Vừa qua cơ quan điều tra đã làm rõ vai trò của ông Phạm Nhật Vũ trong việc mua bán AVG. Cùng với đó là lệnh bắt giam khẩn cấp ông này vì những sai phạm đã gây ra. Dưới đây là bài viết cho thấy rõ vai trò của Phạm Nhật Vũ trong vụ việc này.Theo Bộ Công an, ông Phạm Nhật Vũ, Chủ tịch HĐTV Công ty Cổ phần Nghe nhìn Toàn cầu (AVG), vừa bị bắt về tội đưa hối lộ. Cựu bộ trưởng Nguyễn Bắc Son, Trương Minh Tuấn và hai lãnh đạo Công ty MobiFone bị khởi tố tội nhận hối lộ.
Trong thương vụ này, những người có liên quan đã thổi giá AVG từ 629 tỉ đồng (theo sổ sách kế toán) lên đến 33.000 tỉ đồng và cuối cùng giá chốt gần 8.900 tỉ đồng.
Phạm Nhật Vũ từng “vẽ” về đối tác 700 triệu USD
Theo hồ sơ, tháng 10-2014, ông Phạm Nhật Vũ, chủ tịch HĐQT AVG, gửi công văn cho ông Nguyễn Bắc Son, bộ trưởng Bộ TT&TT, đề nghị “cho ý kiến chỉ đạo” về việc chuyển nhượng cổ phần cho đối tác nước ngoài. Theo công văn, đối tác nước ngoài dự kiến sẽ mua 75% cổ phần của AVG với mức giá 525 triệu USD (tính ra AVG sẽ có giá tới 700 triệu USD). Ông Vũ cũng thông báo đã nhận đặt cọc 10 triệu USD từ “đối tác nước ngoài”.
Nhận công văn, ông Son đã bút phê giao cho các vụ chức năng của Bộ TT&TT xem xét, thẩm định để trình Ban cán sự đảng Bộ TT&TT quán triệt.
Đến tháng 8-2015, AVG tiếp tục có văn bản gửi Tổng Công ty MobiFone nói về mức giá mà AVG chào bán cho MobiFone là giá với đối tác nước ngoài đã thống nhất mua 700 triệu USD. Đến tháng 9-2015, ông Vũ có văn bản gửi cho MobiFone với nội dung: “Chúng tôi đã hai lần chào bán cổ phần cho MobiFone với mức giá chào lần một là 600 triệu USD tính riêng cho hệ thống truyền hình. Và lần chào giá thứ hai là 9.226,8 tỉ đồng (tương đương khoảng 400 triệu USD)… Số tiền bán 400 triệu USD thì các cổ đông AVG mới thu đủ vốn đầu tư ban đầu. Vì vậy, với mức đề nghị mua của MobiFone là 8.569,8 tỉ đồng đã tạo ra khoảng cách khá xa với đề nghị của AVG và các cổ đông AVG đang chưa hoàn vốn đầu tư. Mặc dù vậy, sau khi thống nhất ý kiến với các đại cổ đông, hệ thống truyền hình AVG bán cho MobiFone sẽ là giá 8.898,3 tỉ đồng”.
Cũng tại văn bản trên, ông Vũ nhấn mạnh thêm: “Với giá bán nêu trên, các cổ đông AVG thực sự đã thiệt hại rất nhiều so với khoản tiền có thể thu được nếu bán cho nhà đầu tư nước ngoài”.
Tháng 9-2015, ông Lê Nam Trà, Chủ tịch HĐTV Tổng Công ty MobiFone, cùng ban giám đốc đã họp với ông Phạm Nhật Vũ. Tại cuộc họp này, bà Phan Thị Hoa Mai, thành viên HĐTV MobiFone, nêu ý kiến: Theo sổ sách kế toán giá trị tài sản của mảng truyền hình chỉ hơn 629 tỉ đồng nên “đề nghị AVG cung cấp các tài liệu liên quan đến hai mức giá chào mua 600 triệu USD và 700 triệu USD của các đối tác nước ngoài”.
