Theo như có một thỏa thuận thương mại “lịch sử” giữa Hoa Kỳ và Đài Loan sẽ được ký kết hôm nay 01/06/2023, tại Washington, vào lúc 10 giờ sáng, giờ địa phương (14 giờ GMT), khiến Đài Bắc đánh giá thỏa thuận thương mại đầu tiên này được là “lịch sử”.
Chủ tịch Hạ Viện Mỹ K. McCarthy và tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn sau cuộc họp báo chung tại Los Angeles, California, Hoa Kỳ, ngày 05/04/2023. AP - Ringo H.W. Chiu
Theo chính quyền Đài Bắc, một thỏa thuận thương mại “lịch sử” giữa Hoa Kỳ và Đài Loan sẽ được ký kết hôm nay 01/06/2023, tại Washington, vào lúc 10 giờ sáng, giờ địa phương (14 giờ GMT). Đây là một sự kiện có thể sẽ làm xấu đi thêm quan hệ vốn đã rất căng thẳng giữa Bắc Kinh và Washington về hòn đảo tự trị mà Trung Quốc muốn sáp nhập.
Theo hãng tin Pháp AFP, Văn Phòng Đàm Phán Thương Mại Đài Loan nói rõ là thỏa thuận ký kết hôm nay nằm trong khuôn khổ “Sáng kiến Hoa Kỳ-Đài Loan về Thương Mại Thế Kỷ 21”, nhưng không cho biết thêm chi tiết.
Tuyên bố với các nhà báo tại Đài Bắc, phát ngôn viên chính phủ Đài Loan, Lâm Tử Luân (Alan Lin), nhận định: “Thỏa thuận sẽ được ký kết tối nay (theo giờ Đài Loan), không chỉ mang tính lịch sử mà còn đánh dấu một bước khởi đầu mới”.
Thỏa thuận sẽ giúp gia tăng trao đổi thương mại giữa Washington và Đài Bắc, thông qua việc đồng bộ hóa các biện pháp kiểm soát hải quan, thủ tục pháp lý và thiết lập các biện pháp chống tham nhũng. Đối với Đài Loan, đây là thỏa thuận thương mại “toàn diện nhất” được ký kết với Hoa Kỳ kể từ năm 1979.
Washington và Đài Bắc đã khởi động các cuộc đàm phán thương mại song phương vào tháng 06/2022, bất chấp phản đối của Bắc Kinh, vốn coi Đài Loan là một tỉnh của Trung Quốc và cấm Đài Bắc có quan hệ chính thức với nước ngoài.
Theo hãng tin Anh Reuters, sau khi thỏa thuận đầu tiên được ký kết, các cuộc đàm phán khác sẽ tiếp tục về các lĩnh vực thương mại phức tạp hơn, từ nông nghiệp, thương mại điện tử, cho đến các chuẩn mực lao động và môi trường …
Thỏa thuận có khả năng củng cố mối quan hệ kinh tế giữa Mỹ và Đài Loan, mở ra cho Đài Loan nhiều cơ hội xuất khẩu hơn và giúp Đài Loan tăng cường khả năng chống lại các áp lực kinh tế từ Trung Quốc.
Việc tăng cường quan hệ thương mại giữa Hoa Kỳ và Đài Loan dĩ nhiên đã khiến Trung Quốc giận dữ. Theo Reuters, hôm 29/05 vừa qua, Bắc Kinh đã kêu gọi Washington đình chỉ việc "dùng vỏ bọc thương mại" để thiết lập quan hệ chính thức với Đài Bắc.
Dù không có quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Bắc, Hoa Kỳ luôn luôn là đối tác hàng đầu và là nguồn cung cấp vũ khí quan trọng nhất cho Đài Loan. Hậu thuẫn của Mỹ dành cho Đài Bắc thường xuyên là nguyên nhân gây ra căng thẳng trong quan hệ Mỹ-Trung.