Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gửi lời cảm ơn tới Việt Nam cùng 2 doanh nghiệp Mỹ đã vận chuyển nhanh chóng 450.000 bộ quần áo bảo hộ y tế, hỗ trợ Mỹ chiến đấu chống lại dịch bệnh từ virus corona chủng mới, vì vậy ông Donald Trump cám ơn ai?
Tổng thống Donald Trump. Ảnh: REUTERS
Sáng giờ bà con cãi cọ về vụ ông Trump cám ơn VN mà báo đăng. Thật ra nguyên văn viết trong tiếng Anh của ổng ngoài cám ơn trước tiên 2 cty Mỹ là Dupont và Fedex, ông mới viết cám ơn những người bạn ở VN. Báo VN đăng là cám ơn VN.
Mình hiểu vấn đề này như sau:
1/ Nếu ai đã từng tiếp xúc với người Mỹ sẽ hiểu cám ơn là từ cửa miệng. Họ rất lịch sự cám ơn, không có gì to tát mà cũng chả có gì tới mức thấy ghê gớm quá.
2/ Ông Trump viết trên twitter về vụ này, thật ra cho dân Mỹ là chính. Vì CP Mỹ không có kênh truyền thông riêng theo kiểu hãng tin riêng hay là báo riêng như nhiều nước. Thành ra ông muốn nói làm được gì thì tự viết trên trang cá nhân của ông cho dân đỡ lo. Vì giờ nước sôi lửa bỏng, có thêm vật tư trang thiết bị y tế quá tốt. Trong bối cảnh cả thế giới cấm xuất khẩu, tranh mua tranh bán như hiện nay mà nước Mỹ đang rất cần để chống dịch.
3/ VN theo mình hiểu trong vụ này chỉ là tạo điều kiện cho cấp phép xuất khẩu lô hàng vật tư y tế đó, không cấm đoán như các nước khác. Còn hàng do một công ty Mỹ làm chủ lô hàng, họ có làm ra các quần áo đó tại VN nhờ nhân công và nhà máy ở đây, từ nguyên liệu và theo tiêu chuẩn của họ. Và 1 cty Mỹ khác là Fedex khiêng về. Bình thường nếu không có đạo luật Quốc phòng họ có thể bán cho toàn thế giới ai trả cao nhất thì bán. Nhưng nay có dịch nên họ phải đem tất về Mỹ và CP Mỹ trả tiền.
4/ Thực ra VN có thể làm hàng xuất cho Mỹ đủ thứ. Nhưng trang thiết bị y tế muốn xuất vào Mỹ thì phải tuân thủ các quy định của họ, cả EU cũng vậy mà tiêu chuẩn này rất cao. Ví dụ một số lô hàng nhập khẩu vào Mỹ và EU từ các nước khác vừa rồi đã bị phản đối, cơ bản là tiêu chuẩn khác nhau. Tiêu chuẩn của họ quá cao, ví dụ y bác sĩ chỉ dùng khẩu trang N95, kể cả tuyến đầu và tuyến sau. Mà N 95 giờ không thể đủ vì làm rất khó, tiêu chuẩn cao, chỉ nên dùng cho tuyến đầu. Thành ra sau này khó khăn quá họ cũng cho phép dùng khẩu trang y tế bình thường cho tuyến sau, chỉ ưu tiên N95 cho tuyến đầu thôi. Nói vậy để hiểu không phải muốn mà tặng hay cho vật tư y tế cho dân Mỹ theo cách của ta là được.
5/ Mọi thứ là quan hệ ngoại giao. Trong mấy chục năm qua, Mỹ giúp VN khá nhiều trong vấn đề y tế dự phòng, xây dựng hệ thống và giúp tiền bạc cho phòng chống dịch trong những dự án chung cho các nước nghèo trên thế giới. VN là nước nghèo, nên có giúp được gì được cho Mỹ cũng là việc cần làm để bày tỏ thiện ý và cám ơn qua lại. Hai nước từng là cựu thù, từng có nhiều tổn thương cho nhau. Nay hòa hợp mà làm được gì xích lại gần nhau được dân cũng mừng.
Vậy thôi, sự vụ này không cần tự ti quá mức hay tự tin quá đỗi. Nó chỉ là thông tin để hiểu có qua có lại giữa đôi bên trong việc hợp tác. Và cũng là tùy theo sức của từng bên.
Nguyễn Thị Bích Hậu