VKS yêu cầu điều tra bổ sung vụ án cựu thứ trưởng Y tế Cao Minh Quang thiếu trách nhiệm để Công ty Dược Cửu Long hưởng hơn 3,84 triệu USD trong sản xuất thuốc cúm H5N1.
Quyết định được VKSND Tối cao ra ngày 23/5, thời gian điều tra bổ sung không quá hai tháng. VKS cho rằng cần làm rõ hành vi sai phạm có dấu hiệu thiếu trách nhiệm của ông Nguyễn Việt Hùng, cựu cục Phó quản lý Dược, Bộ Y tế, trong việc kiểm tra Công ty Dược Cửu Long. Từ đó dẫn đến việc Dược Cửu Long giữ lại 3.848.000 USD mà không báo cáo Bộ Y tế.
Ông Hùng vừa bị tuyên 3 năm tù trong vụ VN Pharma buôn thuốc ung thư giả.
VKS còn yêu cầu Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C03) tiếp tục đôn đốc giải mật tài liệu để làm căn cứ giải quyết vụ án. Trước đó, tại kết luận điều tra, C03 cho rằng trong hồ sơ vụ án có một số văn bản thuộc tài liệu bí mật nhà nước nên đã đề nghị Văn phòng Chính phủ, Bộ Y tế, Bộ Tài chính thực hiện song chưa có kết quả.
Trong vụ án này, ông Quang cùng ba cấp dưới ở Bộ Y tế là ông Nguyễn Nam Liên, cựu phó Vụ Kế hoạch Tài chính; Dương Huy Liệu, cựu vụ trưởng Kế hoạch Tài chính; Phạm Thị Minh Nga, cựu Kế toán trưởng Ban quản lý kế hoạch phòng chống dịch cúm A, bị C03 đề nghị truy tố về tội Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng theo khoản 3 điều 360 Bộ luật Hình sự.
Cùng vụ án, C03 đề nghị truy tố Lương Văn Hóa, Tổng giám đốc Công ty Dược Cửu Long cùng ba người dưới quyền Nguyễn Thanh Tòng, cựu phó Tổng Giám đốc phụ trách tài chính; Nguyễn Văn Thanh Hải, nguyên kế toán trưởng và Ngô Hữu Hiếu Nghĩa, cựu giám đốc Chi nhánh TP HCM kiêm Giám đốc Xuất nhập khẩu về tội Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ, theo khoản 3 điều 356 Bộ luật Hình sự.
Cựu Thứ trưởng Y tế Cao Minh Quang. Ảnh:VTV
Theo kết luận, năm 2005, dịch cúm A (H5N1) diễn biến phức tạp nên Bộ Y tế đặt mục tiêu đến 30/6/2006 sẽ dự trữ đủ 30 triệu viên Oseltamivir. Bộ Y tế sau đó được Chính phủ giao nhiệm vụ mua, dự trữ thuốc và phối hợp cùng Bộ Tài chính thẩm định, phê duyệt giá thuốc sản xuất trong nước để mua theo kế hoạch.
Khi triển khai, Bộ Y tế thành lập Hội đồng thẩm định cơ sở và lựa chọn Công ty Dược Cửu Long tham gia sản xuất thuốc Oseltamivir. Cơ quan liên ngành sau nhiều lần thẩm định đã thống nhất giá mỗi viên Oseltamivir là 27.765 đồng.
Đầu năm 2006, dịch H5N1 cơ bản được khống chế nên Bộ Y tế điều chỉnh giảm số lượng thuốc Oseltamivir dự trữ, trong đó hợp đồng mua với Công ty Dược Cửu Long giảm từ 13 triệu xuống 5 triệu viên. Mỗi viên giá 27.765 đồng.
Từ tháng 2 đến tháng 4/2006, Dược Cửu Long đã nhập 520 kg nguyên liệu Oseltamivir với giá 9,1 triệu USD của Công ty Mambo (Singapore). Cửu Long đã thanh toán 5,25 triệu USD cho bên bán, còn lại 3,84 triệu USD được trả chậm 6 tháng kể từ ngày nhận hàng.
Nguyên liệu nhập về, Dược Cửu Long sản xuất được 2,5 triệu viên, còn lại lưu trữ dưới dạng nguyên liệu 257 kg. Do giá nguyên liệu giảm, Tổng giám đốc Hóa đã chỉ đạo cấp dưới đề nghị Công ty Mambo "bớt" 3,84 triệu USD (tương đương hơn 61 tỷ đồng). Việc này ông Hóa không báo cáo Bộ Y tế.
Căn cứ hồ sơ nhập hàng, Bộ Y tế đã nhiều lần thanh toán cho Dược Cửu Long với tổng số hơn 143 tỷ đồng. Số tiền này chưa bao gồm chi phí gia công của 257 kg nguyên liệu chưa sản xuất.
Năm 2007, để thanh quyết toán kinh phí phòng chống dịch, bà Nga đã trình ông Liệu và Liên ký biên bản thanh lý hợp đồng với Dược Cửu Long. Cả ba người này bị cho rằng đã không rà soát, không phát hiện Công ty Dược Cửu Long được giảm giá 3,84 triệu USD.
Một năm sau, Bộ Y tế thành lập ban chỉ đạo giải quyết các vấn đề liên quan thuốc cúm do Thứ trưởng Cao Minh Quang làm trưởng ban. Tuy nhiên ông Quang đã không chỉ đạo kiểm tra, làm rõ khoản tiền 3,84 triệu USD mà Dược Cửu Long nợ nhà cung cấp trước khi báo cáo Chính phủ.
Kết quả điều tra xác định, đến nay Dược Cửu Long vẫn chưa thanh toán 3,84 triệu USD tiền mua nguyên liệu Oseltamivir cho Công ty Mambo. Khi được hỏi về quan điểm xử lý, Bộ Tài chính cho rằng, đây là khoản chênh lệch giá nên về nguyên tắc thì Dược Cửu Long phải nộp lại cho ngân sách nhà nước.
Về trách nhiệm dân sự, Công ty Dược Cửu Long bị đề nghị phải nộp lại ngân sách nhà nước 3.848.000 USD. Bị can Hóa và các đồng phạm ở Cửu Long có trách nhiệm liên đới bồi thường số tiền này.