Như tin đã đưa, Ngoại trưởng tương lai của Mỹ phát biểu "cấm" Trung Quốc được đi đến các đảo nhân tạo trên Biển Đông. Bắc Kinh đã đạp bàn đập ghế, vô cùng tức giận về việc này. Từ vụ ông Trump điện đàm với nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn, mâu thuẫn Trung- Mỹ nổi sóng thì nay Chính quyền Donald Trump dự định chặn đường tiếp cận của Bắc Kinh đối với các đảo nhân tạo ở Biển Đông khiến cho quan hệ hai bên có thể dẫn đến xung đột lớn, chiến tranh có thể xảy ra.
Tại phiên điều trần trước Thượng viện Quốc hội Mỹ ngày 12/1, Rex Tillerson - người được Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump chỉ định làm Ngoại trưởng Mỹ cho biết chính quyền của Tổng thống đắc cử Donald Trump dự định sẽ chặn đường tiếp cận của Bắc Kinh đối với các đảo nhân tạo ở Biển Đông.
Trong giai đoạn chuyển tiếp giữa hai chính quyền, như từng xảy ra trong quá khứ, "vấn đề Trung Quốc" luôn nằm ở trọng tâm tranh luận về vai trò và ưu tiên của Mỹ trên trường quốc tế. Quan hệ giữa hai cường quốc này là sự dao động phức tạp giữa hợp tác và cạnh tranh. Đặc biệt là trong bối cảnh ảnh hưởng của Mỹ trên thế giới giảm xuống và vai trò của Trung Quốc đang ngày một gia tăng.
Mâu thuẫn Mỹ - Trung tại Biển Đông ngày một gay gắt?
Hiện tại, ông Trump và ê-kíp của mình đang chứng tỏ lập trường cứng rắn đối với Bắc Kinh. Lời phát biểu của một trong những thành viên chủ chốt trong chính phủ mới tại Washington cho thấy rằng quan hệ Mỹ-Trung đang bước vào một giai đoạn đầy khó khăn và phức tạp.
Chúng ta cần phải gửi cho Trung Quốc một tín hiệu rõ ràng, trước hết, đó là việc xây dựng các hòn đảo ở Biển Đông cần phải chấm dứt, và thứ hai, Trung Quốc sẽ không được phép tiếp cận các đảo này", ông Tillerson nói. Do các hành động của Trung Quốc, Mỹ cần phải tăng cường hợp tác với các "đồng minh truyền thống ở Đông Nam Á như ASEAN.
Chuyên gia cho rằng vai trò Biển Đông — trọng tâm đối đầu mới của Mỹ và Trung Quốc sẽ chỉ ngày một lớn hơn. Trung Quốc sẽ không từ bỏ việc sử dụng cơ sở quân sự được xây dựng từ giai đoạn trước trong khu vực có tầm quan trọng chiến lược đối với nước này. Chính quyền mới của Mỹ cũng sẽ không thỏa hiệp về vấn đề "tự do hàng hải" ở Biển Đông.
Tình hình bất ổn hiện nay không chỉ liên quan với việc phát biểu nào của ông Trump sẽ trở thành hiện thực trong nhiệm kỳ tổng thống này. Cũng không rõ phản ứng của Bắc Kinh sẽ ra sao. Liệu nước này có cho rằng thỏa hiệp với chính quyền mới là không thể? Trong trường hợp này, quan hệ Trung - Mỹ sẽ được đánh dấu bằng sự gia tăng xung đột trong mọi lĩnh vực.