở Trung Hoa trong các thế kỷ đầu công nguyên. Ngoài ra, cấu trúc ngôn ngữ nhiều chỗ lại viết theo văn pháp tiếng Việt, ngược với văn pháp chữ Hán. Thí dụ, trong kinh viết Tượng Phật theo văn pháp tiếng Việt, người Hán phải viết Phật Tượng; có hàng chục trường hợp tương tự, đặt tĩnh từ sau danh từ.

Lê Mạnh Thát kết luận rằng kinh Lục Độ Tập đă thông dụng với tổ tiên người Việt chúng ta trong mấy thế kỷ trước và sau Công Nguyên. Trong kinh đó đă bàn đến đạo Hiếu, chứng tỏ các quan niệm này đă phổ thông với người Việt từ rất lâu. Sau một ngàn năm bị người Trung Hoa cai trị, người Việt Nam đă hấp thụ Nho giáo, ḥa lẫn tư tưởng đạo Nho với phong tục thờ cúng tổ tiên có sẵn. Nhưng so sánh với người Trung Hoa người Việt không quá chú trọng đến h́nh thức như họ. Từ đời Hán người Trung Hoa coi chữ Hiếu là đứng đầu các tính tốt. Con có hiếu là có đủ mọi đức hạnh, ai không giữ hiếu là vứt đi! Trong khi đó đối với người Việt, như Lê Mạnh Thát thuật lại theo kinh Lục Độ Tập, th́ chữ Hiếu không có vai tṛ độc tôn. Giá trị của chữ Hiếu c̣n ở dưới ḷng thương người, thương muôn vật, t́nh thương này là quan trọng nhất.

Ngày nay chúng ta làm lễ tổ tiên như thế nào? Bàn về việc hành lễ, đức Khổng Tử nói: “Tế như tại” (Luận Ngữ, Thiên Bát Dật, câu 12). Theo tinh thần đó, khi làm lễ tổ tiên chúng ta cung kính như thể tổ tiên đang ở trước mặt ḿnh.

Nghi lễ đặt ra không phải chỉ v́ người ta muốn làm bổn phận với Trời, Phật, Tiên tổ, mà c̣n một mục đích quan trọng khác là tác dụng trên ḷng người, giúp con người hướng đến điều lành, ghi khắc trong ḷng các giá trị trong truyền thống. Việc thờ cúng ông bà chỉ có tác dụng nếu người hành lễ chú tâm tưởng niệm. Những lời khấn mời ông bà về họp mặt cùng con cháu nhân ngày giỗ, ngày Tết, chỉ cần nói một cách chân thành, giản dị, như thể có dịp tṛ chuyện với tổ tiên, tất cả hiện diện trước mặt ḿnh. Điều mà các bậc phụ huynh chúng ta cần giải thích cho con em là, tổ tiên lúc nào cũng có mặt ở bên ta, nói đúng ra, ở ngay trong mỗi con người chúng ta.

Điều các em có thể hiểu, nói một cách khoa học, là trong mỗi cá nhân đều có những hạt giống, có ḍng máu di truyền của ông bà, cha mẹ. Những hạt giống di truyền đó nằm ở trong ḿnh, ở với chúng ta suốt cuộc đời. Mỗi người sẽ truyền lại hạt giống di truyền cho các thế hệ sau. Có thể nói mỗi người đều mang trong ḿnh một phần những tế bào sống và những kinh nghiệm đạo lư, tâm linh mà tổ tiên đă thu nhận, đă nuôi dưỡng. Di sản của tổ tiên c̣n gồm cả những việc làm, những lời nói của người đă khuất. Khi c̣n sống, tổ tiên đều ư thức các hành động của ḿnh sẽ ảnh hưởng tới con, cháu, nhiều thế hệ. Tổ tiên người Việt lúc nào cũng ước ao, cũng mong mỏi những việc ḿnh làm sẽ đem kết quả tốt lành cho các thế hệ sau. Quan niệm đó, người Việt gọi là Phước Đức Ông Bà. Khi một người Việt làm điều thiện, tránh điều ác, hành động đó không phải chỉ cốt tạo ra những hậu quả tốt cho chính ḿnh, mà c̣n muốn, có khi chỉ làm với mục đích “để dành phước đức”, truyền lại cho con cháu.



Người Việt Nam tin vào Phước Đức. Đây cũng là một niềm tin đặc biệt Việt Nam, người Trung Hoa hay Ấn Độ không đề cao niềm tin vào Phước Đức như vậy. Người Việt nghĩ rằng mỗi cá nhân có một “kho” các điều lành, gọi là “Phước Đức”. Cái kho đó do ḿnh tạo ra, do các hành động của chính ḿnh; nhưng kho Phước Đức cũng thu nhận hậu quả các hành động do cha mẹ, ông bà đă làm. Niềm tin đó nối liền các thế hệ. Nó khiến mỗi cá nhân cố gắng làm điều lành, tránh điều ác, không những để ḿnh nhận được hậu quả tốt lành mà c̣n “góp vốn” cho con cháu đời sau được hưởng phước. Hoặc ít nhất con cháu “không phải trả nợ” những lỗi lầm v́ những việc mà ông cha đă làm.