Ông Vũ trả lời là “việc mua bán cổ phần doanh nghiệp thực chất là việc mua bán các cơ hội kinh doanh”.
Và tại cuộc họp này, ông Lê Nam Trà và ông Phạm Nhật Vũ đã ký biên bản thống nhất về giá mua theo đề xuất do chính ông Vũ đưa ra là 8.898,3 tỉ đồng cho 95% cổ phần AVG.
Đối tác nước ngoài không có thực
Đến ngày 24-9-2015, ông Lê Nam Trà đã trình cho ông Nguyễn Bắc Son mức giá gần 9.000 tỉ đồng mua lại 95% cổ phần AVG và được ông Son đồng ý. Trong báo cáo, ông Trà thừa nhận mức giá này gấp 15 lần giá trị sổ sách mảng truyền hình của AVG (chỉ 629,7 tỉ đồng).
Sau đó, ngày 28-10-2015, ông Nguyễn Bắc Son có văn bản gửi Thủ tướng xin chủ trương đầu tư dịch vụ truyền hình của Tổng Công ty MobiFone và mua bán cổ phần AVG. Văn phòng Chính phủ có văn bản truyền đạt ý kiến của Thủ tướng: “Chấp thuận chủ trương cho MobiFone mua cổ phần của AVG để phát triển dịch vụ truyền hình và giao Bộ TT&TT thực hiện dự án mua cổ phần nêu trên theo đúng quy định của pháp luật”.
Dù Phạm Nhật Vũ luôn nói về đối tác mua 700 triệu USD nhưng Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra trong quá trình thanh tra, cả AVG và Bộ TT&TT đều không cung cấp được tài liệu liên quan đến việc AVG đàm phán và nhận đặt cọc 10 triệu USD với “đối tác nước ngoài”.
Thời điểm tháng 3-2015, tổng tài sản AVG là hơn 3.260 tỉ đồng nhưng nợ phải trả là hơn 1.266 tỉ đồng; từ khi thành lập đến thời điểm thẩm định giá là liên tục lỗ và ông Nguyễn Bắc Son, ông Trương Minh Tuấn đều biết. Bản thân ông Phạm Nhật Vũ cũng không hề giấu việc lỗ này.
Cựu bộ trưởng báo cáo gì với Thủ tướng?
Tháng 10-2015, trong văn bản gửi Thủ tướng, ông Nguyễn Bắc Son nêu: Việc MobiFone đề xuất đầu tư dịch vụ truyền hình thông qua phương án mua lại cổ phần AVG không chỉ đem lại lợi ích về kinh tế, phục vụ chiến lược phát triển của bản thân MobiFone mà còn giải quyết được mối lo ngại của các cơ quan quản lý nhà nước về an ninh, tư tưởng, văn hóa đối với việc chuyển nhượng cổ phần của Công ty AVG.
Trong văn bản này, ông Son không hề nhắc giá trị thực tài sản mảng truyền hình của AVG chỉ hơn 629 tỉ đồng và tình trạng thua lỗ của AVG.
Về giá mua AVG, trong báo cáo nêu: MobiFone đã thận trọng thuê năm tổ chức tư vấn về pháp lý, tài chính và thẩm định giá để tư vấn cho MobiFone các nội dung liên quan đến việc mua lại cổ phần. Thực tế, đã có ba tổ chức thẩm định giá thực hiện và đưa ra các phương án giá khác nhau từ 33.299 tỉ đồng (AASC), 25.548 tỉ đồng (VCBS), 18.520 tỉ đồng (Hanoi Valu) và 16.565 tỉ đồng (AMAX). Trên cơ sở đó, MobiFone đã lựa chọn phương án giá thấp nhất để đàm phán với AVG. Sau nhiều vòng đàm phán, AVG đã chào phương án giá bán 95% cổ phần của AVG là 8.898,3 tỉ đồng.