Theo như lần đầu tiên, tổng thống Mỹ Joe Biden gọi tổng thống Nga Vladimir Putin là một “tội phạm chiến tranh”, kể từ khi Moscow tiến hành xâm lược Ukraine cách đây gần 3 tuần, đồng thời xác nhận sẽ viện trợ ồ ạt cho Ukraina, như đánh dấu lần đầu tiên lãnh đạo Mỹ sử dụng cụm từ này để nói về đồng nhiệm Nga.
Biden đưa ra ý kiến trên trước một số ký giả tại Toà Bạch Ốc sau sự kiện Đạo luật Chống bạo lực Phụ nữ. Khi được hỏi liệu Putin có phải là tội phạm chiến tranh hay không, Tổng thống Mỹ ban đầu nói “không,” và bỏ đi, nhưng rồi ông quay sang truyền thông, và khi câu hỏi được lặp lại, Biden bảo ông nghĩ lãnh đạo Nga là tội phạm chiến tranh.
“Ò, tôi nghĩ ông ta là một tội phạm chiến tranh,” Tổng thống đáp, và không giải thích gì thêm.
Tuỳ viên báo chí Toà Bạch Ốc Jen Psaki nhắc lại hành động ném bom một bệnh viện phụ sản, trong số những cuộc tấn công khác vào thường dân. “Chúng ta chứng kiến tất cả những hành động man rợ, của một nhà độc tài ở quốc gian đang đe doạ và tước đi mạng sống của dân thường, tấn công bệnh viện, phụ nữ mang thai, ký giả, và những người khác,” Psaki nói. “Tôi nghĩ, Tổng thống đang trả lời trực tiếp câu hỏi.”
Psaki cho hay, Bộ Ngoại giao đang xem xét pháp lý những hành động của Nga ở Ukraine, và cân nhắc xem họ có phạm tội chiến tranh hay không.
Phát ngôn nhân của Putin phản ứng giận dữ trước ý kiến của Tổng thống Biden, theo hãng thông tấn TASS. “Chúng tôi xem giọng điệu của người đứng đầu chính phủ không thể chấp nhận được và không thể tha thứ được, những người có bom giết hại hàng trăm ngàn người trên khắp thế giới,” Dmitry Peskov nói.
Tổng thống Biden đưa ra ý kiến trên giữa lúc Nga tiếp tục bắn phá dân thường ở Ukraine, với thiệt hại nhân mạng và vật chất ngày một lớn. Vào thứ Ba, Thượng viện phê chuẩn nghị quyết lên án bạo lực ở Ukraine, và kêu gọi mở cuộc điều tra Putin và các thành viên chế độ ông ta phạm tội chiến tranh.
Toà án Hình sự Quốc tế đã mở cuộc điều tra cuộc chiến tranh, và yêu cầu Nga ngưng cuộc xâm lược. Theo số liệu từ Văn phòng Cao uỷ Nhân quyền Liên hiệp Quốc, có khoảng 600 dân thường bị thiệt mạng, mặc dù con số thực tế có thể cao hơn rất nhiều. Chỉ riêng thành phố cảng Mariupol đã có hơn 2000 người bị giết hại, theo giới chức Ukraine. Liên Hiệp Quốc ước tính hơn 3 triệu người đã rời Ukraine vì cuộc chiến của Nga, trong khi gần 2 triệu người khác phải di tản. Liên Hiệp Quốc cho biết, khủng hoảng tị nạn Ukraine đang gia tăng nhanh chóng ở Âu châu kể từ Đệ nhị Thế chiến.
Vào thứ Tư, Toà Đại sứ Mỹ ở Ukraine cho hay, quân Nga đã bắn chết 10 người đang sắp hàng mua bánh mì ở Chernihiv, thành phố miền Đông Bắc Ukraine hứng đạn trong một cuộc pháo kích của Nga.
Quân Nga cũng bắn vào một rạp hát ở Mariupol, nơi hàng trăm người dân đang tránh bom.
Tổng thống Biden vào thứ Tư thông báo viện trợ an ninh $800 triệu cho Ukraine, trong đó có phi cơ không người lái có vũ trang. Tuy nhiên, viện trợ an ninh mới không bao gồm phi cơ chiến đấu, hay thiết lập vùng cấm bay ở Ukraine, như Tổng thống Volodymyr Zelensky yêu cầu trong bài phát biểu trực tuyến trước lưỡng viện Hoa Kỳ vào sáng thứ Tư. Hương Giang