[june04]

Đát Kỷ thường bị gán với hình tượng một yêu nữ gây đại họa cho quốc gia, thậm chí, trong tiểu thuyết thời nhà Minh "Phong thần diễn nghĩa" còn nói rằng Đát Kỷ thực ra là một con hồ ly tinh chín đuôi, mê hoặc Trụ Vương xây lên hồ rượu và rừng thịt. Chính nàng là nguyên nhân dẫn đến sự diệt vong của nhà Thương.

Tuy nhiên gần đây, nhà nghiên cứu Hoàng Minh Sùng thuộc Viện nghiên cứu Lịch sử và Ngôn ngữ cho hay, vua và hoàng hậu triều Thương thực tế đều phải mặc giáp chinh chiến nơi sa trường, Đát Kỷ thực sự trong lịch sử chẳng phải phi tần chốn thâm cung mà đã phải khoác lên người quân trang cùng chồng xung trận.
Phòng triển lãm di tích lịch sử và văn hóa của Viện Lịch sử và ngôn ngữ Trung Quốc đã tìm đến họa sĩ Xi Vưu, cố gắng sử dụng nhiều phương thức để có thể vẽ một bức họa gần giống với dung mạo nguyên bản của Đát Kỷ nhất.

Dưới nét bút của Xi Vưu, Đát Kỷ hiện lên trong tư thế oai hùng hiên ngang, tay cầm một chiến khiên bằng đồng của đại quý tộc triều Thương được khắc hoa văn của ác thú cùng thanh đồng việt (một loại vũ khí làm bằng đồng thời xưa). Tham khảo từ những chi tiết đặc điểm trên một mặt nạ đồng đen có từ xưa, vẽ lại nàng có đôi mắt phượng.

Hoàng Minh Sùng, đồng thời cũng là Giám đốc bảo tàng cho hay, từ hồ sơ tư liệu cũng như những di chỉ văn hóa khảo cổ và các nghiên cứu liên quan khác đều cho thấy địa vị của phụ nữ thời Thương khá cao, những nữ nhân nhà quyền quý lại càng năng nổ.


Lấy hoàng hậu của Thương vương Vũ Đinh - Phụ Hảo làm ví dụ. Phụ Hảo không chỉ chủ trì tế lễ, tham gia chính sự mà còn phải cùng chồng và các tướng sĩ khác lãnh đạo binh lính chinh phạt quân thù. Căn cứ vào các tư liệu có được hiện nay, khi Vũ Đinh cùng tướng sĩ của ông đuổi theo quân địch, nhiệm vụ của Phụ Hảo là thực hiện chiến thuật bao vây bốn phía. Sau đó, bà còn bắt giữ và đưa những quân địch đó đến Ân Khư (kinh đô của nhà Thương) để làm vật tế thần. Không chỉ có Phụ Hảo mà các hoàng hậu của triều Thương cũng gánh vác trên mình trách nhiệm mang quân ra sa trường.

Nếu như khôi phục lại hoàn cảnh lịch sử cũng như vai trò người phụ nữ trong triều Thương thì Đát Kỷ cũng phải làm việc tương tự.

Hoàng Minh Sùng tiếp tục chỉ ra, trận chiến mấu chốt khiến "Thương vong Chu khởi" (nhà Thương sụp đổ, nhà Chu lập lên) là trận chiến Mục Dã. Trụ Vương và Đát Kỷ sau khi bại trận đã bị quân lính áp giải đi. Đến Lộc Đài, phu thê hai người tự thiêu trong ngọc phục. Khi người Chu lôi ra thì chỉ còn lại hai cái xác cháy đen nhưng vẫn làm theo nghi thức chặt đầu, treo lên cờ rồi tiếp tục đi đến kinh đô của nhà Chu.

Đát Kỷ thường được nhắc đến với hình tượng là một hồ ly tinh với lòng dạ hiểm độc khiến nhà Thương diệt vong

Hoàng Minh Sùng nói thêm, hậu duệ của Nho giáo rõ ràng chỉ muốn tô đẹp hình tượng của Chu Vũ Vương và Chu công Cơ Sáng. Đầu tiên tại trận Mục Dã rõ ràng đã giết đến mười mấy vạn người nhưng lại nói rằng thương vong không đáng kể, cũng cố ý nói Đát Kỷ tham gia vào chinh chiến là lũng loạn triều cương, đạp lên hình tượng của nàng đồng thời hợp lý hóa việc nhà Chu đánh chiếm nhà Thương.

Sau này còn có "Phong thần diễn nghĩa" nói rằng Đát Kỷ là hồ ly tinh hóa thành. Những lời lẽ trong tiểu thuyết rõ ràng đã khiến một hoàng hậu dẫn binh cùng chồng đánh giặc trở thành một yêu tinh hại nước.

Hoàng Minh Sùng cũng nói thêm, trong lịch sử Trung Quốc có rất nhiều phụ nữ bị bôi nhọ danh tiếng. Bởi vì những người viết sử đa phần đều cho rằng, phụ nữ không nên tham dự việc triều chính, nếu đất nước bị diệt vong chắc chắn trách nhiệm đều quy về người phụ nữ.