Việc phải đền bù thiệt hại khi dừng dự án sẽ được quy trách nhiệm cụ thể cho từng cá nhân hay lại là câu chuyện của tập thể, rồi hòa cả làng?
Ngày 26/11, Văn phòng UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế đã thông báo kết luận của Chủ tịch UBND tỉnh – ông Nguyễn Văn Cao về việc quyết định dừng dự án khu du lịch nghỉ dưỡng quốc tế World Shine - Huế tại mũi Cửa Khẻm, đèo Hải Vân. Dư luận hoan nghênh quyết định này của tỉnh Thừa Thiên – Huế, nhưng đồng thời cũng quan tâm tới trách nhiệm của những cá nhân, tổ chức có liên quan khi cho một doanh nghiệp Trung Quốc làm dự án tại vị trí mà nhiều người gọi là “yết hầu” quốc gia.
Làm rõ trách nhiệm cá nhân, tập thể
Trả lời Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam, Nhà sử học Dương Trung Quốc cho biết, câu chuyện tranh chấp giữa Thừa Thiên – Huế và Đà Nẵng thì Chính phủ sẽ phải giải quyết, nhưng vấn đề an ninh quốc gia còn quan trọng hơn rất nhiều.
“Tôi cho cho rằng đây là chuyện không thể chấp nhận được. Chúng ta có đến nỗi như vậy không? Tôi vẫn nói là cái nhà mình nghèo thì mình có thể cho thuê mặt tiền chứ không bao giờ cho thuê bàn thờ cả. Đấy là cái chỗ đã xảy ra biết bao nhiêu bài học rồi. Chẳng lẽ chúng ta nghèo tới mức phải làm như thế hay sao? Và nếu thực sự có thể phát huy được về mặt kinh tế, du lịch thì tại sao không dành cho các tổ chức trong nước? Tôi vẫn nhấn mạnh rằng dù làm gì thì làm nhưng điều quan trọng nhất vẫn phải đảm bảo được an ninh”, ông Quốc chia sẻ.
Ông Dương Trung Quốc: "Chẳng lẽ chúng ta nghèo tới mức phải làm như thế hay sao?". Ảnh: Ngọc Quang.
Ông Quốc cũng chỉ rõ, lãnh đạo cấp cao của các tỉnh đều được tham dự dự lớp học về quốc phòng toàn dân, nhưng vẫn để xảy ra sự việc trên là rất đáng tiếc.
“Chúng ta đã có nhiều bài học mà gần đây Quốc hội bàn về chuyện cho thuê đất, thuê rừng ở những vị trí có liên quan tới an ninh quốc gia và cho đến bây giờ chúng ta vẫn chưa giải quyết xong. Việc đầu tư phát triển kinh tế là rất quan trọng, nhưng chúng ta không làm bằng mọi giá, không thể đưa chuyện kinh tế ra để giải thích thay cho an ninh quốc gia. Và, tôi cũng phải đặt ra vấn đề là nhiều người dân có thể nhận thức ra khu vực này nhạy cảm thì tại sao lãnh đạo tỉnh không nhận ra chuyện đó? Qua việc này, chúng ta phải trả giá vì mất lòng tin của người dân, phải trả giá mất uy tín đối với các đối tác nước ngoài”, ông Quốc nói.
Ông Dương Trung Quốc cũng cho rằng, đối với vụ việc này phải làm rõ trách nhiệm cụ thể của từng cá nhân, tổ chức theo quy định của pháp luật, nhất là chuyện đền bù với nhà đầu tư nước ngoài.
“Qua việc này chúng ta thấy sự phân cấp là cần thiết, nhưng đồng thời cũng thấy có phần lỗi của Quốc hội, làm luật vẫn còn có chỗ sơ hở, giám sát chưa chặt chẽ. Dù là trong địa bàn quản lý của tỉnh, nhưng phải rõ ràng chỗ nào được làm, chỗ nào không, chứ không phải cứ trong tỉnh thì tỉnh làm”, ông Quốc nhấn mạnh.
Phải kiểm điểm trách nhiệm sâu sắc
Trả lời Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam, Đại biểu Quốc hội Đỗ Văn Đương – Thường trực Ủy ban Tư pháp nhận định, không thể vì phát triển kinh tế mà quên mất việc bảo vệ chủ quyền quốc gia, an ninh quốc gia.
“Không thể vì phát triển kinh tế mà xé lẻ tài nguyên đất nước ra như vậy được, tôi cho rằng đây là vấn đề rất hệ trọng và phải kiểm điểm trách nhiệm sâu sắc”, ông Đương nhấn mạnh.
Ông Đỗ Văn Đương cho rằng, những người có liên quan tới dự án phải bị xử lý trách nhiệm tùy theo tính chất, mức độ.
Vấn đề dư luận đang rất quan tâm là số tiền đền bù có thể rất lớn, vậy đây là tiền ngân sách hay cá nhân phải chịu trách nhiệm? Ông Đương cho rằng, những người cấp giấy phép phải gánh chịu hậu quả với nhà đầu tư, các thủ tục chi phí để dẫn được cái giấy phép đầu tư đó cũng không phải đơn giản, rồi tiền làm đường, khảo sát thăm dò... khi dừng dự án thì theo luật pháp là phải bồi thường toàn bộ chi phí hợp đồng.
“Những người có liên quan tại địa phương phải bị xử lý trách nhiệm, sai ở đâu xử lý ở đấy. Thí dụ, anh có thẩm quyền cấp giấy phép ấy không hay vượt quá thẩm quyền? Anh đã bàn bạc đầy đủ chưa hay chỉ vì động cơ kinh tế của tỉnh anh thôi mà anh làm như vậy? Đây không phải là hợp đồng của cá nhân mà là của cơ quan nhà nước, trước mắt thì nhà nước phải đền, còn sau này kiểm điểm trách nhiệm cá nhân có làm sai thì phải bồi hoàn”, ông Đương phân tích.
Trong khi đó, Đại biểu Quốc hội Bùi Thị An (đoàn Hà Nội) lại đưa ra góc nhìn khác, đó là việc lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên - Huế ra quyết định dừng dự án là rất đáng hoan nghênh, vì điều đó chứng tỏ họ biết lắng nghe những ý kiến đúng từ dư luận.
"Qua chuyện này, tôi nghĩ phải rút kinh nghiệm sâu sắc, khi đã ở tầm vị trí của lãnh đạo thì phải nhìn tổng thể, cân nhắc cái lợi, cái hại, mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với các mối quan hệ khác. Ở đây, tôi thấy Thừa Thiên - Huế đã ra quyết định dừng đầu tư, như vậy về mặt thái độ là biết rút kinh nghiệm ngay chứ không phải thấy sai mà cứ cố bảo vệ, các tỉnh khác cũng nên học điều đó.
Mặt khác, chúng ta phải quy định rõ những khu vực nào hiện nay thuộc địa phương quản lý nhưng không được phép tự quyết định, phải công khai để nhân dân giám sát".
Ngọc Quang
(Giáo Dục)