Khi 4 tỉnh của kraine đang bắt đầu bỏ phiếu gia nhập Nga, Tổng thống Ukraine Zelensky kêu gọi thế giới lên án "các cuộc trưng cầu dân ý giả".
"Thế giới sẽ phản ứng hoàn toàn xác đáng với các cuộc trưng cầu dân ý giả. Những cuộc trưng cầu đó dứt khoát sẽ bị lên án", Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói trong bài phát biểu toàn quốc hàng ngày hôm 23/9.
Bốn tỉnh Ukraine do Nga kiểm soát hoàn toàn hoặc một phần là Donetsk, Lugansk ở miền đông cũng như Kherson và Zaporizhzhia ở miền nam đang bỏ phiếu gia nhập Nga. Các điểm bỏ phiếu bắt đầu mở cửa lúc 8h ngày 23/9 đến hết ngày 27/9.
Theo tuyên bố được Nhà Trắng đưa ra ngày 23/9, G7 lên án các cuộc trưng cầu dân ý ở Donetsk, Lugansk, Kherson và Zaporizhzhia là "bất hợp pháp", không dân chủ và tuyên bố sẽ không bao giờ chấp nhận kết quả, đồng thời tiếp tục hỗ trợ chính phủ Ukraine bằng vũ khí, tiền bạc và mọi thứ khác.
"G7 lên án các cuộc trưng cầu dân ý giả mà Nga cố sử dụng để tạo ra cái cớ giả nhằm thay đổi tình trạng lãnh thổ có chủ quyền của Ukraine. Những cuộc trưng cầu này không có hiệu lực pháp lý, không tôn trọng chuẩn mực dân chủ và không đại diện cho ý chí chính đáng của người dân Ukraine", tuyên bố nêu.
Giới chức tỉnh Zaporizhzhia do Nga bổ nhiệm thông báo 750.000 người sẽ tham gia bỏ phiếu, tỉnh Kherson cũng đưa ra con số tương tự. Đại diện Cộng hòa Nhân dân Donetsk (DPR) tự xưng cho biết họ đã in 1,5 triệu phiếu.
An ninh được thắt chặt tại 4 vùng ly khai vì họ lo ngại các đợt tập kích từ quân đội Ukraine. Giới chức ở Kherson và Zaporizhzhia cho biết cảnh sát địa phương và quân nhân Nga sẽ hiện diện ở các điểm bỏ phiếu.
Chính phủ Ukraine trước đó chỉ trích đây là những cuộc trưng cầu dân ý dàn dựng, nhấn mạnh diễn biến này sẽ không thay đổi chủ quyền quốc gia và quân đội "có mọi quyền giải phóng các vùng lãnh thổ và sẽ tiếp tục làm điều đó". Ukraine cũng cho rằng các cuộc trưng cầu dân ý sẽ phá hủy cơ hội đàm phán hòa bình với Nga.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov nói việc sáp nhập vào Nga là vấn đề do người dân tại các tỉnh của Ukraine tự quyết. Nhiều quan chức cấp cao của Nga bày tỏ ủng hộ hoạt động này.
4 tỉnh Donetsk, Lugansk, Zaporizhzhia và Kherson của Ukraine. Đồ họa: DW.
Trong cuộc họp báo ngày 23/9, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov nói tiến trình gia nhập Nga của các nước cộng hòa tự xưng ở vùng Donbass và hai tỉnh khác của Ukraine "sẽ diễn ra khá nhanh" nếu dân cư tại đây bỏ phiếu ủng hộ động thái này. Khi được hỏi liệu bất cứ nỗ lực nào của Ukraine nhằm giành lại các khu vực trên sau khi sáp nhập có bị Nga coi là tấn công vào lãnh thổ hay không, ông Peskov trả lời "tất nhiên".
Nga đang kiểm soát hầu hết tỉnh Lugansk, Kherson, 73% tỉnh Zaporizhzhia và 60% tỉnh Donetsk. Tính đến tháng 1, khoảng 1,4 triệu người sống tại Lugansk, 2,2 triệu ở Donetsk, hơn một triệu ở Kherson và 1,6 triệu ở Zaporizhzhia. Sau khi chiến sự nổ ra, nhiều người dân đã di tản đến các vùng khác trong nước và ra nước ngoài.
VietBF@ sưu tập