Cũng vậy, mỗi thế hệ cũng nghĩ rằng trong đời ḿnh có khi gặp được điều t́nh cờ may mắn không hiểu được tại sao, th́ sẽ giải thích may mắn đó một phần là do Phước đức ông bà để lại. Với niềm tin tưởng vào Phước Đức, mỗi thế hệ đều biết ơn tổ tiên v́ những phước đức tích lũy từ đời trước. Rồi đến lượt chính ḿnh cũng muốn làm điều thiện để cất đầy trong kho phước đức chung, cho con cháu đời sau được hưởng.

Tổ tiên chúng ta đều chia sẻ niềm tin vào Phước Đức, từ bao nhiêu thế kỷ nay vẫn giữ niềm tin này. Trong giống dân nào cũng vậy, ông bà cha mẹ đều cầu mong con cháu gặp mọi sự tốt lành, muốn để lại cho con cháu những di sản có giá trị. Nhưng đặc biệt trong truyền thống của chúng ta, niềm tin vào Phước Đức khiến tổ tiên chúng ta không phải chỉ dùng lời nói để cầu khẩn, ước mong. V́ tin vào Phước Đức, tổ tiên chúng ta cầu chúc cho con cháu bằng các hành động lương hảo, nhân từ, bác ái. Tổ tiên đă dùng chính bản thân, chính cuộc đời của ḿnh để chúc lành cho con cháu. Khi hiểu như vậy, chúng ta sẽ cảm thấy một sợi dây thiêng liêng nối liền các thế hệ, sẽ nhớ tới tổ tiên với một niềm biết ơn sâu xa. Và chúng ta hiểu chính ḿnh cũng phải làm bổn phận như vậy cho các thế hệ sắp tới.

Thế hệ trẻ có thể hiểu dễ dàng rằng trong mỗi người chúng ta mang các hạt giống di truyền của tổ theo sinh học. Quan niệm Phước Đức giúp họ thấy ḿnh cũng mang theo hạt giống của các điều thiện mà tổ tiên để lại. Các bạn trẻ có thể cảm thấy sự hiện diện của tổ tiên rơ ràng hơn. Tổ tiên đang hiện diện thật sự trong bản thân họ. Khi đó việc cử hành nghi lễ thờ cúng tổ tiên có một ư nghĩa sâu xa hơn; châm ngôn “Tế như tại” được thể hiện.

Nghi lễ cúng bái tổ tiên không cần phải phức tạp hay sang trọng. Đức Khổng Tử cũng nói “Lễ, dữ ḱ xa dă, ninh kiệm,” nghĩa là việc hành lễ mà xa xỉ th́ nên kiệm ước c̣n hơn. (Luận Ngữ, Bát Dật, 4.) Để cho thế hệ trẻ tham dự nghi lễ thờ cúng ông bà một cách tự nhiên, thoải mái, chúng ta cần hành lễ theo cách nào đơn giản hơn cả, chú ư đến nội dung hơn là h́nh thức. Như lời Khổng Tử nói về tang lễ, trong cùng đoạn trên, “Tang, dữ ḱ dị dă, ninh thích” (Tang lễ mà quá chú trọng nghi tiết th́ chỉ bày tỏ ḷng thương xót c̣n hơn.) Nhưng giản dị không có nghĩa là vội vàng, cẩu thả. Ḷng thành kính phải được thể hiện ra với h́nh thức bên ngoài, trong y phục và cử chỉ người lễ. Hành lễ với khung cảnh, thái độ cung kính và trang nghiêm sẽ tạo được tác dụng sâu xa trong ḷng các bạn trẻ, giúp họ tham dự vào phong tục thờ cúng ông bà. Giữ phong tục thờ cúng tổ tiên sẽ truyền lại cho các thế hệ sau một di sản văn hóa quư báu của dân tộc Việt Nam.

Ngô Nhân Dụng

Bài cùng thể loại :


  • florida80
    R10 Vô Địch Thiên Hạ
    florida80's Avatar
    Release: 3 Weeks Ago
    Reputation: 110345


    Profile:
    Join Date: Aug 2007
    Posts: 68,300
    Last Update: None Rating: None
    Attached Thumbnails
    Click image for larger version

Name:	Le-gia-tien-00.jpg
Views:	0
Size:	65.0 KB
ID:	1518627  
    florida80_is_offline
    Thanks: 4,123
    Thanked 30,003 Times in 6,778 Posts
    Mentioned: 1 Post(s)
    Tagged: 0 Thread(s)
    Quoted: 507 Post(s)
    Rep Power: 86 florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9
    florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9
    The Following User Says Thank You to florida80 For This Useful Post:
    anhhaila (3 Weeks Ago)
    Reply

    User Tag List

    Thread Tools

    Posting Rules
    You may not post new threads
    You may not post replies
    You may not post attachments
    You may not edit your posts

    BB code is On
    Smilies are On
    [IMG] code is On
    HTML code is On


     
    iPad Tablet Menu

    Announcement

    Breaking News

    Society News

    VietOversea

    World News

    Business News

    Other News

    History

    Car News

    Computer News

    Game News

    USA News

    Mobile News

    Music News

    Movies News

    Sport News

    Stranger Stories

    Comedy Stories

    Cooking Chat

    Nice Pictures

    Fashion

    School

    Travelling

    Funny Videos


    Page generated in 0.26146 seconds with 13 queries