Nữ nghệ nhân xăm mình 106 tuổi lên trang bìa Vogue. Bà Whang-Od có kế hoạch tiếp tục xăm mình chừng nào thị giác còn cho phép.
Apo Whang-Od, còn được gọi với tên thân mật Oggay, là một huyền thoại sống ở Philippines và là một nhân vật biểu tượng trong thế giới nghệ thuật xăm mình. Bà được biết đến với những đóng góp trong việc bảo tồn batok, một loại hình nghệ thuật xăm mình truyền thống đã được thực hành bởi bộ lạc Kalinga, Philippines trong nhiều thế kỷ.
Bà Apo Whang-Od là gương mặt trang bìa cao tuổi nhất trong lịch sử tạp chí Vogue. (Ảnh: Vogue).
Bà Whang-Od đến từ Buscalan, một ngôi làng hẻo lánh ở tỉnh Kalinga phía bắc Philippines, nơi bà bắt đầu xăm mình từ năm 16 tuổi. Trong nhiều năm, bà đã giành được danh hiệu mambabatok, hay nghệ nhân xăm truyền thống Kalinga cuối cùng còn sót lại. Bà đã truyền cảm hứng cho một thế hệ nghệ sĩ xăm hình mới, những người đã đến để học nghệ thuật batok, giữ cho truyền thống này tồn tại.
Batok bao gồm việc chạm hình xăm vào da bằng tay, sử dụng một chiếc gai nhúng bồ hóng và thuốc nhuộm tự nhiên, gắn vào một thanh tre. Những hình xăm rất quan trọng và có ý nghĩa sâu sắc hơn là chỉ mang tính thẩm mỹ. Chúng đại diện cho sự dũng cảm của nam chiến binh và vẻ đẹp của phụ nữ, với mỗi biểu tượng mang một ý nghĩa cụ thể.
Trong 15 năm qua, Whang-Od đã được toàn thế giới công nhận về nghệ thuật của mình, thu hút khách du lịch từ khắp nơi trên thế giới đến làng của bà để thực hiện các hình xăm. Với sự nổi tiếng của mình, bà đã trở thành một đại sứ cho việc bảo tồn nghệ thuật batok truyền thống, đảm bảo rằng thế hệ tiếp theo sẽ duy trì hoạt động văn hóa này.
Để ghi nhận những đóng góp của bà trong việc bảo tồn nghệ thuật xăm mình truyền thống, Whang-Od đã được xuất hiện trên trang bìa của tạp chí Vogue Philippines ở tuổi 106, khiến bà trở thành ngôi sao trang bìa lớn tuổi nhất trong lịch sử của tạp chí Vogue. Tổng biên tập của tạp chí, Bea Valdes nói rằng, việc lựa chọn Whang-Od đều được các nhân viên đồng tình và bà đại diện cho những lý tưởng về những gì đẹp đẽ trong văn hóa Philippines.
Di sản của Whang-Od vượt ra ngoài giá trị nghệ thuật. (Ảnh: Vogue).
Di sản của Whang-Od vượt ra ngoài giá trị nghệ thuật. Bà là nguồn cảm hứng cho nhiều người, đặc biệt là những người từ các cộng đồng bản địa đang đấu tranh để duy trì di sản văn hóa của họ trước những bước tiến hiện đại hóa. Câu chuyện của bà đại diện cho sự kiên cường và sức mạnh của người Kalinga và nghệ thuật của bà đã trở thành biểu tượng bản sắc văn hóa của cộng đồng.
Bất chấp tuổi tác, Whang-Od có kế hoạch tiếp tục xăm mình chừng nào thị giác còn cho phép, truyền lại kỹ năng của mình cho các cháu gái để giữ cho truyền thống này tồn tại. Quyết tâm và sự tận tụy với nghề của bà là minh chứng cho tinh thần của bà và tầm quan trọng của việc bảo tồn các tập quán văn hóa truyền thống.
VietBF@ sưu tập