Hôm thứ Tư (19/6), giới chức quân sự Philippines cho biết, trong cuộc xung đột vào hôm thứ Hai (17/6), Cảnh sát biển Trung Quốc đã cướp 8 khẩu súng của các binh sĩ Philippines và phá hủy tàu của Philippines. Manila đã yêu cầu chính quyền Trung Quốc bồi thường tổn thất và trả lại súng cho nước này.
Theo hãng thông tấn Bloomberg, trong cuộc họp báo cáo vào hôm thứ Tư, Tham mưu trưởng Lực lượng Vũ trang Philippines Romeo Brawner Jr. đã nói về Cảnh sát biển Trung Quốc: “Họ không có quyền hay ủy quyền pháp lý để cản trở hoạt động của chúng tôi và phá hủy các tàu hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines”.
Ông Alfonso Torres Jr., Chỉ huy Bộ Tư lệnh phía Tây của Lực lượng Vũ trang Philippines, cho biết một tàu của Philippines đã chạm trán với tàu của Cảnh sát biển Trung Quốc vào hôm thứ Hai khi đang thực hiện nhiệm vụ tiếp tế cho một tiền đồn quân sự gần Bãi Cỏ Mây, phía Cảnh sát biển Trung Quốc đã lên thuyền bơm hơi cứng của Philippines, đồng thời thu giữ và tháo dỡ số súng trên tàu của Philippines “một cách bất hợp pháp”.
Ông nói: “Súng đã bị cướp đoạt hết”.
Trong lúc xảy ra xung đột, Cảnh sát biển Trung Quốc còn dùng dao và những dụng cụ sắc nhọn khác để “cố ý đâm thủng” thuyền bơm hơi cứng của Philippines.
Lần xung đột trên biển này là một trong những sự việc nghiêm trọng nhất giữa Trung Quốc và Philippines ở vùng biển tranh chấp.
Hôm thứ Tư, chính quyền Trung Quốc tuyên bố rằng những “biện pháp thực thi pháp luật” của cảnh sát biển nước này là những hành động chuyên nghiệp. Trong cuộc họp báo thường kỳ tại Bắc Kinh, ông Lâm Kiếm, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc, cho biết: “Chỉ là ngăn chặn việc vận chuyển phi pháp của các tàu Philippines. Không áp dụng biện pháp trực tiếp nào đối với người Philippines”. Ông này đã chỉ trích Philippines “vận chuyển phi pháp” vũ khí và vật liệu xây dựng, đồng thời có ý đồ chiếm giữ Bãi Cỏ Mây.
Ông Brawner cho biết trong vụ việc này, lần đầu tiên Cảnh sát biển Trung Quốc “mang theo dao rựa, giáo và dụng cụ sắc nhọn”, ép buộc các binh sĩ Philippines (những người không có những vũ khí trên) phải chống trả bằng “tay không”.
Ông nói: “Hành động hiện tại của chúng tôi là yêu cầu người Trung Quốc trả lại súng trường và thiết bị của chúng tôi, chúng tôi cũng yêu cầu họ bồi thường tổn thất mà họ đã gây ra. Đây là hành vi cướp biển, bởi vì họ đã lên tàu của chúng tôi một cách trái phép và cướp đoạt thiết bị của chúng tôi".
Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. và chính phủ nước này không thừa nhận chủ trương mở rộng của Bắc Kinh đối với vùng biển này và luôn khẳng định rằng Philippines có chủ quyền đối với Bãi Cỏ Mây.
Ông Brawner đã đến trụ sở của Bộ Tư lệnh phía Tây ở Palawan để thăm các binh sĩ bị thương trong khi thực hiện nhiệm vụ, trong đó có một binh sĩ bị đứt rời một ngón tay. Ông Brawner nói: “Họ đã không từ bỏ ý chí chiến đấu, đó mới là điều quan trọng nhất”.
Ông Chong Ja Ian, Phó Giáo sư Khoa học Chính trị tại Đại học Quốc gia Singapore, cho biết cuộc xung đột trên biển mới nhất này cho thấy Trung Quốc đang cố gắng gia tăng áp lực đối với Philippines, đồng thời kiểm tra sự quyết tâm của Mỹ trong việc hỗ trợ các đồng minh hiệp ước của mình. Ông Chong nói: “Có vẻ như chính quyền Trung Quốc hy vọng có thể khiến Philippines suy yếu dần và khiến họ phải rút khỏi Bãi Cỏ Mây”.